W zadaniach o mieszaninach kluczowy jest bilans masowy: całkowita masa mieszaniny jest równa sumie mas wszystkich jej składników. Mamy mieszaninę trójskładnikową o masie 20 t, w której podano masy dwóch składników: A = 5 t oraz B = 12 t. Składnik C stanowi "pozostałą ilość", czyli to, co brakuje do pełnych 20 t.
Krok 1: wyznaczenie masy składnika C
mC = 20 t − (5 t + 12 t) = 20 t − 17 t = 3 t.
Krok 2: obliczenie zawartości procentowej (m/m)
Procent masowy (m/m) to stosunek masy składnika do masy całej mieszaniny, pomnożony przez 100%:
w% (m/m) = (m składnika / m mieszaniny) · 100%
Zatem dla składnika C:
w%C = (3 t / 20 t) · 100% = 0,15 · 100% = 15%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 6% – taki wynik mógłby powstać, gdyby ktoś błędnie podzielił 3 t przez 50 t (nieistniejącą w zadaniu) albo wykonał niewłaściwe przekształcenie. W zadaniu mianownikiem zawsze jest masa całej mieszaniny, czyli 20 t.
- 3% – to typowy błąd "widzę 3 t, więc wybieram 3%". 3 t to masa składnika, a nie procent. Aby uzyskać procent, trzeba odnieść tę masę do 20 t i pomnożyć przez 100%.
- 30% – taki wynik pojawia się często przy pomyleniu proporcji (np. 3/10 zamiast 3/20) albo przy dzieleniu przez niewłaściwą masę odniesienia. Prawidłowe odniesienie to zawsze masa całej mieszaniny.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o udziale masowym najpierw zawsze sprawdź, czy suma podanych mas składników jest mniejsza od masy mieszaniny. Następnie oblicz brakującą masę i dopiero na końcu przelicz na procent (dzielenie przez masę całkowitą i mnożenie przez 100%).
