KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
26-letnia kobieta w wyniku wypadku straciła obie kończyny dolne, a na twarzy pozostały blizny. Przed wypadkiem pracowała jako przedstawiciel handlowy. Oczekuje na operację plastyczną, jest systematycznie rehabilitowana i zaprotezowana. Ma duże wsparcie od bliskich. W tej sytuacji asystent powinien przede wszystkim pomóc w organizacji rehabilitacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rehabilitacja zawodowa jest tu kluczowa, bo kobieta przed wypadkiem pracowała i ma już zapewnione leczenie (operacja w planie), rehabilitację oraz protezowanie, a także wsparcie bliskich. Priorytetem asystenta jest więc organizacja działań ułatwiających powrót do aktywności zawodowej lub przekwalifikowanie.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji celem wsparcia asystenta jest dobranie takiego rodzaju rehabilitacji, który w danym momencie najbardziej zwiększy samodzielność i umożliwi pełnienie ról życiowych. Skoro kobieta jest już systematycznie rehabilitowana oraz została zaprotezowana, a także oczekuje na zabieg, to wiele elementów rehabilitacji zdrowotnej jest już uruchomionych. Dodatkowo ma duże wsparcie od bliskich, co zwykle wzmacnia zasoby psychospołeczne i ułatwia proces adaptacji.

Dlatego najbardziej zasadne jest wsparcie w organizacji rehabilitacji zawodowej – czyli działań ukierunkowanych na powrót do pracy, utrzymanie aktywności zawodowej lub zmianę/zdobycie kwalifikacji, a także na dostosowanie warunków pracy do aktualnych możliwości. Dla osoby, która przed wypadkiem pracowała jako przedstawiciel handlowy, ważne mogą być m.in. analiza możliwości wykonywania dotychczasowych zadań, rozważenie alternatywnych stanowisk, organizacja przekwalifikowania i pomoc w kontaktach z instytucjami wspierającymi zatrudnienie.

Odpowiedź "rehabilitacji medycznej" jest mniej trafna jako priorytet w tym opisie, ponieważ opieka medyczna i leczenie (zabieg w planie) są już elementem procesu, a pytanie dotyczy tego, co asystent powinien pomóc zorganizować przede wszystkim w świetle podanych informacji.

Odpowiedź "rehabilitacji psychicznej" także nie jest najlepszym wyborem na pierwszym miejscu: obecność blizn i nagła zmiana wyglądu mogą wpływać na samoocenę, jednak sama treść wskazuje na istotne zasoby (wsparcie bliskich, trwająca rehabilitacja). Wsparcie psychiczne bywa potrzebne, ale nie wynika jednoznacznie jako najpilniejszy obszar organizacji w tym konkretnym opisie.

Odpowiedź "rehabilitacji ruchowej" jest najmniej przekonująca jako priorytet, ponieważ informacja "jest systematycznie rehabilitowana" sugeruje, że usprawnianie ruchowe już się odbywa w ramach procesu rehabilitacji po amputacji i protezowania. W tej sytuacji logicznym krokiem asystenta jest przesunięcie nacisku na obszar reintegracji społeczno-zawodowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się sformułowanie "przede wszystkim", należy szukać w opisie danych o tym, co już jest zapewnione, a co stanowi kolejną, kluczową barierę w powrocie do codziennego funkcjonowania (np. praca, niezależność, role społeczne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rehabilitacja zawodowa to działania pomagające osobie z niepełnosprawnością wrócić do pracy, utrzymać zatrudnienie lub zmienić zawód. Asystent może wspierać organizację kontaktów z instytucjami, ustalanie planu aktywizacji, kompletowanie dokumentów oraz planowanie dojazdów i dostępności miejsca pracy.
Szukaj informacji o pracy sprzed wypadku oraz o tym, że leczenie i usprawnianie już trwają (np. rehabilitacja, protezowanie, zaplanowane zabiegi). Jeśli element zdrowotny jest uruchomiony, a pojawia się ryzyko utraty roli zawodowej, priorytetem często staje się powrót do aktywności zawodowej.
Bo pytanie może dotyczyć działań asystenta, a nie decyzji klinicznych. Gdy opis wskazuje, że leczenie jest prowadzone lub zaplanowane, "medyczna" przestaje być najpilniejsza jako organizacyjny priorytet. Wtedy większą wartość ma wsparcie w obszarach funkcjonowania: pracy, samodzielności i uczestnictwa społecznego.
Tak, często jest potrzebna, bo nagła zmiana sprawności i wyglądu może wywołać stres, obniżony nastrój lub lęk społeczny. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych trzeba ocenić priorytet z opisu: jeśli podkreślono mocne wsparcie bliskich i uruchomione leczenie, pierwszeństwo może mieć aktywizacja zawodowa.
Może obejmować: analizę możliwości wykonywania dotychczasowej pracy, wybór ścieżki przekwalifikowania, przygotowanie do rozmów z pracodawcą, poszukiwanie ofert zgodnych z możliwościami, a także organizację transportu i dostosowań. Asystent wspiera logistykę i koordynację, nie zastępuje specjalistów.
Częsty błąd to automatyczne wskazanie "medycznej" lub "ruchowej" tylko dlatego, że pojawia się wypadek i amputacja. Uczniowie pomijają wtedy informację, że rehabilitacja już trwa, i nie zauważają wątku pracy sprzed wypadku. Warto zawsze czytać opis do końca i szukać słowa "przede wszystkim".
Byłaby priorytetem, gdyby opis wskazywał, że osoba nie ma rozpoczętego usprawniania, ma świeży uraz, trudności w nauce lokomocji, brak protezowania lub duże ograniczenia w samoobsłudze. Wtedy najpierw organizuje się podstawowe usprawnianie i trening funkcjonalny, aby umożliwić codzienne czynności.
Asystent może pomóc zaplanować dojazdy, organizować wizyty i treningi związane z używaniem protez, zadbać o dostępność budynku i stanowiska, a także wspierać w formalnościach i komunikacji z pracodawcą. Ważne jest też monitorowanie zmęczenia i planowanie przerw, by praca była bezpieczna i realna.
To informacja o zasobach środowiskowych. Nie znaczy, że osoba nie potrzebuje pomocy, ale sugeruje, że część wsparcia emocjonalnego i organizacyjnego może być dostępna w rodzinie. W kontekście priorytetów asystenta może to przesuwać nacisk na obszary wymagające koordynacji zewnętrznej, np. aktywizację zawodową.
Ćwicz analizę krótkich opisów (case study) i przyporządkowanie potrzeb do rodzaju rehabilitacji: medycznej, ruchowej, psychicznej i zawodowej. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe: "pracowała", "jest rehabilitowana", "ma wsparcie", "oczekuje na zabieg". Ucz się wybierać priorytet, a nie wszystkie możliwe działania naraz.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rehabilitacja zawodowa jest tu kluczowa, bo kobieta przed wypadkiem pracowała i ma już zapewnione leczenie (operacja w planie), rehabilitację oraz protezowanie, a także wsparcie bliskich.

Źródła:

  • World Health Organization, International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001
  • United Nations, Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD), adopted 2006
  • World Health Organization, Rehabilitation 2030 initiative – key resources on strengthening rehabilitation, https://www.who.int/initiatives/rehabilitation-2030 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.1 dotyczące organizacji wsparcia i aktywizacji
  • Opracowania o rehabilitacji kompleksowej (medycznej, społecznej i zawodowej)
  • WHO: materiały o funkcjonowaniu i niepełnosprawności (ICF) jako ramy opisu potrzeb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego