Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO3 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 37.
45-letnia podopieczna jest chora na stwardnienie rozsiane. Z powodu niedowładów kończyn dolnych, częściowego niedowładu obu dłoni oraz zaburzeń widzenia ma duże trudności w samodzielnym poruszaniu się i wykonywaniu czynności dnia codziennego. Zalecaną formą spędzania wolnego czasu dla podopiecznej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słuchanie muzyki jest zalecane, bo nie wymaga sprawnego poruszania się ani precyzyjnej pracy dłoni i jest możliwe także przy zaburzeniach widzenia. Oglądanie filmu i czytanie książki mogą być utrudnione przez problemy wzrokowe, a szydełkowanie wymaga dobrej sprawności manualnej obu dłoni.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorą na stwardnienie rozsiane kluczowe jest dopasowanie aktywności czasu wolnego do aktualnych ograniczeń funkcjonalnych oraz zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu. W opisie przypadku występują jednocześnie: znaczne trudności w poruszaniu się (niedowład kończyn dolnych), ograniczenia motoryki małej (częściowy niedowład obu dłoni) oraz zaburzenia widzenia.

Dlatego "słuchanie muzyki" jest najwłaściwszą propozycją, ponieważ:

  • nie wymaga dobrej sprawności lokomocji (można słuchać w łóżku, fotelu lub na wózku),
  • nie wymaga precyzyjnych ruchów dłoni (w praktyce można zapewnić odtwarzanie przez opiekuna lub proste urządzenia),
  • jest możliwe mimo zaburzeń widzenia,
  • może działać relaksująco i wspierać nastrój, co bywa ważne w chorobie przewlekłej.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w odniesieniu do podanych ograniczeń:

  • "Oglądanie filmu" zwykle wymaga dłuższego, stabilnego korzystania ze wzroku (śledzenie obrazu, napisy), co przy zaburzeniach widzenia może powodować dyskomfort, zmęczenie lub zniechęcenie.
  • "Czytanie książki" jest jeszcze bardziej zależne od sprawności widzenia (mały druk, konieczność skupienia), a dodatkowo może wymagać manipulowania książką, przewracania stron i utrzymywania pozycji rąk.
  • "Szydełkowanie" wymaga precyzyjnej koordynacji obu dłoni i sprawnego chwytu, a przy niedowładzie dłoni może być frustrujące i nadmiernie obciążające, a także utrudnione przez zaburzenia widzenia (dokładne widzenie oczek).

W praktyce opiekun powinien też pamiętać o indywidualizacji: jeśli podopieczna lubi aktywności wzrokowe, można rozważyć formy alternatywne (np. audiobooki, słuchowiska), ale w ramach podanych odpowiedzi najbardziej dostępne i bezpieczne jest słuchanie muzyki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stwardnienie rozsiane i jak wpływa na codzienne funkcjonowanie?
Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba układu nerwowego, która może powodować m.in. osłabienie mięśni, zaburzenia czucia, problemy z widzeniem i męczliwość. W praktyce opiekuńczej oznacza to konieczność dopasowania czynności dnia codziennego i aktywności czasu wolnego do zmiennej sprawności podopiecznego.
Jak dobrać aktywność czasu wolnego przy zaburzeniach widzenia?
Przy problemach ze wzrokiem lepiej wybierać aktywności oparte na słuchu i dotyku oraz takie, które nie wymagają śledzenia drobnych szczegółów. Przykłady to muzyka, słuchowiska czy rozmowa. Jeśli aktywność jest wzrokowa, trzeba zadbać o dobre oświetlenie i duży kontrast.
Dlaczego słuchanie muzyki bywa dobrym wyborem dla osoby z niedowładem?
Muzyka nie wymaga chodzenia ani precyzyjnych ruchów dłoni, więc jest dostępna przy ograniczeniach lokomocji i motoryki małej. Dodatkowo może zmniejszać napięcie, poprawiać nastrój i pomagać w relaksacji. Opiekun może ułatwić dostęp, ustawiając sprzęt i bezpieczną pozycję.
Czy oglądanie filmu jest zawsze niewskazane przy problemach ze wzrokiem?
Nie zawsze, ale często bywa trudniejsze. Przy zaburzeniach widzenia film może męczyć, zwłaszcza gdy są napisy lub szybka akcja. Jeśli podopieczny bardzo lubi filmy, można rozważyć wersje z lektorem, większy ekran i dobre oświetlenie. W pytaniach egzaminacyjnych ocenia się jednak typową dostępność.
Jakie aktywności manualne są trudne przy częściowym niedowładzie dłoni?
Trudność sprawiają czynności wymagające precyzji, siły chwytu i koordynacji obu rąk, np. szydełkowanie, drobne robótki ręczne czy skomplikowane układanki. Mechanizm problemu to ograniczenie motoryki małej i szybsze męczenie się. Warto proponować aktywności prostsze lub z adaptacjami.
Co może zaproponować opiekun w DPS zamiast czytania książki przy słabym wzroku?
Dobrym zamiennikiem są audiobooki, słuchowiska radiowe, podcasty, rozmowa, muzykoterapia lub czytanie na głos przez personel/rodzinę. Można też użyć książek z dużą czcionką lub lupy, jeśli to pomaga. Kluczowe jest, by aktywność nie powodowała frustracji i nadmiernego zmęczenia.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy doborze aktywności dla podopiecznego?
Częsty błąd to wybór "fajnej" aktywności bez powiązania jej z ograniczeniami z opisu (np. ignorowanie zaburzeń widzenia). Inny błąd to ocenianie odpowiedzi według własnych preferencji, a nie według bezpieczeństwa i dostępności. Warto czytać opis objawów i sprawdzać, co aktywność realnie wymaga.
Kiedy w opiece nad osobą z SM trzeba modyfikować plan czasu wolnego?
Plan warto modyfikować, gdy zmienia się sprawność (np. nasilenie niedowładów), pojawia się większa męczliwość, ból, pogorszenie widzenia lub gorszy nastrój. W SM objawy mogą się wahać, więc aktywności powinny mieć "warianty lżejsze". Dobra praktyka to pytanie podopiecznego o samopoczucie przed zajęciem.
Jak zapewnić bezpieczeństwo podczas aktywności rekreacyjnej w DPS?
Bezpieczeństwo obejmuje stabilną pozycję (łóżko/fotel/wózek), brak ryzyka upadku, dostęp do dzwonka/przycisku, odpowiednie oświetlenie oraz eliminację potknięć (kable, dywaniki). Aktywność nie powinna nadmiernie męczyć. Opiekun obserwuje objawy przeciążenia i robi przerwy, gdy są potrzebne.
Jak przygotować się do pytań o aktywizację podopiecznych na egzaminie SPO.3?
Ucz się łączyć objawy z ograniczeniami funkcjonalnymi: wzrok → trudność w czytaniu/filmie, dłonie → trudność w precyzyjnych robótkach, nogi → trudność w mobilności. Trenuj analizę krótkich opisów przypadków i dopasowywanie aktywności "najbardziej dostępnej i bezpiecznej". Pomaga też powtarzanie zasad ergonomii.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Słuchanie muzyki jest zalecane, bo nie wymaga sprawnego poruszania się ani precyzyjnej pracy dłoni i jest możliwe także przy zaburzeniach widzenia."

Źródła:

  • MS International Federation (MSIF) – informacje dla chorych: Living with MS / Managing MS symptoms, https://www.msif.org/living-with-ms/ (dostęp: 2026-03-01)
  • National MS Society – Managing MS: Symptoms (vision, mobility, fatigue) i strategie radzenia sobie, https://www.nationalmssociety.org/Symptoms-Diagnosis/MS-Symptoms (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw neurologii i opieki nad osobą przewlekle chorą (SM)
  • Podręczniki/rozdziały o aktywizacji i terapii zajęciowej w opiece długoterminowej
  • Poradniki organizacji czasu wolnego i aktywizacji w DPS
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego