KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
6-letni Krzyś w wyniku nieszczęśliwego wypadku stracił wzrok. Krzyś to osoba
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Osoba ociemniała" to ktoś, kto utracił wzrok w trakcie życia po okresie widzenia, więc ma pamięć wzrokową i wcześniejsze doświadczenia wizualne. Określenie "niewidoma" jest szersze (obejmuje też niewidomych od urodzenia), a "słabowidząca/niedowidząca" oznacza częściowe widzenie.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podano, że 6-letni Krzyś stracił wzrok w wyniku wypadku. Kluczowe jest więc kryterium momentu utraty wzroku – dziecko wcześniej widziało, a dopiero później doszło do utraty tej funkcji.

Określenie "ociemniała" dotyczy osoby, która utraciła wzrok po okresie widzenia. Taka osoba (także dziecko) ma zwykle pamięć wzrokową i ukształtowane pojęcia oparte na wcześniejszych doświadczeniach wizualnych. W praktyce opiekuńczej i edukacyjnej ma to znaczenie, bo można odwoływać się do wcześniejszych skojarzeń (kolory, kształty, relacje przestrzenne), a jednocześnie trzeba wspierać adaptację do nowej sytuacji (bezpieczeństwo, orientacja, samodzielność, emocje po urazie).

Odpowiedź "niewidoma" jest terminem ogólnym – obejmuje osoby bez wzroku zarówno od urodzenia, jak i te, które wzrok utraciły później. Dlatego w tym pytaniu jest mniej precyzyjna niż "ociemniała", bo nie wskazuje na fakt utraty wzroku po okresie widzenia.

Odpowiedzi "słabowidząca" i "niedowidząca" odnoszą się do sytuacji, w której występuje częściowe widzenie (ograniczona ostrość, pole widzenia lub inne parametry), a nie całkowity brak wzroku. Ponieważ w treści jest mowa o utracie wzroku, te określenia nie pasują.

Wskazówka do nauki: jeśli w zadaniu pojawia się informacja "utracił/stracił wzrok", zwykle chodzi o rozróżnienie na osobę ociemniałą (utrata po okresie widzenia) w przeciwieństwie do niewidomości wrodzonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osoba ociemniała to ktoś, kto utracił wzrok w trakcie życia po okresie widzenia. Taka osoba zwykle ma pamięć wzrokową i wcześniejsze doświadczenia wizualne, co wpływa na rehabilitację, edukację i sposób komunikacji oraz wsparcia w adaptacji.
"Niewidoma" to pojęcie ogólne dla osoby bez wzroku (niezależnie od tego, czy utrata była od urodzenia czy później). "Ociemniała" wskazuje konkretnie, że wzrok został utracony po okresie widzenia, co zwykle oznacza posiadanie pamięci wzrokowej.
Jeśli dziecko wcześniej widziało, a potem doszło do utraty wzroku (np. po wypadku), jest to typowy opis osoby ociemniałej. Termin "niewidome" nadal może być prawdziwy jako ogólny, ale na egzaminach często oczekuje się bardziej precyzyjnego określenia.
Moment utraty wzroku wpływa na to, czy dziecko ma doświadczenia i pojęcia wzrokowe. U dziecka ociemniałego można nawiązywać do wcześniejszych skojarzeń (kształty, przestrzeń), a wsparcie skupia się też na adaptacji po nagłej zmianie, bezpieczeństwie i emocjach.
"Słabowidząca" oznacza osobę z częściowym widzeniem – wzrok jest ograniczony, ale nie zniesiony całkowicie. W praktyce opiekuńczej ważne jest dostosowanie oświetlenia, kontrastów, wielkości elementów i organizacji przestrzeni, aby maksymalnie wykorzystać resztki wzroku.
W języku potocznym bywa używane zamiennie, ale w edukacji i rehabilitacji zwykle chodzi o podobną ideę: częściowe widzenie. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie tych terminów od sytuacji całkowitej utraty wzroku (niewidomość/ociemnienie).
Najczęściej potrzebuje wsparcia adaptacyjnego: poczucia bezpieczeństwa, przewidywalnej rutyny, pomocy w orientacji w otoczeniu, spokojnej komunikacji i nazywania zmian. Ważne jest też wsparcie emocjonalne po urazie oraz współpraca z rodziną i specjalistami.
Pomocne są stałe miejsca przedmiotów, porządek i nieprzestawianie wyposażenia bez uprzedzenia, komunikaty kierunkowe (lewo/prawo/przód/tył), prowadzenie dziecka bez szarpania oraz zachęcanie do używania dotyku i słuchu. Ważne jest także ćwiczenie bezpiecznych tras.
Najczęstszy błąd to traktowanie "ociemniały" i "niewidomy" jako pełnych synonimów bez uwzględnienia momentu utraty wzroku. Drugi błąd to wybór "słabowidzący/niedowidzący" mimo informacji sugerującej brak wzroku, bo te terminy dotyczą częściowego widzenia.
Ucz się definicji i kryteriów rozróżnień (np. kiedy używa się "ociemniały"), a nie tylko samych słów. Trenuj czytanie treści pod kątem wskazówek typu "stracił wzrok", "od urodzenia", "widzi częściowo". Warto też znać praktyczne konsekwencje dla wsparcia dziecka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: ""Osoba ociemniała" to ktoś, kto utracił wzrok w trakcie życia po okresie widzenia, więc ma pamięć wzrokową i wcześniejsze doświadczenia wizualne."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z tyflopedagogiki (terminologia i klasyfikacje funkcjonalne)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu orientacji przestrzennej i bezpiecznej mobilności osób z dysfunkcją wzroku
  • Publikacje o wsparciu psychologicznym dziecka po urazie i w sytuacji nagłej zmiany sprawności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego