KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
70-letni podopieczny chorujący na nadciśnienie tętnicze położył się i bełkotliwie uskarżał się na silny ból głowy i drętwienie kończyn po stronie lewej. Objawy te mogą wskazywać na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objawy takie jak nagłe zaburzenia mowy (bełkot), silny ból głowy oraz drętwienie kończyn po jednej stronie ciała są typowe dla ostrego incydentu neurologicznego. W połączeniu z nadciśnieniem (czynnikiem ryzyka) najbardziej pasują do podejrzenia udaru mózgu i wymagają pilnej pomocy.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na nagłe wystąpienie objawów neurologicznych: bełkotliwa mowa (zaburzenia mowy) oraz drętwienie kończyn po stronie lewej (zaburzenia czucia i możliwy niedowład). Takie objawy są charakterystyczne dla udaru mózgu, czyli ostrego zaburzenia krążenia mózgowego prowadzącego do uszkodzenia części mózgu.

Nadciśnienie tętnicze jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka udaru. Dlatego połączenie: wiek podopiecznego, nadciśnienie oraz jednostronne objawy ogniskowe znacząco zwiększa prawdopodobieństwo udaru w porównaniu z innymi odpowiedziami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • Nerwica może dawać uczucie lęku, kołatanie serca, duszność czy drżenie, ale typowo nie powoduje nagłych, jednostronnych objawów neurologicznych (jak drętwienie jednej strony) ani wyraźnych zaburzeń mowy wynikających z uszkodzenia ośrodkowego.
  • Niewydolność krążenia najczęściej objawia się dusznością, obrzękami, męczliwością, sinicą lub pogorszeniem tolerancji wysiłku. Nie jest to rozpoznanie najlepiej tłumaczące nagłe objawy ogniskowe dotyczące jednej strony ciała i mowy.
  • Wysokie ciśnienie tętnicze krwi samo w sobie bywa bezobjawowe lub daje nieswoiste dolegliwości (np. ból głowy), ale zestaw objawów ogniskowych (mowa + jednostronne drętwienie) sugeruje raczej powikłanie naczyniowe, czyli udar, niż wyłącznie "podwyższone ciśnienie".

Z perspektywy opiekuna kluczowe jest rozpoznanie, że to stan nagły. W praktyce należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną, obserwować stan chorego (świadomość, oddychanie), zanotować czas początku objawów i przekazać te informacje personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objawy ogniskowe to takie, które wynikają z uszkodzenia konkretnej części mózgu i dotyczą określonej funkcji, np. mowy lub ruchu. Typowe to: niedowład lub drętwienie jednej strony ciała, asymetria twarzy, zaburzenia mowy. Ich nagły początek jest szczególnie alarmowy.
Bełkotliwa mowa może wynikać z zaburzeń ośrodków mowy w mózgu lub z problemów z kontrolą mięśni aparatu mowy. W udarze pojawia się nagle i często współistnieje z innymi objawami (np. drętwienie/niedowład jednej strony). To sygnał, że potrzebna jest pilna pomoc.
Jednostronne drętwienie lub niedowład sugeruje zaburzenie pracy mózgu po stronie przeciwnej do objawu (drogi czuciowo-ruchowe krzyżują się). Taki "asymetryczny" objaw jest bardziej typowy dla udaru niż dla ogólnego osłabienia czy samego wzrostu ciśnienia.
Nie zawsze. Nadciśnienie bywa bezobjawowe, a ból głowy jest dolegliwością nieswoistą. Jeśli jednak ból głowy pojawia się nagle i towarzyszą mu objawy neurologiczne (np. zaburzenia mowy, drętwienie jednej strony), trzeba podejrzewać stan nagły, w tym udar, a nie tylko "skok ciśnienia".
Najważniejsze jest szybkie wezwanie pomocy medycznej zgodnie z procedurą placówki. Należy zadbać o bezpieczeństwo podopiecznego, obserwować oddech i świadomość, nie podawać jedzenia ani picia (ryzyko zachłyśnięcia) oraz zanotować, kiedy objawy się zaczęły.
Czas początku objawów (lub moment, gdy osoba była ostatnio widziana bez objawów) jest kluczowy dla decyzji medycznych. Opiekun nie diagnozuje i nie leczy udaru, ale może bardzo pomóc, przekazując ratownikom/lekarzom informację "od kiedy" wystąpiły zaburzenia mowy czy drętwienie.
W nerwicy częste są objawy lękowe i somatyczne (kołatanie serca, napięcie, uczucie duszności), ale zwykle bez nagłych, jednostronnych deficytów neurologicznych. W udarze typowe są: asymetria twarzy, zaburzenia mowy, niedowład/drętwienie jednej strony. Przy wątpliwościach traktuj sytuację jak nagłą.
Do częstych czynników ryzyka należą m.in. nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość i mała aktywność. Opiekun powinien znać te czynniki, bo ułatwiają czujność na nagłe objawy neurologiczne i szybkie zgłoszenie problemu personelowi.
Udar może powodować zaburzenia połykania i kontroli mięśni gardła. Podanie płynów lub pokarmu zwiększa ryzyko zachłyśnięcia i aspiracji do dróg oddechowych. Bezpieczniej jest wstrzymać podawanie jedzenia/picia do czasu oceny przez personel medyczny i skupić się na wezwaniu pomocy.
Częste błędy to bagatelizowanie objawów jako "zmęczenie" lub "skok ciśnienia", opóźnianie wezwania pomocy oraz brak sprawdzenia asymetrii i mowy. Zdarza się też, że nie zapisuje się czasu początku objawów. W szkoleniach warto ćwiczyć szybkie rozpoznanie i zgłaszanie.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objawy takie jak nagłe zaburzenia mowy (bełkot), silny ból głowy oraz drętwienie kończyn po jednej stronie ciała są typowe dla ostrego incydentu neurologicznego."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Fact sheet: Stroke. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death (sekcja dot. stroke) - accessed 2026-03-01
  • Mayo Clinic – Stroke: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stroke/symptoms-causes/syc-20350113 - accessed 2026-03-01
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Stroke. https://medlineplus.gov/stroke.html - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o rozpoznawaniu udaru (np. schemat FAST/BE-FAST) dla opiekunów
  • Podstawy pierwszej pomocy w stanach nagłych (z naciskiem na objawy neurologiczne)
  • Poradniki pacjenckie o nadciśnieniu i powikłaniach naczyniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego