KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 27.
75-letnia podopieczna chora na cukrzycę typu 2 oraz chorobę Parkinsona, będzie spędzała święta pod opieką młodszej siostry. W celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego podopiecznej, asystent powinien przeprowadzić edukację siostry w zakresie obsługi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby z cukrzycą typu 2 kluczowe dla bezpieczeństwa jest monitorowanie glikemii i szybkie wychwycenie hipo- lub hiperglikemii. Dlatego asystent powinien przeszkolić opiekuna w obsłudze glukometru (pomiary, interpretacja wyniku i reakcja). Pozostałe urządzenia mierzą inne parametry, mniej specyficzne dla cukrzycy.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorującą na cukrzycę typu 2 jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa jest samokontrola glikemii, czyli regularne sprawdzanie stężenia glukozy we krwi. Pozwala to wcześnie zauważyć stany groźne dla zdrowia, takie jak hipoglikemia (zbyt niski cukier) lub hiperglikemia (zbyt wysoki cukier), które mogą prowadzić do zasłabnięcia, zaburzeń świadomości i konieczności pilnej interwencji.

Dlatego odpowiedź "glukometru." jest właściwa: glukometr jest urządzeniem przeznaczonym bezpośrednio do pomiaru glikemii. Edukacja opiekuna rodzinnego powinna obejmować m.in. przygotowanie do pomiaru (higiena rąk, prawidłowe użycie pasków), wykonanie nakłucia, odczyt wyniku oraz zasady zgłaszania niepokojących wartości personelowi medycznemu. W praktyce ważne jest też omówienie, że objawy złego samopoczucia nie zawsze wynikają z Parkinsona czy zmęczenia, lecz mogą być związane z nieprawidłowym cukrem.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo dotyczą innych parametrów:

  • "pulsoksymetru." – mierzy saturację (SpO2) i tętno; jest przydatny np. w chorobach oddechowych, ale nie rozwiązuje kluczowego ryzyka związanego z cukrzycą.
  • "sfigmomanometru." – służy do pomiaru ciśnienia tętniczego; kontrola ciśnienia bywa ważna u seniorów, jednak w tym pytaniu decydujące jest ryzyko nagłych wahań glikemii.
  • "pulsometru." – mierzy tętno; może być pomocny w monitorowaniu wysiłku, lecz nie pozwala ocenić poziomu cukru we krwi ani wcześnie wykryć hipoglikemii/hiperglikemii.

Wniosek egzaminacyjny: gdy w opisie pojawia się cukrzyca, najbardziej specyficznym i bezpośrednio zwiększającym bezpieczeństwo urządzeniem do nauki obsługi jest glukometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Glukometr to urządzenie do pomiaru stężenia glukozy we krwi (glikemii) z kropli krwi. W opiece domowej pomaga szybko wykryć zbyt niski lub zbyt wysoki poziom cukru, ocenić skuteczność leczenia i podjąć właściwą reakcję, zanim dojdzie do pogorszenia stanu chorego.
Najczęstsze błędy to: brudne lub wilgotne ręce, zbyt mała kropla krwi, przeterminowane lub źle przechowywane paski, pomiar bez uwzględnienia posiłku/leków oraz nieuwaga w odczycie wyniku. Warto też pamiętać o zgodności pasków z modelem glukometru i o regularnym uzupełnianiu zapasu.
Pulsoksymetr mierzy saturację i tętno, a nie stężenie glukozy. Przy cukrzycy zagrożeniem są wahania cukru (hipo- i hiperglikemia), które mogą nie wpływać bezpośrednio na saturację. Dlatego do oceny bezpieczeństwa metabolicznego potrzebny jest pomiar glikemii glukometrem.
Hipoglikemia może objawiać się osłabieniem, drżeniem, zimnymi potami, rozdrażnieniem, splątaniem, sennością lub nagłą zmianą zachowania. U seniorów objawy bywają nietypowe, dlatego przy gorszym samopoczuciu warto wykonać pomiar glukometrem i działać zgodnie z ustalonym planem (np. podanie szybko przyswajalnych węglowodanów).
Terminy pomiarów ustala lekarz lub edukator diabetologiczny, ale często wykonuje się je na czczo, przed posiłkami, 2 godziny po posiłku oraz przy objawach sugerujących hipo- lub hiperglikemię. W opiece świątecznej szczególnie ważne są pomiary przy zmianie diety, aktywności i rytmu dnia.
W edukacji warto uwzględnić: przygotowanie do pomiaru (czyste, suche ręce), prawidłowe użycie nakłuwacza i paska, odczyt i zapis wyniku, rozpoznanie sytuacji alarmowych oraz kiedy wzywać pomoc. Dobrą praktyką jest też pokazanie pomiaru "krok po kroku" i sprawdzenie, czy opiekun potrafi go bezpiecznie powtórzyć.
Tak, może wpływać pośrednio. Drżenie rąk, sztywność czy spowolnienie ruchowe mogą utrudniać nakłucie i precyzyjne nałożenie kropli krwi na pasek. Dlatego w praktyce opiekun często powinien pomagać w czynnościach manualnych, a asystent powinien zwrócić uwagę na ergonomię, stabilne podparcie i spokojne tempo pomiaru.
Ciśnienie mierzy sfigmomanometr (ciśnieniomierz). Jest ważny w kontroli układu krążenia, ale nie pokazuje poziomu cukru. Glukometr służy do pomiaru glikemii, czyli parametru kluczowego w cukrzycy. To dwa różne obszary monitorowania zdrowia i nie należy ich ze sobą mylić.
Najpierw należy ocenić stan podopiecznej i upewnić się, że pomiar wykonano prawidłowo (np. czyste ręce, właściwy pasek). Następnie postępuje się zgodnie z zaleceniami przekazanymi przez personel medyczny (plan postępowania). Przy ciężkich objawach, zaburzeniach świadomości lub braku poprawy trzeba wezwać pilną pomoc.
Warto uczyć się w schemacie: choroba → ryzyko → parametr do kontroli → urządzenie. Dla cukrzycy kluczowa jest glikemia i glukometr, dla chorób oddechowych saturacja i pulsoksymetr, dla nadciśnienia ciśnienie i sfigmomanometr. Taki łańcuch myślenia ogranicza pomyłki na egzaminie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "U osoby z cukrzycą typu 2 kluczowe dla bezpieczeństwa jest monitorowanie glikemii i szybkie wychwycenie hipo- lub hiperglikemii."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Blood sugar monitoring – https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000086.htm (dostęp: 2026-02-28)
  • Mayo Clinic: Blood glucose testing: Why, when and how – https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/blood-glucose/art-20046628 (dostęp: 2026-02-28)
  • NHS: Checking your blood sugar (diabetes) – https://www.nhs.uk/conditions/diabetes/checking-your-blood-sugar/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne dotyczące samokontroli cukrzycy (poradniki pacjenta/opiekuna)
  • Instrukcje producentów glukometrów (obsługa, paski testowe, kontrola jakości)
  • Kursy pierwszej pomocy z elementami postępowania w hipoglikemii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego