KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2020

Układ pełniący funkcję generatora akustycznego (oscylatora audio) ma za zadanie samodzielnie wytwarzać sygnał okresowy o częstotliwości z zakresu słyszalnego (zwykle rząd dziesiątek Hz do kilku kHz) i podać go na element wykonawczy, np. brzęczyk lub głośnik.

W praktyce na schemacie generator akustyczny rozpoznaje się po występowaniu:

• elementu aktywnego (tranzystor, wzmacniacz operacyjny, układ czasowy) pracującego w konfiguracji umożliwiającej wzbudzenie drgań,
• dodatniego sprzężenia zwrotnego lub struktury multwibratora,
• członu częstotliwościowego (najczęściej RC, rzadziej LC) determinującego częstotliwość,
• wyjścia, które może sterować przetwornik akustyczny albo kolejny stopień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

• "Wzmacniacza m.cz." opisuje układ, którego głównym zadaniem jest wzmocnienie istniejącego sygnału audio. Typowy wzmacniacz ma wejście sygnałowe i elementy polaryzacji oraz sprzężenie zwrotne stabilizujące wzmocnienie, a nie tor wzbudzający drgania. Sam z siebie nie powinien generować tonu.
• "Zasilacza impulsowego." wymagałby elementów charakterystycznych dla przetwornicy: kluczowania (tranzystor w pracy przełączającej), elementu magazynującego energię (dławik/transformator), prostowania i filtracji oraz zwykle sprzężenia regulacyjnego napięcia. Taki układ nie jest projektowany do wytwarzania sygnału akustycznego jako celu podstawowego.
• "Modulatora AM." musi mieć co najmniej dwa tory: sygnał nośny (o znacznie wyższej częstotliwości) i sygnał modulujący, a układ realizuje zmianę amplitudy nośnej. W generatorze akustycznym nie ma sensu typowa struktura: nośna + modulacja; celem jest bezpośrednie uzyskanie tonu audio.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz układ, który ma sam wytwarzać przebieg i posiada pętlę umożliwiającą oscylacje (RC/LC, przerzutnik, multwibrator), najpierw rozważ kategorię generator/oscylator. Gdy układ ma wyraźne wejście sygnałowe i stabilizujące sprzężenie zwrotne – częściej będzie to wzmacniacz.