KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 28.
Jaką funkcję spełnia zawór depresyjno-oddechowy stosowany w zbiornikach magazynowych ropy naftowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawór depresyjno-oddechowy chroni zbiornik przed skutkami nadciśnienia i podciśnienia: przy wzroście ciśnienia upuszcza pary/gaz, a przy spadku dopuszcza powietrze. To funkcja zabezpieczająca. Nie jest to element rewizyjny, pomiarowy ani typowo kontrolny procesu.

Pełne wyjaśnienie:

Zawór depresyjno-oddechowy (oddechowy) w zbiornikach magazynowych ropy naftowej pełni przede wszystkim funkcję zabezpieczającą. Jego zadaniem jest utrzymanie ciśnienia w zbiorniku w bezpiecznym zakresie podczas typowych stanów eksploatacyjnych, takich jak napełnianie, opróżnianie oraz zmiany temperatury (rozszerzanie i kurczenie się par/gazów w przestrzeni nad lustrem cieczy).

W praktyce działa dwukierunkowo:

  • gdy w zbiorniku pojawia się nadciśnienie, zawór umożliwia ujście par/gazu, aby nie dopuścić do uszkodzenia konstrukcji (np. odkształceń lub rozszczelnienia),
  • gdy pojawia się podciśnienie (depresja), zawór dopuszcza powietrze lub gaz do wnętrza, aby zapobiec zgnieceniu zbiornika.

Odpowiedź "zabezpieczającą" jest więc właściwa, ponieważ opisuje ochronę urządzenia przed niebezpiecznymi stanami ciśnieniowymi.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do roli tego zaworu:

  • "Rewizyjną" przypisuje się elementom służącym do dostępu, inspekcji i prac serwisowych (np. włazom), a nie do automatycznego utrzymywania bezpiecznych warunków ciśnienia.
  • "Pomiarową" dotyczy aparatury wskazującej/ rejestrującej parametry (poziom, ciśnienie, temperatura). Zawór oddechowy nie mierzy, tylko reaguje mechanicznie na różnicę ciśnień.
  • "Kontrolną" można kojarzyć z regulacją procesu (zawory regulacyjne, układy sterowania). Zawór oddechowo-depresyjny nie służy do sterowania technologią, lecz do ochrony zbiornika w stanach granicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie pojawia się "oddechowy/depresyjny", myśl o wyrównywaniu ciśnienia i ochronie zbiornika, a nie o pomiarach czy kontroli procesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To armatura bezpieczeństwa montowana na zbiorniku, która automatycznie upuszcza gaz/pary przy nadciśnieniu i dopuszcza powietrze/gaz przy podciśnieniu. Dzięki temu zbiornik nie ulega deformacji i pozostaje szczelny w typowych stanach pracy (napełnianie, opróżnianie, zmiany temperatury).
Pełni funkcję zabezpieczającą: chroni zbiornik przed skutkami niebezpiecznych zmian ciśnienia. Nie jest elementem do pomiaru ani do regulacji procesu technologicznego, tylko "bezpiecznikiem" ciśnieniowym działającym samoczynnie.
Nadciśnienie może pojawić się m.in. podczas napełniania (wypychanie gazów z przestrzeni nad cieczą) oraz przy wzroście temperatury, gdy pary i gazy zwiększają objętość. Zawór oddechowy umożliwia kontrolowane ujście, aby nie przeciążać konstrukcji zbiornika.
Podciśnienie powstaje np. podczas opróżniania (ubywa cieczy, a objętość gazu musi zostać uzupełniona) lub przy spadku temperatury, gdy gazy kurczą się. Zawór depresyjny dopuszcza powietrze/gaz do zbiornika, aby zapobiec zgnieceniu i rozszczelnieniu.
Nie. Element pomiarowy wskazuje lub rejestruje parametry (np. manometr, sondy poziomu). Zawór depresyjno-oddechowy nie "mierzy" dla operatora, tylko mechanicznie reaguje na różnicę ciśnień, otwierając się w odpowiednim kierunku, aby chronić zbiornik.
Funkcja rewizyjna dotyczy dostępu do wnętrza i inspekcji (np. włazy, otwory rewizyjne) oraz prac serwisowych. Funkcja zabezpieczająca dotyczy ochrony zbiornika i instalacji przed stanami niebezpiecznymi (np. nadciśnienie/podciśnienie), co realizuje zawór oddechowy.
Może otwierać się cyklicznie podczas napełniania i opróżniania zbiornika oraz przy zmianach temperatury w ciągu doby. To nie musi oznaczać awarii—często jest to prawidłowa praca, której celem jest wyrównanie ciśnienia i ochrona zbiornika.
Ryzyko uszkodzenia zbiornika wskutek nadciśnienia (rozszczelnienia, wycieki) albo podciśnienia (odkształcenie, zgniecenie ścian/dachu). Dodatkowo może wzrosnąć zagrożenie pożarowe i środowiskowe, bo niekontrolowane rozszczelnienia dotyczą medium łatwopalnego.
Nie w sensie sterowania procesem. Zawory kontrolne/regulacyjne służą do utrzymania zadanych parametrów procesu (np. przepływu). Zawór oddechowo-depresyjny działa jako zabezpieczenie: ma chronić zbiornik przed przekroczeniem bezpiecznego zakresu ciśnienia.
Szukaj w treści odniesień do zagrożeń: nadciśnienie, podciśnienie, wyrównywanie ciśnienia, ochrona zbiornika. Jeśli element reaguje samoczynnie na stan graniczny i ma zapobiegać awarii, najczęściej jest to funkcja zabezpieczająca, a nie pomiarowa czy rewizyjna.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zawór depresyjno-oddechowy chroni zbiornik przed skutkami nadciśnienia i podciśnienia: przy wzroście ciśnienia upuszcza pary/gaz, a przy spadku dopuszcza powietrze."

Źródła:

  • ISO 28300:2008, Petroleum and natural gas industries — Venting of atmospheric and low-pressure storage tanks (norma dotycząca odpowietrzania zbiorników)
  • API Standard 2000 (najnowsze wydanie), Venting Atmospheric and Low-Pressure Storage Tanks (standard branżowy dotyczący wentylacji/oddechu zbiorników)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu magazynowania ropy i produktów naftowych (armatura zbiornikowa, bezpieczeństwo eksploatacji)
  • Materiały producentów zaworów oddechowo-depresyjnych (karty katalogowe i opisy działania)
  • Normy/standardy dotyczące odpowietrzania (venting) zbiorników atmosferycznych i niskociśnieniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego