W typowym odbiorniku radiowym typu superheterodyna kluczowym etapem przetwarzania jest przemiana częstotliwości. Zamiast wzmacniać i filtrować sygnał bezpośrednio na częstotliwości odbieranej stacji (w.cz.), odbiornik "przenosi" informację na stałą częstotliwość pośrednią (p.cz.). Ułatwia to uzyskanie dobrej selektywności (wąskie filtry) i stabilnego wzmocnienia.
Elementem, który umożliwia przemianę częstotliwości, jest układ mieszający (mieszacz) współpracujący z heterodyną, czyli lokalnym generatorem o częstotliwości przestrajanej wraz z odbiornikiem. Heterodyna dostarcza do mieszacza sygnał odniesienia. Na wyjściu mieszacza pojawiają się składowe będące sumą i różnicą częstotliwości (oraz produkty uboczne). Odpowiednio dobrany filtr wybiera składową równą p.cz., a dalszy tor p.cz. realizuje wzmocnienie i selektywną filtrację.
Dlatego odpowiedź "Heterodyny." jest właściwa: blok heterodyny nie filtruje i nie demoduluje – jego zadaniem jest wytworzenie sygnału lokalnego do przemiany częstotliwości.
Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym funkcjom:
- "Filtru p.cz." – filtr p.cz. znajduje się w torze po przemianie i selekcjonuje sygnał o stałej częstotliwości pośredniej. Nie generuje sygnału i nie "ustawia" częstotliwości odbioru, więc nie jest heterodyną.
- "Demodulatora." – demodulator (detektor) odzyskuje sygnał użyteczny (np. audio) z nośnej AM/FM. W superheterodynie jest to etap późniejszy, po torze p.cz.; nie dostarcza sygnału do mieszania.
- "Wzmacniacza w.cz." – wzmacniacz w.cz. wzmacnia sygnały o wysokiej częstotliwości z anteny przed przemianą, poprawiając czułość. Nie jest źródłem sygnału lokalnego, więc nie pełni roli heterodyny.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie blokowym widzisz blok będący generatorem w pobliżu mieszacza, to najczęściej jest to właśnie heterodyna (generator lokalny). Filtr p.cz. i demodulator zwykle pojawiają się dopiero w dalszej części toru.
