KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 21.
Jaką masę przewożonego ładunku należy wpisać w liście przewozowym, jeżeli do naczepy załadowano 98 m3 wełny mineralnej o objętości właściwej 7 m3/t?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość właściwa podano w m3/t, czyli informuje, ile metrów sześciennych przypada na 1 tonę. Masę obliczamy więc przez podzielenie objętości ładunku przez objętość właściwą: m = 98 / 7 = 14 t. Tę wartość należy wpisać w liście przewozowym jako masę ładunku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano:

  • objętość ładunku: 98 m3,
  • objętość właściwą: 7 m3/t.

Objętość właściwa (m3/t) oznacza, jaką objętość zajmuje 1 tona materiału. Skoro 1 t zajmuje 7 m3, to aby policzyć liczbę ton mieszczących się w 98 m3, trzeba sprawdzić, ile "porcji po 7 m3" zawiera 98 m3.

Stosujemy zależność:

m = V / v

gdzie: V – objętość (m3), v – objętość właściwa (m3/t), m – masa (t).

Podstawienie danych:

m = 98 / 7 = 14 t

Jednostki też się "sprawdzają": (m3) / (m3/t) = t, więc otrzymujemy masę w tonach, zgodnie z poleceniem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 9,8 t – typowy skutek pochopnego dzielenia przez 10 lub mechanicznego przekształcenia liczby bez związku z danymi (brak uzasadnienia jednostkowego).
  • 10,0 t – wynik "zaokrąglony intuicyjnie" lub powstały z błędnego założenia, że 7 m3/t to gęstość, a nie objętość właściwa.
  • 7,0 t – częsty błąd polegający na przepisaniu wartości objętości właściwej jako masy albo na pominięciu właściwego działania.

Na egzaminie warto zawsze wykonać krótki test jednostek: jeśli w danych jest m3/t, to aby otrzymać t, najczęściej trzeba dzielić objętość przez objętość właściwą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość właściwa (m³/t) mówi, jaką objętość zajmuje 1 tona danego materiału. Jeśli v = 7 m³/t, to 1 t materiału zajmuje 7 m³ przestrzeni. Tę informację wykorzystuje się do wyliczenia masy z objętości lub do oceny, czy ładunek "zmieści się" kubaturowo.
Stosuje się wzór m = V / v, gdzie V to objętość (m³), a v to objętość właściwa (m³/t). Dzielisz więc całkowitą objętość ładunku przez liczbę m³ przypadających na 1 tonę. Warto sprawdzić jednostki: (m³)/(m³/t)=t.
Bo 7 m³/t oznacza "7 metrów sześciennych na 1 tonę". Pytasz, ile ton odpowiada objętości 98 m³, czyli ile razy "7 m³" mieści się w 98 m³. Mnożenie byłoby właściwe, gdyby podano gęstość w t/m³ (t na 1 m³).
Zrób analizę jednostek. Jeśli chcesz otrzymać t, a masz m³ oraz m³/t, to jedyne sensowne działanie to (m³) ÷ (m³/t). Gdy po podstawieniu jednostki nie "skracają się" do oczekiwanej, to najpewniej odwróciłeś wzór.
Najczęściej: odwrócenie zależności (mnożenie zamiast dzielenia), mylenie objętości właściwej z gęstością, oraz brak kontroli jednostek. Błędem jest też przepisywanie wartości 7 m³/t jako "7 t" bez obliczeń, albo zaokrąglanie wyniku "na oko".
Najpierw ujednolić jednostki. Jeśli v jest w m³/kg, a chcesz t, możesz przeliczyć v na m³/t (pomnóż przez 1000, bo 1 t = 1000 kg), albo policzyć masę w kg i dopiero podzielić przez 1000. Kluczowe jest konsekwentne trzymanie się jednostek.
Gdy ładunek jest lekki, ale zajmuje dużo miejsca (ładunki "objętościowe"), np. materiały izolacyjne, opakowania, niektóre tworzywa. Takie obliczenia wspierają planowanie załadunku, dobór środka transportu i przygotowanie danych do dokumentacji, gdy masa wynika z parametrów materiału.
W praktyce wpisuje się masę ładunku podawaną przez nadawcę/załadowcę, zwykle jako masę brutto przesyłki lub masę towaru – zależnie od pola i stosowanego formularza. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że należy wpisać wyliczoną masę ładunku w tonach zgodnie z danymi.
Bo ma zwykle dużą objętość w stosunku do masy: zajmuje znaczną kubaturę naczepy, zanim osiągnie się dopuszczalną masę całkowitą. Dlatego do planowania przewozu przydatna jest objętość właściwa albo gęstość, by ocenić, czy ograniczeniem będzie kubatura czy masa.
Ćwicz serię zadań na 3 kroki: (1) wypisz dane z jednostkami, (2) dobierz wzór i sprawdź jednostki, (3) wykonaj obliczenie i zapisz wynik z jednostką. Pomaga też rozróżnianie: gęstość (t/m³) vs objętość właściwa (m³/t).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Objętość właściwa podano w m3/t, czyli informuje, ile metrów sześciennych przypada na 1 tonę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Objętość właściwa" – definicja i interpretacja jednostki m³/kg (analogicznie m³/t): https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87_w%C5%82a%C5%9Bciwa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Analiza wymiarowa" – sprawdzanie poprawności działań poprzez jednostki: https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_wymiarowa (dostęp: 2026-02-18)
  • UNECE, "Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR)" – informacje o liście przewozowym/consignment note (kontekst dokumentacyjny): https://unece.org/transport/dangerous-goods/cmr-convention (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy fizyki w logistyce: zależności masa–objętość i analiza jednostek
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z obliczeń logistycznych (ładowność, kubatura, parametry ładunku)
  • Materiały szkolne o dokumentacji przewozowej i danych wpisywanych o ładunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego