Miary kontrolne w geodezji wykonuje się po to, aby zweryfikować poprawność pomiaru szczegółów, zwiększyć wiarygodność opracowania oraz wychwycić błędy (zwłaszcza błędy grube). W praktyce, szczególnie przy inwentaryzacji obiektów budowlanych i pomiarach metodą domiarów prostokątnych, sam zestaw miar podstawowych (odcięta wzdłuż linii pomiarowej oraz domiar prostopadły) może nie dawać wystarczającej pewności bez dodatkowej kontroli.
Odpowiedź "Drugi niezależny pomiar." opisuje kontrolę polegającą na ponownym wyznaczeniu tego samego punktu (np. narożnika budynku) w sposób możliwie niezależny, tak aby wynik jednego pomiaru mógł sprawdzać drugi. Kluczowe jest tu słowo niezależny: nie chodzi o mechaniczne powtórzenie tej samej czynności, lecz o takie powtórzenie, które ogranicza ryzyko powielenia tego samego błędu (np. inne nawiązanie, inna konfiguracja, inny sposób wyznaczenia).
- Odpowiedź "Miarę czołową." jest nieprawidłowa, gdyż miara czołowa dotyczy zwykle bezpośredniego pomiaru krawędzi obiektu (np. długości ściany budynku) w celu kontroli wymiarów wynikających z domiarów. Taka miara ma charakter "po obrysie", a nie jako niezależne wyznaczenie punktu z nowego nawiązania.
- Odpowiedź "Miarę przekątną." jest nieprawidłowa, bo miara przekątna polega na pomiarze przekątnych (szczególnie w figurach zbliżonych do prostokąta) w celu kontroli prostokątności i zgodności wymiarów. Jeżeli na szkicu nie ma przekątnych w obrębie obiektu, ta forma kontroli nie pasuje do przedstawionego sposobu pomiaru.
- Odpowiedź "Podpórkę." jest nieprawidłowa, ponieważ podpórka to ukośny (skośny) pomiar od osnowy do punktu, tworzący trójkąt kontrolny. Typowy błąd polega na utożsamieniu każdej dodatkowej linii z podpórką, podczas gdy podpórka ma rozpoznawalną geometrię: nie jest prostopadła do linii pomiarowej, tylko stanowi ukośne "wzmocnienie" kontroli.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj geometrię linii na szkicu (prostopadłe domiary, ukośne podpórki, przekątne w obrysie, miary po krawędziach), a dopiero potem dobierz nazwę miary kontrolnej. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi "na skojarzenie".
