KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 38.
Jaką objętość cieczy przetłoczy pompa tłokowa o sprawności objętościowej 80% w czasie 5 godzin, jeżeli jej wydajność teoretyczna wynosi 500 m3/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawność objętościowa 80% oznacza, że wydajność rzeczywista wynosi 0,8 wydajności teoretycznej. Zatem: 0,8 × 500 m³/h = 400 m³/h. W 5 godzin pompa przetłoczy 400 m³/h × 5 h = 2000 m³. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia sprawności lub czasu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność teoretyczną pompy tłokowej oraz jej sprawność objętościową. Wydajność teoretyczna (500 m³/h) opisuje, ile medium pompa przetłoczyłaby w idealnych warunkach, bez strat objętościowych. Sprawność objętościowa 80% informuje, jaka część tej wartości jest osiągana w praktyce (straty wynikają m.in. z przecieków wewnętrznych).

Krok 1: wyznaczenie wydajności rzeczywistej
Wydajność rzeczywista = sprawność objętościowa × wydajność teoretyczna
0,8 × 500 m³/h = 400 m³/h

Krok 2: obliczenie objętości w danym czasie
Objętość = wydajność rzeczywista × czas pracy
400 m³/h × 5 h = 2000 m³

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: 2000 m³?
Bo uwzględnia zarówno straty objętościowe (80% z 500 m³/h), jak i czas pracy (5 godzin), a jednostki skracają się prawidłowo: (m³/h) × h = m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 500 m³ – to błąd jednostek i/lub nieuwzględnienie czasu. Sama wartość 500 dotyczy wydajności na godzinę (m³/h), a nie objętości po 5 godzinach.
  • 400 m³ – to wynik po uwzględnieniu sprawności, ale nadal jest to wydajność na godzinę (400 m³/h). Brakuje przemnożenia przez 5 godzin.
  • 2500 m³ – to objętość wyliczona z samej wydajności teoretycznej: 500 m³/h × 5 h = 2500 m³. Pomija sprawność objętościową, czyli straty w rzeczywistej pracy pompy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy liczysz wydajność (na godzinę) czy objętość (po określonym czasie). Jeśli w treści jest sprawność w %, zamień ją na ułamek dziesiętny (np. 80% → 0,8) i dopiero wtedy wykonuj obliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność objętościowa określa, jaka część wydajności teoretycznej jest osiągana w praktyce. Uwzględnia straty objętościowe, np. przecieki wewnętrzne. Jeśli ηv = 80%, to rzeczywista wydajność wynosi 0,8 wartości teoretycznej.
Stosuje się prosty wzór: Qrzecz = ηv · Qteor. Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 80% → 0,8), a potem pomnóż przez wydajność teoretyczną podaną w m³/h lub l/min.
Sprawność objętościowa mniejsza niż 100% oznacza straty, więc wynik ma być mniejszy od teoretycznego. Dlatego wydajność rzeczywista to część (0,8) wartości idealnej. Dzielenie przez 0,8 sztucznie zwiększyłoby wynik, co byłoby sprzeczne z sensem sprawności.
Użyj zależności: V = Q · t. Jeśli Q jest w m³/h, to czas t podaj w godzinach. Jednostki "h" skracają się, a otrzymujesz m³. Zawsze sprawdź, czy wynik ma jednostkę objętości, a nie "na godzinę".
Nie, bo 400 m³ (w tym kontekście) wynika z obliczenia wydajności rzeczywistej 400 m³/h, czyli wartości "na godzinę". Zadanie pyta o objętość w czasie 5 godzin, więc trzeba jeszcze pomnożyć 400 m³/h przez 5 h.
500 × 5 = 2500 m³ to wynik przy założeniu idealnej pracy pompy, czyli bez strat. W zadaniu podano sprawność objętościową 80%, co oznacza, że realnie uzyskasz tylko 80% tej objętości. Dlatego poprawny wynik jest mniejszy.
Najczęściej: (1) pomijanie sprawności i liczenie z Qteor, (2) mylenie 80% z liczbą 80 zamiast 0,8, (3) zatrzymanie się na wydajności w m³/h i podanie jej jako objętości, (4) nieuwaga na jednostki czasu (godziny vs minuty).
Tak. Zużycie elementów (np. uszczelnień, par tłok–cylinder, zaworów) zwiększa przecieki wewnętrzne, przez co spada sprawność objętościowa i wydajność rzeczywista. W praktyce jest to jedna z przesłanek do regulacji, naprawy lub wymiany podzespołów.
Podczas montażu i obsługi urządzeń z hydrauliką (np. układy smarowania, agregaty hydrauliczne, instalacje tłoczenia cieczy). Obliczenia pomagają ocenić, czy czas napełniania zbiornika lub prędkość pracy siłownika jest zgodna z wymaganiami oraz czy pompa nie jest "za słaba".
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli sprawność jest 80%, wynik końcowy musi być mniejszy niż wynik z teorii (500 m³/h × 5 h = 2500 m³). 80% z 2500 m³ to 2000 m³, więc liczba jest spójna. Dodatkowo sprawdź jednostki: (m³/h) × h = m³.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Sprawność objętościowa 80% oznacza, że wydajność rzeczywista wynosi 0,8 wydajności teoretycznej."

Materiały:

  • Podstawy hydrauliki siłowej (rozdziały o pompach i sprawnościach)
  • Zadania rachunkowe z wydajności, przepływu i czasu pracy maszyn
  • Notatki/ściąga z przeliczania procentów na ułamki dziesiętne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego