KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
Jaką objętość ław betonowych z oporem należy rozliczyć z inwestorem, jeżeli robotnicy wykonali je z jednej strony jezdni o długości 400 m zgodnie ze szczegółem zamieszczonym na przekroju?
Ilustracja przedstawia przekrój konstrukcji drogowej, w szczególności ławy betonowej z oporem, krawężnika betonowego oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ławy betonowej rozlicza się jako iloczyn pola jej przekroju poprzecznego (odczytanego z rysunku, razem z "oporem") i długości wykonania.
Tu należy przyjąć długość 400 m tylko po jednej stronie jezdni, a następnie poprawnie przeliczyć wymiary na metry i wynik podać w m³.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu celem jest obmiar robót betonowych elementu liniowego (ławy) wykonanego na określonej długości. Podstawowa zasada obliczeń jest stała: objętość elementu o stałym przekroju liczy się jako pole przekroju poprzecznego × długość.

Jak postąpić krok po kroku:

  • Odczytaj z przekroju poprzecznego geometrię ławy betonowej, pamiętając, że w treści wskazano ławę "z oporem", więc do pola przekroju trzeba wliczyć również część odpowiadającą temu "oporowi" (jest to najczęstsze miejsce pomyłek).
  • Rozbij przekrój na proste figury (np. prostokąty/trójkąty) i zsumuj ich pola, otrzymując pole przekroju w m². Szczególnie ważne jest przeliczenie wymiarów podanych w cm lub mm na metry.
  • Pomnóż otrzymane pole przekroju przez długość wykonania 400 m. Treść mówi wyraźnie, że ławy wykonano z jednej strony jezdni, więc nie wolno automatycznie mnożyć wyniku przez 2.
  • Wynik podaj w i porównaj z odpowiedziami.

Dlaczego odpowiedź "39,00 m3" jest poprawna? Ponieważ odpowiada obliczeniu wykonanym dokładnie według powyższej metody: pole przekroju ławy (uwzględniające "opór" zgodnie z rysunkiem) zostało przemnożone przez 400 m długości po jednej stronie jezdni, a jednostki zostały prawidłowo sprowadzone do m² i m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "30,00 m3" typowo wynika z pominięcia części przekroju (np. nieuwzględnienia "oporu") albo z błędu jednostek, który zaniża pole przekroju.
  • "56,00 m3" często pojawia się, gdy błędnie odczyta się wymiary z rysunku (np. przyjmie większą szerokość/wysokość) albo pomyli się sposób rozbicia figury na pola.
  • "64,00 m3" jest charakterystyczne dla podwojenia obmiaru (np. policzenia jak dla dwóch stron jezdni mimo zapisu "z jednej strony") lub dla poważnego błędu skali/jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, sprawdź dwa "bezpieczniki": (1) czy uwzględniłeś element "oporu" w polu przekroju, (2) czy na pewno policzyłeś tylko jedną stronę jezdni oraz czy wszystkie wymiary są w metrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako V = A × L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego ławy (odczytane i policzone z rysunku), a L to długość wykonania w metrach. Kluczowe jest poprawne przeliczenie cm/mm na metry i uwzględnienie wszystkich części przekroju.
W praktyce oznacza to, że przekrój ławy ma dodatkową część pełniącą funkcję "oporu" (np. pogrubienie/ostroga). W obmiarze nie wolno liczyć samej podstawowej ławy – trzeba ująć cały przekrój pokazany na szczególe, bo to wpływa na pole A.
Bo ława betonowa jest elementem liniowym o stałym (lub przyjętym jako stały) kształcie przekroju. Objętość bryły powstałej przez "wyciągnięcie" przekroju na długości L to właśnie iloczyn pola przekroju A i długości L, co daje wynik w m³.
Decyduje treść zadania i zakres robót. Jeśli jest zapis "z jednej strony jezdni", liczysz tylko tę stronę, bez mnożenia przez 2. Gdyby zadanie dotyczyło obu krawędzi jezdni lub dwóch stron, wtedy dopiero stosuje się podwojenie (o ile przekroje są identyczne).
Najczęściej: (1) pominięcie "oporu" i policzenie zbyt małego pola, (2) błąd jednostek – brak zamiany cm/mm na m, (3) pomyłka w długości (np. 40 zamiast 400), (4) automatyczne policzenie dwóch stron mimo informacji, że robota była po jednej stronie.
Zrób szybkie oszacowanie: oceń rząd wielkości pola przekroju (np. czy to bardziej 0,05 m² czy 0,5 m²) i pomnóż przez 400 m. Jeśli wyjdą setki m³ przy małej ławie, to sygnał błędu jednostek lub złego odczytu wymiarów.
Chodzi o ustalenie ilości robót (m³ betonu) do protokołu obmiaru/odbioru, która będzie podstawą płatności. Dlatego liczy się to, co faktycznie wykonano zgodnie z projektem (przekrój) i zakresem (długość oraz liczba stron).
Najpewniejsza metoda to podział na proste figury: prostokąty i trójkąty. Liczysz pola części, a potem sumujesz. Ważne, by nie "zgubić" elementów typu opór/ostroga i by wszystkie wymiary były w metrach przed obliczeniem m².
Jeśli na przekroju są wpisane wymiary liczbowe, to one są podstawą obliczeń, a skala jest drugorzędna. Skala ma znaczenie, gdy wymiarów nie podano i trzeba je odczytać z rysunku. Na egzaminie zawsze upewnij się, jak dane są przekazane.
Ćwicz trzy rzeczy: czytanie przekrojów, liczenie pól figur złożonych i bezbłędne przeliczanie jednostek. Rozwiązuj zadania, w których raz liczy się jedną stronę, raz dwie, oraz takie, gdzie łatwo pominąć część przekroju (np. opór).
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kosztorysowania/obmiaru robót drogowych (działy: beton, elementy liniowe)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego budowlanego i drogowego (przekroje, skale)
  • Zbiory zadań z geometrii praktycznej: pola figur złożonych i objętości brył w budownictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego