KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 32.
Jaką obudowę należy zastosować w przypadku drążenia wyrobiska korytarzowego w poprzek uławicenia pokładu grubego, zaliczonego do drugiego lub trzeciego stopnia zagrożenia tąpaniami?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W warunkach II–III stopnia zagrożenia tąpaniami oraz przy drążeniu w poprzek uławicenia rośnie ryzyko dynamicznych obciążeń i uszkodzeń ociosów oraz stropu.
Obudowa zamknięta ŁPZ zapewnia ciągłe, "pierścieniowe" podparcie przekroju wyrobiska, co zwiększa jego stateczność w trudnych warunkach górotworu.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór obudowy w wyrobisku korytarzowym zależy nie tylko od gabarytów wyrobiska, ale przede wszystkim od warunków geologiczno-górniczych i zagrożeń naturalnych. W pytaniu kluczowe są dwie informacje: drążenie w poprzek uławicenia oraz zaliczenie rejonu do II lub III stopnia zagrożenia tąpaniami.

Drążenie w poprzek uławicenia może sprzyjać powstawaniu niekorzystnych spękań i osłabień w stropie oraz ociosach, ponieważ wyrobisko "przecina" warstwy, a nie prowadzi się wzdłuż ich naturalnych płaszczyzn. W pokładzie grubym dodatkowo rośnie skala oddziaływania górotworu na obudowę (większe miąższości, często większe naprężenia i złożone warunki pracy).

Przy II–III stopniu zagrożenia tąpaniami należy zakładać możliwość obciążeń dynamicznych. W takich warunkach dąży się do zastosowania obudowy zapewniającej możliwie pełne i ciągłe podparcie przekroju, aby ograniczyć deformacje oraz ryzyko lokalnych utrat stateczności. Dlatego poprawna jest odpowiedź "Zamkniętą ŁPZ.", czyli obudowa o charakterze zamkniętym, tworząca układ oporowy wokół całego obwodu wyrobiska.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne do opisanego przypadku:

  • "Kotwową." – kotwienie jest bardzo użyteczne, ale samo w sobie nie zawsze zapewnia wymagany poziom zabezpieczenia przy wysokich obciążeniach dynamicznych; zwykle jest elementem systemu, a nie automatycznie najlepszym wyborem dla każdego rejonu tąpaniowego.
  • "Sztywną." – sformułowanie jest zbyt ogólne; "sztywność" nie przesądza o właściwym zachowaniu obudowy przy wymuszeniach dynamicznych. W praktyce liczy się typ i sposób pracy obudowy w górotworze, a nie sama etykieta.
  • "Murową." – obudowa murowa jest ciężka i ma ograniczoną zdolność do bezpiecznego przenoszenia nagłych, dynamicznych obciążeń; częściej kojarzona jest z innymi warunkami technologicznymi niż profilaktyka tąpaniowa w wyrobisku korytarzowym.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o doborze obudowy najpierw wypisz czynniki ryzyka (tu: kierunek względem uławicenia + zagrożenie tąpaniami), a dopiero potem dobierz rozwiązanie, które daje najbardziej ciągłe i odporne podparcie przekroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że oś wyrobiska przecina warstwy skalne, zamiast biec równolegle do ich ułożenia. Taki kierunek może sprzyjać odspajaniu i klawiszowaniu stropu oraz osłabieniom ociosów, bo wyrobisko "tnIe" kolejne ławice, a nie wykorzystuje ich naturalnych powierzchni.
Wyższy stopień zagrożenia tąpaniami oznacza większe prawdopodobieństwo obciążeń dynamicznych i gwałtownych przemieszczeń górotworu. Obudowa musi wtedy lepiej stabilizować przekrój wyrobiska i ograniczać skutki nagłych zmian naprężeń, a nie tylko przenosić obciążenia statyczne.
Obudowa zamknięta to układ, który tworzy "pierścień" podparcia wokół całego obwodu przekroju (strop + ociosy + spąg w sensie obwodowym). Dzięki ciągłości podparcia lepiej utrzymuje stateczność i ogranicza lokalne wyłomy w trudnych warunkach górotworu.
Nie zawsze. Kotwy są bardzo skuteczne, ale ich przydatność zależy od rodzaju skał, spękań, miąższości warstw i zagrożeń (np. tąpaniowych). W rejonach o wysokich obciążeniach dynamicznych często potrzebny jest system dający pełniejsze podparcie przekroju niż samo kotwienie.
Najczęściej pomija się jeden z warunków zadania (np. kierunek drążenia względem uławicenia) albo wybiera "znaną" technologię bez analizy zagrożeń. Częsty jest też skrót myślowy: "sztywna = bezpieczna", mimo że w praktyce liczy się sposób pracy obudowy w górotworze.
Gdy warunki są trudne: wysoki poziom zagrożeń naturalnych (w tym dynamiczne zjawiska), niekorzystna budowa stropu, duże naprężenia, znaczna miąższość pokładu lub słabe ociosy. Ciągłe podparcie zmniejsza ryzyko lokalnych zawałów i utraty przekroju użytkowego.
"Sztywna" jest określeniem ogólnym i nie mówi, jaki to typ obudowy, jak współpracuje z górotworem i jak zachowuje się przy obciążeniach dynamicznych. W doborze liczą się konkretne cechy systemu: ciągłość podparcia, podatność/odporność oraz sposób przenoszenia obciążeń.
Najmocniej "prowadzą" dwie informacje: drążenie w poprzek uławicenia oraz II–III stopień zagrożenia tąpaniami. Razem sugerują potrzebę stabilniejszego, bardziej kompleksowego podparcia przekroju, bo rośnie ryzyko uszkodzeń stropu i ociosów oraz oddziaływań dynamicznych.
Pytania o obudowę koncentrują się na tym, jaki system podparcia zastosować w danym wyrobisku. Profilaktyka tąpaniowa częściej dotyczy działań ograniczających energię i skutki zjawisk (np. organizacyjnych lub technologicznych). Tu temat jest stricte "dobór obudowy" dla danych warunków.
Stosuj schemat: warunki górotworu (warstwy, spękania, pokład) + zagrożenia (tąpania, metan, wodne) + geometria wyrobiska → dobór typu obudowy. Warto robić fiszki: "warunek" → "preferowany typ obudowy" i ćwiczyć na przykładach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "obudowy wyrobisk korytarzowych" dla górnictwa podziemnego
  • Materiały szkoleniowe kopalni/zakładu dotyczące zagrożenia tąpaniami i profilaktyki tąpaniowej
  • Instrukcje technologiczne drążenia i obudowywania wyrobisk w warunkach tąpaniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego