KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 40.
Jaką powierzchnię należy zaplanować na składowanie ziemi urodzajnej, która zostanie usunięta z terenu przeznaczonego na staw rybny o powierzchni 0,6 ha. Grubość warstwy ziemi wynosi 0,4 m. Ze względów ekologicznych ziemia ta powinna być składowana w pryzmach, o wysokości nieprzekraczającej 1,5 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz objętość zdjętej warstwy.
0,6 ha = 6000 m2. Objętość humusu: 6000·0,4 = 2400 m3. Przy składowaniu w pryzmach o wysokości do 1,5 m potrzebna minimalna powierzchnia podstawy to 2400/1,5 = 1600 m2.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprowadza się do przeliczenia objętości zdejmowanej ziemi urodzajnej (humusu), a następnie do wyznaczenia minimalnej powierzchni potrzebnej do jej składowania w pryzmach o ograniczonej wysokości.

1) Przeliczenie powierzchni stawu
Powierzchnia stawu wynosi 0,6 ha. Ponieważ 1 ha = 10 000 m2, to:
0,6 ha = 0,6 · 10 000 m2 = 6000 m2.

2) Obliczenie objętości warstwy ziemi urodzajnej
Grubość warstwy wynosi 0,4 m. Objętość gruntu liczymy jak objętość "płyty" o polu podstawy równym powierzchni terenu i wysokości równej grubości warstwy:
V = P · g = 6000 m2 · 0,4 m = 2400 m3.

3) Wyznaczenie powierzchni składowania z ograniczenia wysokości pryzmy
Skoro ziemia ma być składowana w pryzmach o wysokości nieprzekraczającej 1,5 m, to aby uzyskać minimalną powierzchnię, przyjmujemy wysokość równą 1,5 m (większa wysokość zmniejsza potrzebne pole, ale nie wolno jej przekroczyć). W uproszczeniu objętość pryzmy liczymy jako:
V = Pskł · h, więc:
Pskł = V / h = 2400 m3 / 1,5 m = 1600 m2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 2000 m2 zwykle wynika z błędnego przeliczenia hektarów lub z przyjęcia innej (niepodanej) wysokości składowania.
  • Wartość 2400 m2 może być skutkiem pomylenia jednostek i potraktowania 2400 m3 jako m2 (błąd wymiarów fizycznych).
  • Wartość 2800 m2 często pojawia się po nieprawidłowym dzieleniu przez 0,4 m lub po dodatkowych, nieuzasadnionych założeniach o kształcie pryzmy (np. skarpy) bez danych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze pilnuj kolejności: powierzchnia (ha→m2) → objętość (m3) → powierzchnia składowania (m2) i sprawdź, czy jednostki "się zgadzają".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć hektary na m2, użyj zależności: 1 ha = 10 000 m2. Zatem 0,6 ha = 0,6 · 10 000 = 6000 m2. Ten krok jest kluczowy, bo od poprawnej powierzchni zależy później objętość zdejmowanej warstwy ziemi.
Grubość 0,4 m to "wysokość" zdejmowanej warstwy humusu. W obliczeniach objętości traktuje się ją jak wysokość bryły o podstawie równej powierzchni terenu: V = P · g. To nie jest wysokość pryzmy składowania, tylko miąższość warstwy, którą usuwa się z całego obszaru.
Objętość liczysz jak dla prostopadłościanu/graniastosłupa: V = P · g, gdzie P to powierzchnia w m2, a g to grubość w metrach. Np. dla 6000 m2 i 0,4 m otrzymasz 2400 m3. Zwróć uwagę na jednostki: m2 · m = m3.
Wysokość pryzmy ogranicza, jak "wysoko" można składować grunt. Gdy znasz objętość V (m3) i przyjmujesz maksymalną dopuszczalną wysokość h (m), to minimalna powierzchnia podstawy wynosi P = V / h (m2). To prosty bilans: ta sama objętość musi się zmieścić na mniejszym lub większym polu.
Jeśli zadanie nie podaje nachylenia skarp ani kształtu pryzmy, zwykle stosuje się uproszczenie V = P · h (jak dla bryły o stałej wysokości). Uwzględnianie skarp wymaga dodatkowych danych i zmieniłoby wynik. Na egzaminie trzymaj się informacji z treści, chyba że wyraźnie wskazano inny model obliczeń.
Najczęstsze pomyłki to: wpisanie 1 ha = 1000 m2 (zbyt mało) albo 1 ha = 100 000 m2 (zbyt dużo), a także gubienie przecinka przy 0,6 ha. Dobry nawyk: zapisz 10 000 m2 i wykonaj mnożenie "na papierze", a na końcu sprawdź, czy wynik ma sens rzędu wielkości.
Pryzmy z ziemi urodzajnej wykonuje się, gdy warstwę humusu trzeba czasowo zdjąć przed wykopami (np. pod staw, rów, kanał), a następnie wykorzystać ją do rekultywacji, obsiania skarp lub wyrównania terenu. Odkład w pryzmie ułatwia ochronę żyznej warstwy przed zmieszaniem z gruntem rodzimym.
Można, ale wtedy potrzebna powierzchnia składowania rośnie, bo P = V / h. Jeśli zamiast 1,5 m przyjmiesz np. 1,2 m, to tę samą objętość trzeba rozłożyć na większym polu. W zadaniach, które pytają "jaką powierzchnię należy zaplanować" przy limicie wysokości, typowo liczy się minimalne pole przy wysokości równej limitowi.
Zastosuj kontrolę jednostek i sensu liczbowego: objętość jest w m3, a dzielisz ją przez metry (wysokość pryzmy), więc wychodzi m2. Dodatkowo: większa objętość lub mniejsza wysokość zawsze zwiększa wymaganą powierzchnię. Jeśli wynik jest większy niż powierzchnia terenu, sprawdź przeliczenie ha.
Warto utrwalić: humus (ziemia urodzajna), zdejmowanie warstwy urodzajnej, odkład i pryzma, bilans mas ziemnych, przeliczenia ha↔m2, zależność V = P · h oraz podstawy organizacji placu robót (lokalizacja składowisk, dojazdy, ochrona gleby). To często pojawia się w zadaniach z planowania robót.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw oblicz objętość zdjętej warstwy.0,6 ha = 6000 m2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Hektar" – definicja i przeliczenie na m², https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Objętość" – ogólne pojęcie i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Metr kwadratowy" – jednostka pola powierzchni, https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_kwadratowy (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych oraz organizacji robót melioracyjnych (działy: humusowanie, odkłady, bilans mas)
  • Karty wzorów z geometrii praktycznej: pola, objętości, przeliczenia jednostek
  • Ćwiczenia rachunkowe z przedmiotu: kosztorysowanie/organizacja robót ziemnych (zadania na objętości i powierzchnie składowisk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego