Praca przewozowa w tonokilometrach (tkm) jest jedną z podstawowych miar wielkości przewozów w transporcie towarowym. Liczy się ją jako:
praca przewozowa = masa ładunku [t] × odległość przewozu [km]
W tym zadaniu najważniejsze są dwa kroki: zsumowanie masy ładunku oraz poprawne przeliczenie jednostek.
1) Obliczenie łącznej masy ładunku
Jeden wagon przewozi 50 000 kg węgla. Pociąg ma 18 wagonów, więc masa całkowita to:
18 × 50 000 kg = 900 000 kg.
2) Przeliczenie kg na tony
Wzór na tkm wymaga masy w tonach. 1 tona = 1000 kg, zatem:
900 000 kg ÷ 1000 = 900 t.
3) Obliczenie pracy przewozowej
Odległość przewozu wynosi 625 km, więc:
900 t × 625 km = 562 500 tkm.
Dlatego odpowiedź "562 500 tkm" jest prawidłowa.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- "31 250 tkm" pasuje do sytuacji, gdy ktoś policzył tylko 50 t × 625 km (czyli jakby był 1 wagon i 50 000 kg potraktowano jako 50 t), pomijając 18 wagonów.
- "225 000 tkm" może wynikać z częściowego uwzględnienia składu (np. pomylenia liczby wagonów lub użycia innej masy), albo z błędu w mnożeniu 900 × 625.
- "11 250 tkm" wygląda jak wynik obliczeń z pominięciem kluczowych danych (np. użycie 18 × 625 bez masy lub błędne przyjęcie masy rzędu kilkunastu ton).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku. Jeśli po przeliczeniu masy nadal masz "kg", a wynik ma być w tkm, to znak, że brakuje konwersji na tony.
