Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT5 - PRÓBNY

PYTANIE NR 4.
Jaką przekładnię kierowniczą przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat przekładni kierowniczej typu ślimakowo-rolkowego, używanej w pojazdach samochodowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia ślimakowo-rolkowa ma element ślimaka współpracującego z rolką na wałku sektora, co na rysunku zwykle widać jako ślimak i toczną rolkę zamiast listwy zębatej. Zębatkowa ma wyraźną listwę, a śrubowo-kulkowa kanały/kulki obiegowe, więc to inne cechy konstrukcji.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe rozpoznanie typu przekładni kierowniczej opiera się na cechach konstrukcyjnych widocznych na rysunku (najczęściej w przekroju lub ujęciu poglądowym).

"Ślimakowo - rolkową." wybiera się wtedy, gdy mechanizm przeniesienia ruchu tworzy ślimak (na wałku wejściowym) oraz rolka współpracująca ze ślimakiem (na elemencie połączonym z wałkiem wyjściowym/sekcją). Rolka pracuje tocznie, co odróżnia tę konstrukcję od rozwiązań z kulkami lub zębatką.

  • "Zębatkową." rozpoznaje się po charakterystycznej listwie zębatej (zębatce) przesuwającej się liniowo oraz współpracującym z nią kołem zębatym. Jeśli na rysunku nie ma listwy, ta odpowiedź nie pasuje.
  • "Śrubowo - kulkową." (śruba z nakrętką kulkową) zwykle ma widoczną ideę obiegu kulek (kanały/tor kulek, elementy obiegowe) i jest innym sposobem zmniejszania tarcia niż rolka ze ślimakiem. Brak cech obiegu kulek przemawia przeciw tej opcji.
  • "Wodzikową." jest pojęciem spotykanym w innych mechanizmach (np. sterowanie, wybieraki), ale nie stanowi typowego, podstawowego nazewnictwa przekładni kierowniczych w tym zestawie rozpoznawczym. W kontekście przekładni kierowniczej taka odpowiedź bywa dystraktorem, który ma odciągnąć uwagę od realnych typów (ślimakowa, zębatkowa, śrubowo-kulkowa).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi poszukaj na rysunku elementu współpracującego z wałkiem kierownicy (ślimak/zębnik/śruba) oraz tego, co z nim współpracuje (rolka/listwa/nakrętka). Takie "pary" elementów najszybciej prowadzą do poprawnego typu przekładni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przekładnia ślimakowo-rolkowa w układzie kierowniczym?
To typ przekładni, w której wałek wejściowy ma ślimak, a na elemencie wyjściowym pracuje rolka współpracująca ze ślimakiem. Dzięki temu ruch obrotowy kierownicy zamienia się na odpowiedni ruch wałka wyjściowego, a tarcie jest mniejsze niż w prostych rozwiązaniach ślizgowych.
Jak rozpoznać na rysunku przekładnię ślimakowo-rolkową?
Szukaj pary elementów: ślimak (kształt śrubowy na wałku) oraz rolka dociskana do ślimaka. Na rysunku nie powinno być długiej listwy zębatej (jak w zębatkowej) ani elementów obiegu kulek (jak w śrubowo-kulkowej).
Dlaczego przekładnia zębatkowa to nie to samo co ślimakowo-rolkowa?
Przekładnia zębatkowa opiera się na współpracy koła zębatego z listwą zębatą, co daje ruch liniowy listwy. W ślimakowo-rolkowej nie ma listwy; jest ślimak i rolka, a przeniesienie ruchu zachodzi inaczej (przez współpracę ślimaka z rolką).
Kiedy w samochodach spotyka się przekładnię śrubowo-kulkową?
Stosuje się ją tam, gdzie wymagana jest duża trwałość i mniejsze opory pracy przy większych obciążeniach. Charakterystyczne jest użycie kulek między śrubą a nakrętką, co zmniejsza tarcie. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się ją po elementach związanych z obiegiem kulek.
Co najczęściej myli uczniów w rozpoznawaniu przekładni kierowniczych?
Najczęstsza pomyłka to wybór "zębatkowej", bo jest najbardziej znana, mimo że rysunek nie pokazuje listwy. Druga pułapka to mylenie ślimaka z "śrubą" i automatyczne wskazanie śrubowo-kulkowej bez sprawdzenia, czy są cechy obiegu kulek.
Jakie elementy układu kierowniczego warto kojarzyć z przekładnią?
Warto umieć wskazać: wałek wejściowy (od kierownicy), element przekładni (ślimak/zębnik/śruba), element współpracujący (rolka/listwa/nakrętka) oraz wałek wyjściowy do drążków. Te elementy pomagają szybko dopasować typ przekładni do rysunku.
Czy typ przekładni wpływa na diagnostykę luzów w układzie kierowniczym?
Tak. Inne są miejsca powstawania luzów i typowe objawy zużycia. W praktyce serwisowej najpierw identyfikuje się konstrukcję przekładni, a dopiero potem dobiera sposób sprawdzenia luzu, regulacji (jeśli przewidziana) oraz ocenę elementów współpracujących.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania przekładni na egzaminie?
Ćwicz na obrazach przekrojów i schematach: porównuj po 2–3 cechy na raz (np. listwa zębata vs rolka vs obieg kulek). Dobrą metodą jest robienie fiszek z rysunkiem i trzema cechami identyfikacyjnymi, zamiast uczenia się samych nazw.
Dlaczego odpowiedź "wodzikowa" bywa błędna w pytaniach o przekładnię kierowniczą?
"Wodzik" kojarzy się z mechanizmami wybierania/sterowania (np. w skrzyni biegów), a nie z podstawowymi typami przekładni kierowniczych. W testach taka odpowiedź może być dystraktorem, który sprawdza, czy uczeń trzyma się cech konstrukcyjnych, a nie luźnych skojarzeń.
Jakie są typowe typy przekładni kierowniczych omawiane na poziomie technikum?
Najczęściej omawia się: przekładnię zębatkową, ślimakową (w tym ślimakowo-rolkową) oraz śrubowo-kulkową. Kluczem jest umiejętność rozpoznania elementów współpracujących na rysunku i powiązanie ich z nazwą typu przekładni.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekładnia ślimakowo-rolkowa ma element ślimaka współpracującego z rolką na wałku sektora, co na rysunku zwykle widać jako ślimak i toczną rolkę zamiast listwy zębatej."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH: "Bosch Automotive Handbook", rozdział dotyczący układu kierowniczego i przekładni kierowniczych (wydania współczesne, sekcja: Steering systems)
  • William H. Crouse, Donald L. Anglin: "Automotive Mechanics" (lub równoważne wydania), rozdział o układzie kierowniczym i typach przekładni

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (dział: układ kierowniczy)
  • Podręczniki szkolne z budowy pojazdów samochodowych (rozdział: układ kierowniczy)
  • Katalogi/opracowania producentów układów kierowniczych z rysunkami przekrojów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego