KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
Jaką wartość ciśnienia wskazuje miernik przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia manometr, który jest używany do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość ciśnienia odczytuje się z położenia wskazówki względem podziałki.
Poprawny odczyt wymaga uwzględnienia działek głównych i pośrednich oraz jednostki "bar". Wskazanie odpowiada wartości 850 barów, a pozostałe propozycje wynikają z błędnej interpretacji skali lub rzędu wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W manometrze analogowym wynik odczytuje się przez porównanie położenia wskazówki z podziałką (skalą) naniesioną na tarczy. Kluczowe jest rozpoznanie:

  • jednostki (tu: bary),
  • działek głównych (większe kreski z opisanymi wartościami),
  • działek pośrednich (mniejsze kreski pomiędzy wartościami głównymi),
  • zakresu przyrządu, aby nie pomylić rzędu wielkości.

Odpowiedź "850 barów" jest zgodna z odczytem wskazówki na skali: wskazówka znajduje się pomiędzy kolejnymi wartościami głównymi, a podziałka pośrednia pozwala określić wartość pośrednią (interpolację), czyli 850 barów.

Odpowiedź "570 barów" typowo wynika z pomylenia kresek skali (np. odczytu z niewłaściwego przedziału lub nieuwzględnienia, że małe kreski oznaczają stały przyrost). "8 500 barów" i "12 300 barów" wskazują na błąd rzędu wielkości: dopisanie dodatkowego zera lub interpretację skali tak, jakby przyrząd pracował w wielokrotnie większym zakresie.

W praktyce (automatyka przemysłowa) poprawny odczyt ciśnienia jest ważny przy uruchamianiu i diagnostyce układów pneumatycznych/hydraulicznych. Aby ograniczyć błąd paralaksy, należy patrzeć prostopadle na tarczę, a w manometrach z lusterkiem ustawić oko tak, by wskazówka pokryła się ze swoim odbiciem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonaj z położenia wskazówki względem podziałki: najpierw ustal wartości na działkach głównych, potem policz działki pośrednie między nimi i dodaj odpowiednią część. Sprawdź jednostkę (np. bar) i zakres przyrządu, aby nie pomylić rzędu wielkości.
Najczęstszy mechanizm to błąd rzędu wielkości: uczeń dopisuje "0", bo kojarzy wysokie ciśnienia z dużymi liczbami albo nie rozpoznaje, że skala jest już wyskalowana w barach. Pomaga kontrola: czy wynik mieści się w typowym zakresie danego układu i miernika.
Małe kreski to działki pośrednie (pomocnicze). Dzielą one odcinek między dwiema wartościami głównymi na równe części, np. po 10, 20 lub 50 bar (zależy od tarczy). Dzięki nim można odczytać wartość "pomiędzy" liczbami, a nie tylko same wartości główne.
Błąd paralaksy pojawia się, gdy patrzysz na tarczę pod kątem, a nie prostopadle. Wskazówka wtedy "przesuwa się" względem kresek i wynik może być zawyżony albo zaniżony. Minimalizuj go, ustawiając oko na wprost; w tarczach z lusterkiem zgraj wskazówkę z odbiciem.
Poza barem często spotkasz paskale (Pa) i ich wielokrotności (kPa, MPa), a także atmosfery techniczne lub psi (rzadziej, w dokumentacji zagranicznej). Na egzaminie zwracaj uwagę na jednostkę nadrukowaną na tarczy albo w opisie czujnika/przetwornika.
Zwykle nie są potrzebne klasyczne obliczenia, ale bywa konieczne "przeliczenie w głowie" działek pośrednich, czyli interpolacja: ile wynosi jedna mała działka i ile takich działek wskazówka minęła. To bardziej umiejętność czytania skali niż zadanie rachunkowe.
Typowe błędy to: odczyt z niewłaściwego zakresu, pomijanie działek pośrednich, mylenie jednostek (bar vs MPa), dopisywanie zera (błąd rzędu wielkości) oraz odczyt pod kątem (paralaksa). Pomaga rutyna: najpierw jednostka, potem zakres, potem działki.
Ciśnienie wpływa na pracę siłowników, zaworów i elementów bezpieczeństwa. Zły odczyt może prowadzić do błędnej diagnozy (np. uznania nieszczelności) albo nieprawidłowej regulacji. W uruchomieniu instalacji poprawny odczyt pomaga szybko ocenić, czy parametry są stabilne.
Sprawdź, czy wskazanie jest w zakresie pracy przyrządu, czy wskazówka nie drga nienaturalnie i czy tarcza jest czytelna. Porównaj z innym punktem pomiaru lub z odczytem z przetwornika ciśnienia w sterowniku/SCADA. Jeśli wynik jest podejrzany, rozważ kalibrację lub wymianę.
Ćwicz na różnych tarczach: różne zakresy, różna liczba działek, różne jednostki. Zawsze stosuj tę samą procedurę: jednostka → zakres → działki główne → działki pośrednie → kontrola sensowności wyniku. Warto też powtórzyć typowe błędy: paralaksa i rząd wielkości.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość ciśnienia odczytuje się z położenia wskazówki względem podziałki.Poprawny odczyt wymaga uwzględnienia działek głównych i pośrednich oraz jednostki "bar".

Materiały:

  • Podstawy metrologii i pomiarów w automatyce przemysłowej (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje obsługi manometrów i przetworników ciśnienia (dokumentacje producentów)
  • Materiały dydaktyczne o błędach pomiaru (w tym błąd paralaksy) dla techników automatyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego