KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 11.
Jaką wartość natężenia prądu elektrycznego pokaże amperomierz o zakresie 5 A i podziałce 100 działek, jeżeli wskazówka ustabilizuje swoje położenie w pozycji 65 działek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amperomierz ma zakres 5 A i 100 działek, więc 1 działka odpowiada 5/100 A = 0,05 A.
Przy wskazaniu 65 działek natężenie wynosi 65 · 0,05 A = 3,25 A. Odczyt jest liniowy, bo skala jest równomierna (podziałka w działkach).

Pełne wyjaśnienie:

Amperomierz analogowy wyskalowany w "działkach" wymaga przeliczenia położenia wskazówki na wartość w amperach. Kluczowe są tu dwie informacje: zakres (maksymalna mierzona wartość) oraz liczba działek podziałki (na ile równych części podzielono skalę).

Skoro zakres wynosi 5 A, a podziałka ma 100 działek, to najpierw wyznaczamy wartość jednej działki (tzw. wartość działki):

1 działka = 5 A / 100 = 0,05 A.

Następnie mnożymy wartość działki przez liczbę działek wskazywanych przez wskazówkę. Wskazówka ustabilizowała się na 65 działkach, więc:

I = 65 × 0,05 A = 3,25 A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5,0 A" odpowiadałoby pełnemu wychyleniu wskazówki (100 działek). Przy 65 działkach nie osiągamy końca skali, więc wynik musi być mniejszy niż 5 A.
  • "2,5 A" to połowa zakresu, czyli odpowiadałoby około 50 działkom na skali 100-działkowej, a nie 65.
  • "1,25 A" to 1/4 zakresu, czyli około 25 działek. Taki wynik mógłby powstać z błędnego przeliczenia lub pomylenia proporcji.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach ze skalą analogową zawsze wykonaj dwa kroki: (1) oblicz wartość 1 działki, (2) pomnóż przez liczbę działek. Dodatkowo sprawdź "zdrowy rozsądek": przy 65/100 skali wynik powinien wynosić 0,65·5 A, czyli 3,25 A.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość jednej działki liczysz jako zakres / liczba działek. Jeśli zakres to 5 A, a skala ma 100 działek, to 1 działka = 5/100 A = 0,05 A. Potem mnożysz przez liczbę działek wskazanych przez wskazówkę.
Bo w typowym analogowym przyrządzie podziałka jest liniowa: równe odstępy działek oznaczają równe przyrosty mierzonej wielkości. Wskazanie 65 działek to 65% pełnej skali, więc stanowi 0,65 zakresu 5 A.
Zakres 5 A oznacza maksymalne natężenie, jakie można odczytać na tej skali bez wyjścia poza pełne wychylenie wskazówki. Pełna skala (np. 100 działek) odpowiada wtedy właśnie 5 A.
Nie, jeśli skala ma 100 działek i jest liniowa. Wartość 5,0 A odpowiadałaby 100 działkom (pełnemu zakresowi). Przy 65 działkach wynik musi być mniejszy od 5 A, bo wskazówka nie jest na końcu skali.
Możesz policzyć w myślach: 65/100 to 0,65, więc wynik to ok. 0,65 × zakres. Dla 5 A dostajesz 3,25 A. To dobry test kontroli rzędu wielkości, żeby uniknąć błędów przecinka.
Najczęstsze pomyłki to: przyjęcie, że liczba działek to ampery (brak przeliczenia), mylenie zakresu z wynikiem (automatycznie 5 A), oraz błędna proporcja (np. dzielenie 65 przez 5). Pomaga schemat: 1 działka → potem mnożenie.
Procedura się nie zmienia: liczysz wartość 1 działki jako zakres/50, a potem mnożysz przez wskazanie. Przykładowo: 5 A i 50 działek daje 0,1 A na działkę. Wskazanie 30 działek to 3,0 A.
Przydaje się przy kontroli obciążeń obwodów zasilających urządzenia używane podczas robót (np. elektronarzędzia), przy wstępnej diagnostyce pracy silników i zasilaczy oraz w ocenie, czy pobór prądu nie jest podejrzanie wysoki (ryzyko przegrzewania).
W większości zadań egzaminacyjnych przyjmuje się skalę liniową (równe działki). W praktyce bywają przyrządy o nieliniowej skali, ale wtedy jest to zwykle wyraźnie zaznaczone na tarczy. W tym typie zadania zakłada się liniowość.
Ćwicz krótkie zestawy zadań: zakres, liczba działek, odczyt wskazówki, wynik w jednostkach. Rób też kontrolę sensowności: wynik nie może przekraczać zakresu, a wskazanie w połowie skali powinno dawać połowę zakresu.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Amperomierz ma zakres 5 A i 100 działek, więc 1 działka odpowiada 5/100 A = 0,05 A.Przy wskazaniu 65 działek natężenie wynosi 65 · 0,05 A = 3,25 A."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Amperomierz" — opis przyrządu i zastosowania jednostki A, https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: rozdział o prądzie elektrycznym i przyrządach pomiarowych
  • Ćwiczenia z odczytu skali analogowej (amperomierz/woltomierz) i przeliczania działek na jednostki
  • Zadania rachunkowe z proporcji i skali liniowej (arkusze ćwiczeń dla szkół branżowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego