KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
Jaką wartość prądu stałego pobieranego przez radioodtwarzacz CD na zakresie 0,6 A wskazuje multimetr analogowy?
Ilustracja przedstawia skalę analogowego multimetru, używanego do pomiaru różnych wielkości elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazówka jest na 24 na skali 0–30 (czyli 24/30 = 0,8) lub równoważnie na 12 na skali 0–15 (12/15 = 0,8).
Zakres pomiarowy to 0,6 A = 600 mA, więc wynik to 0,8 · 600 mA = 480 mA.

Pełne wyjaśnienie:

Miernik analogowy ma zwykle kilka skal. Dla prądu stałego należy odczytywać wskazanie z odpowiedniej skali opisanej dla DC (np. "mA…"), a potem przeliczyć je na wybrany zakres pomiarowy.

Na tarczy widoczna jest skala liniowa 0–30 oraz skala 0–15. Wskazówka stoi na 24 na skali 0–30 (czwarta działka po 20) lub równoważnie na 12 na skali 0–15 (czwarta działka po 10). Oba odczyty oznaczają ten sam ułamek pełnego wychylenia:

  • 24/30 = 0,8
  • 12/15 = 0,8

Zakres ustawiono na 0,6 A, czyli 600 mA. Ponieważ skala jest liniowa, wartość prądu obliczamy proporcją: (ułamek wychylenia) × (zakres).

Obliczenie:
0,8 × 600 mA = 480 mA

Dlatego poprawny wynik to 480 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "240 mA" zwykle wynika z pomylenia proporcji (np. przyjęcia 12/30 zamiast 24/30) albo z błędnego założenia, że wskazówka jest "w połowie" bez sprawdzenia działek.
  • "250 mA" pasuje do częstej pomyłki w liczeniu kresek (odczyt 25 zamiast 24) lub do zaokrąglania "na oko", co w zadaniu ze skalą liniową jest nieuzasadnione.
  • "120 mA" może wynikać z odczytu 6/30 (0,2) albo z błędnej konwersji jednostek i zakresu; to typowy skutek nieuwagi przy A↔mA.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki kontrolne: (1) sprawdź, czy czytasz skalę dla DC, (2) zamień zakres na te same jednostki, w jakich chcesz podać wynik (tu: mA).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz skalę przeznaczoną dla prądu stałego (zwykle oznaczoną "mA…"/"V…" bez tyldy). Odczytaj położenie wskazówki na skali liniowej, policz ułamek pełnego zakresu (np. 24/30), a następnie pomnóż przez ustawiony zakres 0,6 A i zamień na mA, jeśli wynik ma być w mA.
Liczba ze skali (np. 24 na skali 0–30) nie jest jeszcze wynikiem w amperach. To tylko informacja, jaki jest ułamek pełnego wychylenia wskazówki. Dopiero po przemnożeniu tego ułamka przez ustawiony zakres (np. 0,6 A) dostajesz rzeczywistą wartość mierzonego prądu.
Zakres 0,6 A oznacza, że pełne wychylenie wskazówki (koniec skali dla danego toru pomiarowego) odpowiada prądowi 0,6 A. Każdy odczyt ze skali trzeba więc przeliczyć na ten limit. W praktyce wygodnie zamienić 0,6 A na 600 mA i wtedy liczyć wynik w miliamperach.
Najczęściej myli się właściwą skalę (DC vs AC), źle liczy działki elementarne (np. odczyt 25 zamiast 24) oraz pomija przeliczenie na zakres. Częsta jest też pomyłka jednostek: 0,6 A to 600 mA, a nie 60 mA. Pomaga nawyk: zapisuj ułamek (np. 24/30) i dopiero potem licz.
Tak, o ile wskazówka wskazuje ten sam ułamek pełnego wychylenia. Przykładowo 24/30 i 12/15 to oba 0,8, więc po przeliczeniu na zakres dadzą identyczny wynik. Skale są często zdublowane, aby łatwiej odczytywać przy różnych zakresach. Kluczowe jest, by konsekwentnie użyć końca skali, z której czytasz.
1 A = 1000 mA, więc 0,6 A = 600 mA. To pomaga, bo wiele zadań i skale prądowe są opisane w mA. Dzięki temu unikniesz błędu przesunięcia przecinka i łatwiej porównasz wynik z odpowiedziami podanymi w miliamperach, np. 480 mA zamiast 0,48 A.
Pomiar poboru prądu radia wykonuje się m.in. przy podejrzeniu zbyt dużego obciążenia obwodu, problemów z bezpiecznikiem, spadków napięcia lub rozładowywania akumulatora na postoju. Wynik porównuje się z dokumentacją pojazdu/urządzenia i sprawdza, czy pobór w stanie pracy oraz w stanie spoczynku (po wyłączeniu) jest prawidłowy.
Może się nadawać, jeśli ma odpowiedni zakres i rozdzielczość skali, a obwód jest podłączony prawidłowo (szeregowo). Trzeba jednak uważać na dokładność odczytu i wpływ miernika na badany obwód. W praktyce warsztatowej częściej stosuje się mierniki cyfrowe, ale umiejętność odczytu analogowego nadal jest przydatna.
Wskazówką są oznaczenia jednostek i symboli: dla prądu/napięcia stałego często spotkasz zapis bez tyldy, np. "mA…"/"V…", a dla przemiennego z tyldą, np. "mA~"/"V~". W zadaniu należy odczytać wartość prądu stałego, więc wybiera się tor i skalę przeznaczoną dla DC.
Policz ułamek wychylenia: 24/30 = 0,8, więc wynik powinien być blisko 80% zakresu. 80% z 600 mA to 480 mA, czyli wartość duża, ale mniejsza niż 600 mA. Jeśli wychodzi wynik większy niż zakres albo podejrzanie mały (np. 60 mA), to sygnał, że pomyliłeś jednostki lub skalę.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskazówka jest na 24 na skali 0–30 (czyli 24/30 = 0,8) lub równoważnie na 12 na skali 0–15 (12/15 = 0,8).Zakres pomiarowy to 0,6 A = 600 mA, więc wynik to 0,8 · 600 mA = 480 mA.

Źródła:

  • Wikipedia: "Multimeter" (opis przyrządów i zakresów pomiarowych) https://en.wikipedia.org/wiki/Multimeter - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Galvanometer" (zasada magnetoelektryczna, wychylenie proporcjonalne do prądu) https://en.wikipedia.org/wiki/Galvanometer - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Moving-coil meter" (miernik magnetoelektryczny i skala liniowa dla DC) https://en.wikipedia.org/wiki/Moving-coil_meter - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii/elektrotechniki w zakresie pomiarów prądu stałego oraz obsługi przyrządów analogowych
  • Instrukcje obsługi multimetru analogowego (sekcja: odczyt skali i dobór zakresu)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu podziałek (skale 0–30, 0–15) i przeliczania na zakresy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego