W tabeli prawdy podano wszystkie cztery kombinacje dwóch wejść A i B oraz odpowiadające im wyjście Y. Aby rozpoznać funkcję, najpierw sprawdza się, dla których par wejść pojawia się stan wysoki na wyjściu.
Tutaj Y=1 występuje dla kombinacji:
Natomiast Y=0 występuje dla:
To oznacza, że układ "przepuszcza jedynkę" dokładnie wtedy, gdy wejścia są różne. Taka zależność jest charakterystyczna dla alternatywy rozłącznej, czyli bramki XOR (EX-OR). W praktyce można ją zapamiętać jako: "1 na wyjściu, gdy na wejściach jest nieparzysta liczba jedynek" (dla dwóch wejść: dokładnie jedna jedynka).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- AND (koniunkcja) daje 1 tylko w sytuacji, gdy oba wejścia są równe 1. W tej tabeli dla A=1 i B=1 wyjście wynosi 0, więc to nie AND.
- OR (dysjunkcja) daje 1, gdy co najmniej jedno wejście jest równe 1. Dla A=1, B=1 OR musiałoby dać 1, a tabela pokazuje 0, więc to nie OR.
- NAND jest negacją AND: daje 0 tylko dla A=1, B=1, a 1 dla pozostałych kombinacji. W przedstawionej tabeli są dwa zera (dla 0/0 i 1/1), więc nie jest to NAND.
Umiejętność rozpoznania XOR z tabeli prawdy jest ważna w elektronice cyfrowej, bo XOR pojawia się m.in. w sumatorach (bit sumy bez przeniesienia) oraz w prostych układach wykrywania różnicy stanów sygnałów.