W tłoczni gazu na stronie wyjściowej (tłocznej) sprężarki montuje się zawór zwrotny. Jego podstawową rolą jest zapewnienie przepływu tylko w jednym kierunku, czyli od sprężarki do rurociągu/sieci, oraz automatyczne zablokowanie cofki, gdy ciśnienie po stronie sieci stanie się większe niż po stronie sprężarki.
To właśnie ta funkcja powoduje "odciążenie" sprężarki przy zatrzymaniu i ponownym rozruchu:
- po zatrzymaniu sprężarki zawór zwrotny zamyka się i nie dopuszcza, by gaz z sieci wysokiego ciśnienia cofnął się do sprężarki,
- dzięki temu przy kolejnym uruchomieniu sprężarka nie jest obciążona koniecznością natychmiastowego "przepychania" medium wstecz ani pokonywania cofającego się strumienia, co zmniejsza obciążenie napędu i ryzyko zjawisk niekorzystnych dla maszyn.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Zawór upustowy służy do upuszczania/odprowadzania nadmiaru ciśnienia (np. do atmosfery lub na stronę ssawną). Nie zapewnia blokady przepływu wstecz w rurociągu tłocznym w sposób typowy dla zaworu zwrotnego.
- Zawór odcinający służy do celowego odcięcia przepływu (na polecenie obsługi lub w ramach odcięć eksploatacyjnych). Nie działa samoczynnie wyłącznie na zasadzie różnicy ciśnień i nie jest elementem przeznaczonym do blokowania cofki podczas normalnych cykli start/stop.
- Zawór bezpieczeństwa otwiera się dopiero po przekroczeniu nastawy ciśnienia dopuszczalnego. Jego zadaniem jest ochrona przed nadciśnieniem, a nie jednokierunkowe prowadzenie przepływu i odciążenie sprężarki przy cofce.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: "na tłoczeniu sprężarki – zwrotny przeciw cofce". Jeśli w pytaniu pojawia się cofanie medium lub ochrona sprężarki po zatrzymaniu, najczęściej chodzi o zawór zwrotny.
