Gradacja papieru fotograficznego określa, jak silnie papier "buduje" kontrast odbitki. Papier miękki daje niski kontrast i szerzej rozciąga przejścia tonalne, papier normalny daje kontrast pośredni, a papier twardy wzmacnia kontrast (bardziej rozdziela jasności i przyciemnia partie w porównaniu do miękkiego przy tym samym negatywie).
W praktyce ciemni obowiązuje zasada kompensacji: kontrast negatywu dobiera się przeciwną gradacją papieru. Jeśli negatyw jest mało kontrastowy ("płaski"), to na papierze o niskiej gradacji odbitka wyjdzie jeszcze bardziej płaska i pozbawiona "życia". Dlatego do takiego negatywu stosuje się papier o wyższej gradacji, aby podnieść kontrast pozytywu i lepiej uwidocznić różnice między tonami.
Odpowiedź "twardej." jest więc poprawna, bo odpowiada sytuacji, w której trzeba zwiększyć kontrast odbitki w stosunku do tego, co "niesie" negatyw.
Dlaczego pozostałe opcje są nieprawidłowe?
- "miękkiej." – miękki papier obniża kontrast odbitki, więc przy płaskim negatywie pogłębia problem: szczegóły tonów zlewają się i obraz wygląda blado.
- "normalnej." – może dać akceptowalny efekt tylko przy negatywie o średnim kontraście; przy prześwietlonym, płaskim negatywie często nie wystarczy do uzyskania "prawidłowego" kontrastu.
- "specjalnej." – to określenie nie jest jednoznaczną gradacją w typowym podziale (miękka/normalna/twarda), więc nie stanowi właściwej odpowiedzi na pytanie o dobór gradacji.
Wskazówka egzaminacyjna: nie utożsamiaj gęstości (ciemny negatyw) z kontrastem. To kontrast negatywu decyduje o gradacji papieru; w razie wątpliwości wykonuje się test odbitkowy i koryguje gradację.
