KWALIFIKACJA MEP5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Aby otrzymać stop złota próby 0,585 o barwie zielonożółtej należy do złota próby 0,999 dodać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zielonożółtą barwę stopów złota uzyskuje się typowo przez zwiększenie udziału srebra w stopie.
Dlatego, aby z czystego złota (0,999) otrzymać złoto próby 0,585 o takiej barwie, właściwym dodatkiem jest srebro, a nie kadm, cynk czy mangan.

Pełne wyjaśnienie:

Próba 0,585 oznacza, że w stopie znajduje się ok. 58,5% masy złota, a pozostałą część stanowią dodatki stopowe. To właśnie te dodatki w największym stopniu kształtują barwę złota jubilerskiego.

Odpowiedź "srebro." jest poprawna, ponieważ stopy określane jako zielone złoto (zielonożółte) są w praktyce uzyskiwane przez zastosowanie większego udziału srebra w części pozazłotej stopu. Srebro rozjaśnia i "ochładza" odcień złota, przesuwając go w kierunku barw zielonkawo-żółtych.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do celu pytania?

  • "kadm." – kadm nie jest typowym, zalecanym dodatkiem do stopów złota w kontekście barwy biżuterii; ponadto w praktyce jubilerskiej jego użycie jest problematyczne z powodów zdrowotnych i technologicznych, więc nie jest standardową odpowiedzią egzaminacyjną dla uzyskania zielonożółtej barwy.
  • "cynk." – cynk bywa spotykany jako dodatek w niektórych stopach (np. w roli modyfikatora właściwości), ale nie jest klasycznym składnikiem kojarzonym z uzyskaniem zielonożółtej barwy złota; sam nie "definiuje" tego odcienia tak jednoznacznie jak srebro.
  • "mangan." – mangan nie jest standardowym składnikiem stopów złota stosowanych do uzyskiwania typowych barw jubilerskich; jego obecność byłaby nietypowa i nie jest pierwszoplanowym czynnikiem barwiącym "zielone złoto".

Wskazówka do nauki: gdy w pytaniu pojawia się zielonkawy odcień złota, najczęściej myśli się o udziale srebra; gdy o różowym/czerwonym – o większym udziale miedzi; a odcienie białe zwykle wiążą się z innymi domieszkami i obróbką powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próba 0,585 oznacza, że w stopie jest ok. 58,5% masy czystego złota, a resztę stanowią inne metale (domieszki stopowe). To właśnie dobór tych domieszek decyduje m.in. o barwie, twardości i podatności na obróbkę wyrobu.
W praktyce jubilerskiej barwę złota najczęściej kształtuje się przez dodatki takie jak srebro i miedź. Srebro zwykle rozjaśnia i "ochładza" barwę, a miedź ociepla i przesuwa w stronę różu/czerwieni. Inne dodatki stosuje się bardziej ze względów technologicznych niż barwiących.
Zielone złoto (zielonkawo-żółte) to odmiana barwnego złota wynikająca ze składu stopu. Najczęściej wiąże się z większym udziałem srebra w części pozazłotej stopu. W efekcie odcień staje się jaśniejszy i może mieć subtelnie zielonkawy ton.
Srebro jest klasycznym dodatkiem stopowym, który rozjaśnia żółtą barwę złota i może przesunąć ją w kierunku odcieni zielonkawo-żółtych. Dzięki temu przy zachowaniu danej próby (np. 0,585) można świadomie uzyskać określony efekt kolorystyczny bez stosowania nietypowych domieszek.
Cynk może pojawiać się w niektórych stopach jako dodatek technologiczny (np. wpływ na własności odlewnicze), ale nie jest najbardziej charakterystycznym i jednoznacznym składnikiem kojarzonym z zielonożółtą barwą złota. W zadaniach egzaminacyjnych taki odcień najczęściej łączy się ze srebrem.
Współcześnie kadm jest uznawany za problematyczny materiał ze względów zdrowotnych i bezpieczeństwa pracy, dlatego nie jest typowym, zalecanym dodatkiem w stopach złota dla wyrobów jubilerskich. W kontekście barwy stopu nie jest też standardowym wyborem do uzyskania zielonożółtego odcienia.
Przy zapamiętywaniu warto powiązać barwy z dominującymi dodatkami: zielonkawe/jaśniejsze odcienie częściej kojarzą się z większym udziałem srebra, a różowe/czerwone z większym udziałem miedzi. To uproszczenie pomaga szybko rozwiązywać testy.
Typowe pomyłki to wybór metalu "brzmiącego technicznie" (np. mangan) zamiast najczęściej stosowanego dodatku, oraz mylenie celu dodatku (barwa) z inną funkcją (np. wpływ na odlewanie). Częsty jest też błąd: utożsamienie próby z barwą, choć barwa wynika głównie z domieszek.
Najczęściej wtedy, gdy pytanie dotyczy: rozpoznania barwnego złota, doboru domieszki do uzyskania konkretnego odcienia, albo ogólnego rozumienia, że próba 585 to stop wymagający dodatków. W takich zadaniach nie chodzi o obliczenia, tylko o skojarzenie barwy z typowym metalem stopowym.
Ucz się w zestawach: próba → typowe domieszki → typowa barwa i zastosowanie. Dobrze działa tabela własna (np. 585: żółte, różowe, zielonkawe – co zmienia odcień). Ćwicz też pytania jednokrotnego wyboru, bo egzamin często sprawdza szybkie rozpoznanie metalu wpływającego na kolor.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Colored_gold – sekcja o green gold (dostęp: 2026-02-27)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_alloy – informacje o stopach złota i roli dodatków stopowych (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/materialy szkolne z metaloznawstwa jubilerskiego (stopy metali szlachetnych i ich barwy)
  • Karty technologiczne/opracowania pracowniane dot. stopów złota (receptury barwne)
  • Encyklopedyczne opisy stopów złota (hasła o zielonym złocie i dodatkach stopowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego