KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 3.
Aby sporządzić mieszankę zasilającą silnik dwusuwowy maszyny drogowej w proporcji 50:1, należy zmieszać 10 litrów benzyny z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 50:1 oznacza 50 części benzyny na 1 część oleju. Dla 10 l benzyny ilość oleju wynosi 10/50 = 0,2 l (czyli 200 ml). Pozostałe wartości dawałyby inną proporcję mieszanki, więc nie spełniają warunku 50:1.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie proporcji mieszanki 50:1 przyjmuje się standardową interpretację: 50 części benzyny na 1 część oleju (czyli stosunek benzyna:olej = 50:1). Aby policzyć ilość oleju dla zadanej ilości benzyny, trzeba zachować ten sam stosunek.

Dla 10 litrów benzyny obliczenie jest proste:

olej = benzyna / 50
olej = 10 l / 50 = 0,2 l

Otrzymane 0,2 l można też wyrazić w mililitrach, co bywa praktyczne w eksploatacji: 0,2 l = 200 ml.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,1 l oleju przy 10 l benzyny oznaczałoby proporcję 100:1 (za mało oleju) – typowy skutek to zbyt słabe smarowanie, większe ryzyko przegrzewania i zatarcia.
  • 0,4 l odpowiadałoby 25:1 (za dużo oleju) – może powodować mocniejsze dymienie i większe osadzanie nagaru, a także gorszą pracę świecy.
  • 0,5 l odpowiadałoby 20:1 (jeszcze więcej oleju niż wymagane) – podobne skutki jak wyżej, dodatkowo niepotrzebnie podnosi koszty.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą procedurę: gdy proporcja jest zapisana jako X:1, to dla podanej ilości benzyny dzielisz ją przez X, aby uzyskać ilość oleju. Zawsze też sprawdź, czy stosunek nie został przypadkowo odwrócony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proporcja 50:1 oznacza, że na 50 części benzyny przypada 1 część oleju. W praktyce to po prostu "benzyna:olej = 50:1". Z takiego zapisu wynika sposób liczenia: ilość oleju = ilość benzyny / 50.
Dzielisz ilość benzyny przez 50: 10 l / 50 = 0,2 l. To jest 200 ml oleju. Taki wynik zachowuje proporcję 50:1, czyli prawidłową relację benzyna–olej w mieszance.
W zapisie 50:1 liczba 50 dotyczy benzyny, a 1 oleju. Skoro 50 jednostek benzyny przypada na 1 jednostkę oleju, to aby znaleźć olej dla danej benzyny, trzeba zmniejszyć wartość benzyny w skali 50 razy, czyli wykonać dzielenie przez 50.
Nie dla proporcji 50:1. 0,1 l oleju przy 10 l benzyny daje stosunek 100:1, czyli mniej oleju niż wymagane. W eksploatacji może to oznaczać słabsze smarowanie i większe ryzyko zużycia lub uszkodzenia silnika.
Trzeba policzyć, ile "benzyn" przypada na 1 "oleju": 10 / 0,4 = 25. To oznacza proporcję 25:1. Jest to znacznie "bogatsza" mieszanka olejowa niż 50:1, więc nie spełnia warunku z zadania.
Silniki dwusuwowe mogą występować w lżejszych urządzeniach wykorzystywanych przy robotach drogowych, gdzie liczy się prosta konstrukcja i niska masa. Wtedy często stosuje się paliwo z olejem w mieszance, a operator musi umieć przeliczyć proporcje przygotowania paliwa.
Zbyt duża ilość oleju (np. proporcja 25:1 zamiast 50:1) może powodować większe dymienie, osadzanie nagaru, gorszą pracę świecy i spadek kultury pracy silnika. Nie jest to zwykle tak groźne jak zbyt mało oleju, ale pogarsza eksploatację i zwiększa koszty.
Zbyt mała ilość oleju oznacza słabsze smarowanie elementów silnika. W praktyce rośnie tarcie i temperatura, co zwiększa ryzyko przyspieszonego zużycia oraz poważnych awarii (np. zatarcia). Dlatego na egzaminie kluczowe jest poprawne przeliczenie proporcji.
Nie zawsze. Proporcja może zależeć od konstrukcji silnika, rodzaju oleju i zaleceń producenta urządzenia. Na egzaminie jednak liczy się wykonanie obliczenia dla proporcji podanej w treści zadania (tu: 50:1), a nie dobór proporcji "z doświadczenia".
Najpierw policz w litrach: olej = benzyna / 50. Potem zamień na mililitry: 1 l = 1000 ml. Dla 10 l wychodzi 0,2 l, czyli 200 ml. Taki dwuetapowy schemat minimalizuje pomyłki z przecinkiem dziesiętnym.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Proporcja 50:1 oznacza 50 części benzyny na 1 część oleju."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stosunek (matematyka)" – definicja stosunku i interpretacja zapisu a:b, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Two-stroke engine" – opis silnika dwusuwowego i typowego smarowania mieszankowego/premix, https://en.wikipedia.org/wiki/Two-stroke_engine (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z matematyki praktycznej: proporcje i przeliczenia jednostek
  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn drogowych z silnikami dwusuwowymi – sekcje o paliwie i smarowaniu
  • Materiały szkoleniowe producentów olejów 2T dotyczące przygotowania mieszanki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego