KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Aby wykonać badanie bakteriologiczne mleka, należy pobrać próbkę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie bakteriologiczne wymaga próbki pobranej aseptycznie do jałowego, szczelnie zamykanego pojemnika.
Jałowa probówka z korkiem ogranicza kontaminację i umożliwia bezpieczny transport do laboratorium. Laktodensytometr służy do pomiaru gęstości, płytka Petriego do posiewu, a cytrynian to dodatek używany w innych badaniach.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu bakteriologicznym kluczowe jest, aby wynik odzwierciedlał rzeczywistą mikroflorę badanego mleka, a nie bakterie wprowadzone podczas pobierania. Dlatego próbkę pobiera się aseptycznie do jałowego, szczelnie zamykanego pojemnika (np. jałowej probówki z korkiem). Taki pojemnik minimalizuje ryzyko kontaminacji z otoczenia, rąk, powierzchni czy naczyń niejałowych oraz ułatwia transport próbki do laboratorium.

Odpowiedź "na laktodensytometr" jest nieprawidłowa, ponieważ laktodensytometr to przyrząd do oceny właściwości fizycznych (m.in. gęstości) mleka, a nie naczynie do pobrania materiału do badań mikrobiologicznych. Użycie go jako "miejsca pobrania" nie zapewnia jałowości i nie jest procedurą mikrobiologiczną.

Odpowiedź "na płytkę Petriego" również nie spełnia wymagań pobrania próbki. Płytka Petriego jest wykorzystywana do posiewu i hodowli drobnoustrojów na podłożu, czyli na etapie pracy laboratoryjnej. Nie służy do pobierania i przewożenia próbki mleka; dodatkowo otwarta płytka łatwo ulega zanieczyszczeniu.

Odpowiedź "do probówki z cytrynianem potasu" sugeruje użycie probówki z dodatkiem chemicznym. Tego typu dodatki stosuje się w określonych badaniach (np. w celu stabilizacji/antykoagulacji w innych materiałach), natomiast w klasycznym badaniu bakteriologicznym mleka standardowo dąży się do pobrania próbki bez zbędnych reagentów, w warunkach jałowych, aby nie zafałszować wzrostu bakterii ani nie zmienić składu próbki.

W praktyce oprócz jałowego pojemnika istotne są też: właściwe oznakowanie próbki, szybkie dostarczenie do laboratorium oraz ograniczanie namnażania drobnoustrojów w trakcie transportu (zgodnie z procedurą danego laboratorium). Na egzaminie najczęściej sprawdzane jest rozumienie zasady: mikrobiologia = jałowość i szczelny pojemnik, a nie sprzęt do innych pomiarów lub naczynia hodowlane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Jałowo oznacza, że pojemnik i sposób pobrania nie wprowadzają dodatkowych drobnoustrojów z otoczenia.

W praktyce używa się sterylnego pojemnika, unika dotykania wnętrza korka i szyjki oraz szybko zamyka próbkę, aby wynik badania dotyczył mleka, a nie zanieczyszczeń.

Jałowa probówka z korkiem ogranicza ryzyko kontaminacji oraz zapewnia szczelność w transporcie.

To ważne, bo nawet niewielkie zanieczyszczenie z rąk, powietrza czy naczyń może zmienić liczbę i rodzaj bakterii, a przez to zafałszować wynik posiewu.

Nie jest to właściwy sposób pobrania próbki do transportu.

Płytka Petriego służy do posiewu w laboratorium, a w czasie przenoszenia łatwo się zanieczyszcza i nie zapewnia szczelności. Do pobrania potrzebny jest jałowy, zamykany pojemnik.

Jedną z najczęstszych przyczyn jest kontaminacja próbki podczas pobierania.

Powstaje, gdy pojemnik nie jest jałowy albo gdy dotyka się wnętrza korka/szyjki. Wtedy do mleka dostają się bakterie środowiskowe i wynik nie odzwierciedla stanu zwierzęcia ani higieny udoju.

Do oceny gęstości mleka używa się laktodensytometru, co dotyczy badań fizykochemicznych.

Badanie bakteriologiczne wymaga natomiast pobrania próbki do jałowego pojemnika, a następnie wykonania posiewu na odpowiednim podłożu w warunkach laboratoryjnych.

Najczęściej wtedy, gdy występują objawy zapalenia wymienia lub nieprawidłowości w mleku (np. skrzepy, zmiana barwy) i trzeba ustalić czynnik etiologiczny.

Próbkę pobiera się aseptycznie do jałowego pojemnika, aby posiew miał wartość diagnostyczną.

Zwykle nie jest to wybór właściwy do klasycznego posiewu bakteriologicznego.

Dodatki chemiczne mogą być przeznaczone do innych typów badań lub stabilizacji materiału. W bakteriologii dąży się do pobrania mleka do jałowego, obojętnego pojemnika zgodnie z procedurą laboratorium.

Najważniejsze jest użycie jałowego pojemnika, ograniczenie kontaktu z wnętrzem korka oraz szybkie zamknięcie probówki.

W praktyce pomaga też zachowanie czystych rąk/rękawic, praca w możliwie czystym środowisku i pobranie próbki w sposób uporządkowany, bez odkładania otwartych naczyń.

Posiew wykonuje się w laboratorium mikrobiologicznym na odpowiednich podłożach.

W gospodarstwie lub gabinecie zwykle pobiera się tylko próbkę do jałowego pojemnika, a dalsze etapy (posiew, inkubacja, identyfikacja) wymagają warunków i wyposażenia laboratoryjnego.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się ogólnie z mikrobiologią (np. płytka Petriego), mimo że pytanie dotyczy pojemnika do pobrania/transportu.

Inny błąd to mylenie badań bakteriologicznych z fizykochemicznymi (laktodensytometr) lub z próbówkami z dodatkami do innych badań.

info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Laktodensytometr służy do pomiaru gęstości, płytka Petriego do posiewu, a cytrynian to dodatek używany w innych badaniach."

Źródła:

  • PN-EN ISO 707:2008 (ISO 707:2008), "Milk and milk products — Guidance on sampling"
  • ISO 4833-1:2013, "Microbiology of the food chain — Horizontal method for the enumeration of microorganisms — Part 1" (sekcje dot. przygotowania próbek i posiewu)

Materiały:

  • Podręczniki z mikrobiologii ogólnej i diagnostyki mikrobiologicznej (rozdziały o pobieraniu materiału)
  • Instrukcje laboratoriów mleczarskich dotyczące pobierania i transportu próbek
  • Normy/wytyczne dotyczące pobierania próbek mleka i produktów mlecznych (sekcje o pojemnikach i aseptyce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego