KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 18.
Aby wykonać składkę formatu A5, arkusz papieru formatu A3 należy złamać prostopadle
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Formaty serii A są powiązane zasadą "połowienia": przejście o jeden numer w dół (np. A3→A4) odpowiada jednokrotnemu złożeniu na pół. Aby uzyskać A5 z A3 trzeba zejść o dwa stopnie (A3→A4→A5), czyli wykonać dwa prostopadłe złamania arkusza.

Pełne wyjaśnienie:

W serii formatów papieru A kolejne formaty powstają przez podział (połowienie) arkusza wzdłuż dłuższego boku tak, aby zachować te same proporcje boków. W praktyce introligatorskiej to samo rozumowanie stosuje się do falcowania: jedno prostopadłe złamanie powoduje, że arkusz staje się o jeden "numer A" mniejszy.

Dlatego przejście z A3 do A5 wymaga dwóch kolejnych kroków:

  • pierwsze złamanie: A3 → A4 (arkusz dzielimy na dwie równe części),
  • drugie złamanie: A4 → A5 (ponownie dzielimy na dwie równe części).

Z tego wynika, że poprawna jest odpowiedź "2 razy." – to minimalna liczba prostopadłych złamań potrzebna, aby z arkusza A3 uzyskać składkę w formacie A5.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 raz." daje tylko jeden stopień zmniejszenia (A3 do A4), więc format końcowy będzie za duży.
  • "3 razy." oznaczałoby zejście o trzy stopnie (A3→A4→A5→A6). Otrzymany format byłby mniejszy niż A5.
  • "4 razy." to jeszcze dalsze połowienia (do A7), co nie odpowiada wymaganiu składki A5.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz formaty serii A, policz "różnicę numerów". Różnica 2 (A3 do A5) odpowiada 2 kolejnym złożeniom na pół.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka to arkusz (lub ułożone arkusze) złożony w taki sposób, aby powstał blok o określonym formacie i liczbie kart, przeznaczony do dalszej obróbki (np. zszywania, klejenia). Format składki odnosi się do wymiaru po złożeniu.
W serii A każdy kolejny format powstaje przez połowienie poprzedniego przy zachowaniu proporcji boków. Przejście A3→A4 to jedna "połówka", a A4→A5 to kolejna. Dlatego różnica numerów formatów odpowiada liczbie kolejnych połowień.
Policz, o ile "numerów" zmienia się format: z A3 do A5 to różnica 2. Każde prostopadłe złamanie na pół zmniejsza format o 1 (A3→A4). Zatem potrzebne są dwa kolejne złamania: A3→A4→A5.
Jedno złamanie dzieli arkusz na dwie równe części, czyli zmniejsza format tylko o jeden stopień: A3 staje się A4. Aby uzyskać A5, trzeba ponownie złożyć na pół (A4→A5). Pominięcie drugiego złożenia zostawia zbyt duży format.
Ma znaczenie praktyczne (układ włókien, przebieg łamu, ustawienia falcarki), ale w samym zadaniu kluczowa jest zasada połowienia. Aby zejść z A3 do A5, muszą zajść dwa kolejne podziały na pół, niezależnie od tego, jak opiszesz kierunek w ujęciu ogólnym.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie formatu po jednym złożeniu (A3→A4) z docelowym A5, liczenie złożeń jak liczby stron w składce oraz wybór "na oko" bez policzenia różnicy numerów. Pomaga zasada: jeden numer A = jedno połowienie.
To złożenie arkusza tak, aby powstała linia zgięcia przecinająca arkusz pod kątem prostym względem rozpatrywanego kierunku (w praktyce: klasyczne złożenie "na pół"). Efektem jest podział arkusza na dwie równe części i zmniejszenie formatu o jeden stopień serii A.
Gdy planujesz prostą impozycję i obróbkę introligatorską: dobór arkusza, ustawienie falcarki, kontrola formatu pośredniego i końcowego oraz ocena, czy z danego arkusza uzyskasz wymaganą składkę. To wpływa na organizację produkcji i minimalizację makulatury.
Arkusz to cały format wejściowy papieru. Użytek to pojedynczy egzemplarz (lub element) ułożony na arkuszu w impozycji. Składka to arkusz po złożeniu, tworzący część publikacji. W zadaniach o złożeniach najważniejsze jest, jaki format ma składka po falcowaniu.
Tak. Zapamiętaj regułę: A(n+1) to połowa A(n). Z A3 do A5 są dwa "kroki" w dół, więc dwa połowienia. To najszybsza metoda na egzaminie, bo nie wymaga szkicu ani przeliczania milimetrów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że formaty serii A są powiązane zasadą "połowienia": przejście o jeden numer w dół (np. A3→A4) odpowiada jednokrotnemu złożeniu na pół.

Źródła:

  • ISO – strona standardu ISO 216 (Paper sizes), https://www.iso.org/standard/36631.html - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (EN): ISO 216, https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): Format papieru, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa: falcowanie i rodzaje złamań
  • Podstawy impozycji i przygotowania do druku offsetowego (składki, użytki, arkusz)
  • Opis normy formatów papieru serii A (ISO 216) i zależności między kolejnymi formatami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego