KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 26.
Aby zbadać u pacjenta z rwą kulszową w stanie przewlekłym wrażliwość nerwu kulszowego na rozciąganie, masażysta powinien wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bierne uniesienie całej kończyny w leżeniu tyłem to klasyczna próba rozciągowa (SLR), która napina struktury nerwowe kończyny dolnej i może odtworzyć ból promieniujący typowy dla rwy kulszowej. Próby z oporem oceniają głównie siłę mięśni, a zgięcie kolana w leżeniu przodem słabiej prowokuje rozciąganie nerwu kulszowego.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena wrażliwości nerwu kulszowego na rozciąganie u pacjenta z rwą kulszową opiera się na próbach, które biernie zwiększają napięcie struktur nerwowych przebiegających od okolicy lędźwiowo-krzyżowej do kończyny dolnej. Najbardziej typowym testem przesiewowym jest bierne uniesienie wyprostowanej kończyny dolnej w leżeniu tyłem (często opisywane jako test SLR / Lasegue’a). W tym ustawieniu, przy utrzymanym wyproście kolana, uniesienie całej kończyny prowadzi do wzrostu napięcia tkanek nerwowych i może prowokować ból promieniujący wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego.

Dlaczego inne propozycje są nieprawidłowe?

  • "Próba uniesienia kończyny przeciwko oporowi w leżeniu tyłem" ma charakter testu czynnego/siłowego. Opór angażuje mięśnie i może nasilać dolegliwości z innych przyczyn (np. przeciążenie), ale nie jest podstawową próbą oceniającą wrażliwość nerwu na rozciąganie.
  • "Próba uniesienia kończyny przeciwko oporowi w leżeniu przodem" również koncentruje się na aktywacji mięśni i pracy w stawie biodrowym, a nie na kontrolowanym biernym zwiększaniu napięcia nerwu kulszowego.
  • "Bierne uniesienie podudzia w leżeniu przodem" (zgięcie kolana) przede wszystkim zmienia napięcie struktur w obrębie uda, może bardziej odnosić się do testów dotyczących innych nerwów (np. przedniej części uda) lub tkanek miękkich, a nie jest standardową próbą rozciągową dla nerwu kulszowego jak SLR.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "wrażliwość nerwu na rozciąganie", szukaj odpowiedzi z ruchem biernym i takim ustawieniem kończyny, które typowo napina struktury nerwowe (najczęściej: uniesienie wyprostowanej kończyny w leżeniu tyłem). Próby "przeciwko oporowi" to zwykle testy siły, a nie testy rozciągowe nerwu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Test SLR (bierne uniesienie wyprostowanej kończyny w leżeniu tyłem) służy do prowokacji objawów poprzez zwiększenie napięcia struktur nerwowych kończyny dolnej. Dodatni wynik może sugerować komponentę neurogenną bólu (np. drażnienie korzeni/nerwu), a nie tylko ból mięśniowy.
Pacjent leży na plecach, kończyna badana jest rozluźniona, a badający unosi ją biernie, zwykle utrzymując wyprost w kolanie. Obserwuje się pojawienie bólu promieniującego i jego lokalizację. Ruch powinien być płynny i przerwany przy nasileniu objawów.
Ruch przeciwko oporowi angażuje skurcz mięśni i ocenia głównie siłę oraz funkcję mięśniowo-ścięgnistą. Dolegliwości mogą wynikać z przeciążenia lub bólu mięśniowego, a nie z napięcia tkanek nerwowych. Testy rozciągowe nerwów wykonuje się zwykle biernie.
Ból nerwowy częściej ma charakter promieniujący, "prądowy", może schodzić wzdłuż kończyny i bywa powiązany z mrowieniem/drętwieniem. Ból mięśniowy zwykle jest miejscowy i tępy. W praktyce interpretacja wymaga ostrożności i korelacji z wywiadem oraz innymi testami.
Unika się ich lub wykonuje bardzo ostrożnie, gdy ból jest silny, objawy szybko narastają, występują niepokojące symptomy neurologiczne lub pacjent nie toleruje pozycji. Masażysta nie stawia rozpoznań lekarskich, więc w razie wątpliwości bezpieczniej jest przerwać i skierować do konsultacji.
Dodatni wynik to odtworzenie typowych dolegliwości (zwłaszcza bólu promieniującego) podczas biernego unoszenia wyprostowanej kończyny. Może to sugerować drażnienie struktur nerwowych, ale nie jest samodzielną diagnozą. Wynik zawsze trzeba odnieść do wywiadu i pozostałego badania.
Częstym błędem jest uznanie każdego bólu z tyłu uda za "nerwowy". Napięte mięśnie kulszowo-goleniowe mogą dawać podobne odczucia. Inny błąd to zbyt szybkie, szarpane unoszenie kończyny, które zwiększa dyskomfort i utrudnia wiarygodną ocenę reakcji pacjenta.
Leżenie tyłem ułatwia rozluźnienie, stabilizację miednicy i kontrolę zakresu uniesienia w stawie biodrowym przy wyprostowanym kolanie. Dzięki temu w przewidywalny sposób wzrasta napięcie struktur nerwowych kończyny dolnej. W innych pozycjach bodziec rozciągowy może być mniej specyficzny.
Najczęściej jest to ból promieniujący od pośladka w stronę uda/podudzia, czasem z towarzyszącym mrowieniem lub drętwieniem. Pacjent może też odczuwać "ciągnięcie". Dla masażysty ważne jest reagowanie na nasilanie objawów i praca w granicach tolerancji.
Tak, jako element oceny funkcjonalnej i bezpieczeństwa pracy: test może pomóc rozpoznać, które ustawienia i techniki prowokują objawy oraz kiedy należy zachować ostrożność. Nie zastępuje to diagnostyki lekarskiej; celem jest dobór postępowania i ewentualne skierowanie pacjenta dalej.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Bierne uniesienie całej kończyny w leżeniu tyłem to klasyczna próba rozciągowa (SLR), która napina struktury nerwowe kończyny dolnej i może odtworzyć ból promieniujący typowy dla rwy kulszowej."

Źródła:

  • Magee D.J., Orthopedic Physical Assessment, rozdziały dot. testów neurodynamicznych kończyny dolnej (Straight Leg Raise/SLR), wydania nowsze
  • Brukner P., Khan K., Clinical Sports Medicine, część dot. badania odcinka lędźwiowego i testów SLR (ocena bólu promieniującego)
  • Physiopedia: "Straight Leg Raise Test" (opis celu i wykonania testu) https://www.physio-pedia.com/Straight_Leg_Raise_Test - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z badania ortopedycznego i neurologicznego narządu ruchu (test SLR/Lasegue’a)
  • Atlas anatomii kończyny dolnej i splotu krzyżowego
  • Skrypty dla technika masażysty z diagnostyki funkcjonalnej i zasad bezpieczeństwa pracy z pacjentem bólowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego