KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 22.
ADEPS LANAE to synonim
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adeps lanae to łacińska nazwa tłuszczu z wełny owczej, czyli lanoliny. Jest to surowiec tłuszczowy stosowany m.in. jako składnik/podłoże w preparatach dermatologicznych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych tłuszczów lub wosków i nie są synonimem tej nazwy.

Pełne wyjaśnienie:

Adeps lanae jest tradycyjną (łacińską) nazwą surowca pochodzenia zwierzęcego otrzymywanego z wełny owczej. W języku polskim odpowiada jej lanolina (tłuszcz z wełny owczej), wykorzystywana w farmacji i kosmetyce jako składnik fazy tłuszczowej, substancja pomocnicza oraz element niektórych podłoży maściowych.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: lanolina?
Bo człon "lanae" odnosi się do wełny (łac. lana), a "adeps" oznacza tłuszcz. Razem wskazuje to na tłuszcz wełniany, czyli lanolinę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Olbrot – to nazwa innego rodzaju podłoża/maściowego tłuszczu i nie jest synonimem tłuszczu z wełny owczej. Podobieństwo polega jedynie na tym, że oba mogą być kojarzone z fazą tłuszczową.
  • Wosk pszczeli – jest woskiem, a nie tłuszczem wełnianym; ma inne pochodzenie i właściwości (m.in. funkcję usztywniającą w podłożach), więc nie stanowi synonimu Adeps lanae.
  • Smalec wieprzowy – jest typowym tłuszczem zwierzęcym (adeps suillus), ale nie pochodzi z wełny, więc nie odpowiada nazwie lanae.

Wskazówka egzaminacyjna: w nazwach łacińskich często pomaga analiza członów: "adeps" = tłuszcz, a drugi człon wskazuje źródło. Jeśli drugi człon kojarzy się z wełną, poprawną odpowiedzią będzie lanolina.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Adeps lanae to łacińska nazwa surowca tłuszczowego pochodzącego z wełny owczej, czyli lanoliny. W praktyce spotyka się ją w opisach surowców i w materiałach z receptury jako składnik fazy tłuszczowej i element podłoży.
W nazwie łacińskiej "adeps" oznacza tłuszcz, a "lanae" odnosi się do wełny (łac. lana). Zestawienie tych członów prowadzi do znaczenia: tłuszcz z wełny, czyli lanolina.
Lanolina to tłuszcz z wełny owczej, a wosk pszczeli to wosk wytwarzany przez pszczoły. Na egzaminie zwracaj uwagę na pochodzenie w nazwie (wełna vs pszczoły) i na to, że wosk nie jest synonimem tłuszczu wełnianego.
Nie. Smalec wieprzowy jest innym tłuszczem zwierzęcym i pochodzi z tkanki tłuszczowej świni, a nie z wełny owczej. Podobieństwo polega tylko na tym, że oba są tłuszczami i mogą występować w kontekście podłoży, ale nie są synonimami.
Lanolina może pełnić rolę składnika fazy tłuszczowej oraz wspomagać tworzenie odpowiedniej konsystencji i właściwości aplikacyjnych preparatu. W zależności od składu podłoża bywa wykorzystywana w maściach i kremach, szczególnie w produktach do skóry.
"Adeps" to łacińskie określenie tłuszczu. W nazwach surowców drugi człon zwykle doprecyzowuje pochodzenie (np. z jakiego źródła pochodzi tłuszcz). Ta analiza pomaga szybko odróżniać podobne odpowiedzi w testach.
W praktyce mogą pojawiać się w materiałach dydaktycznych, starszych opisach recepturowych i części dokumentacji. W codziennej pracy często stosuje się nazwy polskie, ale znajomość łacińskich odpowiedników bywa sprawdzana na egzaminach i ułatwia czytanie opisów surowców.
Najczęściej wybiera się odpowiedź "najbardziej znajomą" (np. wosk pszczeli) zamiast tej wynikającej z pochodzenia nazwy, albo myli się ogólny człon (adeps = tłuszcz) z konkretnym surowcem. Pomaga rozbijanie nazwy na człony i kojarzenie źródła.
Pomaga skojarzenie z polskim słowem "lana"/"wełna" oraz z tym, że lanolina pochodzi z wełny owczej. Na egzaminie warto stosować metodę "rdzeń + źródło": adeps (tłuszcz) + lanae (wełna) = lanolina.
Nie jest synonimem lanoliny. Może kojarzyć się z podłożami maściowymi, dlatego bywa mylący jako dystraktor. Jeśli pytanie dotyczy dokładnego odpowiednika Adeps lanae, poprawnym wyborem jest lanolina, a nie inna nazwa handlowa/podłoże.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że adeps lanae to łacińska nazwa tłuszczu z wełny owczej, czyli lanoliny.

Materiały:

  • Skrypt/atlas z receptury aptecznej: podłoża maściowe i surowce tłuszczowe
  • Słownik łacińsko-polski terminów farmaceutycznych (nomenklatura surowców)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji MED.9 dotyczące surowców i receptury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego