KWALIFIKACJA EKA6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 30.
Akta o wartości historycznej, które przechowuje się w archiwum państwowym wieczyście są oznaczone kategorią archiwalną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria archiwalna wskazuje sposób i czas przechowywania dokumentacji. Akta o wartości historycznej, które mają być przechowywane wieczyście jako materiały archiwalne, oznacza się kategorią A. Pozostałe kategorie (np. B, BE, BC) odnoszą się do przechowywania czasowego lub zasad brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

Kategorie archiwalne służą do kwalifikacji archiwalnej dokumentacji, czyli ustalenia, jak długo akta mają być przechowywane i czy stanowią materiały archiwalne.

Odpowiedź "A" jest właściwa, ponieważ oznacza akta o trwałej wartości (w tym historycznej), które przechowuje się bezterminowo (wieczyście). Tego typu dokumentacja nie podlega brakowaniu jak typowa dokumentacja niearchiwalna.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do warunku "przechowuje się wieczyście"?

  • "B" jest kojarzone z dokumentacją przechowywaną przez określony czas (okres przechowywania), a następnie co do zasady kwalifikowaną do dalszych czynności (np. oceny/przekazania/brakowania). Nie jest to oznaczenie dla przechowywania bezterminowego.
  • "BE" bywa interpretowane jako dokumentacja czasowa, która przed ewentualnym zniszczeniem wymaga dodatkowej oceny (ekspertyzy). Kluczowe jest to, że nie przesądza o przechowywaniu wieczystym z definicji.
  • "BC" również nie oznacza przechowywania wieczystego; jest to oznaczenie stosowane wobec dokumentacji niearchiwalnej o określonym trybie postępowania po upływie czasu przechowywania.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: "A" = archiwalne na zawsze. Jeśli w treści pada sformułowanie "wieczyście", "bezterminowo" albo "materiały archiwalne o wartości historycznej", najczęściej chodzi właśnie o kategorię "A".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria archiwalna to oznaczenie przypisywane dokumentom, które określa ich znaczenie oraz sposób postępowania: czy są materiałami archiwalnymi, jak długo należy je przechowywać i czy mogą podlegać brakowaniu po upływie czasu przechowywania.
Akta przechowywane wieczyście oznacza się kategorią A. Taka dokumentacja ma trwałą wartość (np. historyczną) i jest traktowana jako materiały archiwalne, których nie przeznacza się do zniszczenia w zwykłym trybie.
Wartość historyczna oznacza, że dokumenty mogą mieć znaczenie dla badań, pamięci instytucji lub państwa. Dlatego kwalifikuje się je jako materiały archiwalne i oznacza kategorią A, co w praktyce oznacza obowiązek trwałego zabezpieczenia i przechowywania.
Nie. Kategoria B jest kojarzona z przechowywaniem czasowym przez określony okres, po którym dokumentacja może być oceniana pod kątem dalszego losu (np. przekazania, dalszego przechowania lub brakowania). Warunek "wieczyście" wskazuje na kategorię A.
Najczęściej myli się podobne oznaczenia literowe i zakłada, że "B" lub "BE" to "prawie jak A". Tymczasem kluczowe jest kryterium: bezterminowo oznacza A, a pozostałe kategorie odnoszą się do przechowywania czasowego i procedur po upływie okresu.
Kategorię archiwalną nadaje się przy rejestrowaniu i klasyfikowaniu dokumentacji (np. zakładaniu sprawy, tworzeniu teczki aktowej) zgodnie z przyjętym w jednostce wykazem akt. Ułatwia to późniejsze archiwizowanie, wyszukiwanie i brakowanie.
Kategorię wpisuje się m.in. na teczce aktowej, w spisie spraw, w systemie EZD (jeśli jest stosowany) oraz w spisach zdawczo-odbiorczych przy przekazywaniu dokumentacji do archiwum zakładowego. To element identyfikacji i kontroli cyklu życia dokumentu.
Szukaj słów-kluczy: "wieczyście", "bezterminowo", "materiały archiwalne", "wartość historyczna". Jeśli treść podkreśla, że dokumenty nie mają terminu zniszczenia i powinny być zachowane na stałe, właściwa jest kategoria A.
W praktyce materiały archiwalne mogą być przechowywane w archiwum zakładowym przez pewien czas, a następnie przekazywane zgodnie z zasadami obowiązującymi daną jednostkę. W samym pytaniu egzaminacyjnym decydujące jest jednak to, że "wieczyście" odpowiada kategorii A.
Ćwicz rozpoznawanie pojęć: kategoria archiwalna, materiały archiwalne, brakowanie, okres przechowywania. Pomaga też rozwiązywanie testów z przykładami akt oraz praca z wykazem akt stosowanym w zadaniach szkolnych.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Kategoria archiwalna wskazuje sposób i czas przechowywania dokumentacji."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki/zarządzania dokumentacją dla szkół branżowych
  • Materiały szkoleniowe z zakresu instrukcji kancelaryjnej i archiwalnej stosowane w jednostkach
  • Ćwiczenia z kwalifikacji archiwalnej na przykładach akt spraw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego