KWALIFIKACJA EKA8 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Alicja Kowalska zaplanowała w przyszłym roku urlop za granicą. Koszt wyjazdu wynosi 4 200 zł.
Postanowiła założyć lokatę roczną w Banku TURYSTA, który oferuje oprocentowanie na poziomie 5% w stosunku rocznym. W celu uzyskania planowanej kwoty powinna wpłacić na lokatę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota wpłaty musi po roku dać 4 200 zł przy 5% rocznie, więc: kapitał × 1,05 = 4 200.
Stąd kapitał = 4 200 / 1,05 = 4 000 zł. Niższe kwoty (3 800 i 3 600) nie osiągną celu, a 4 200 oznaczałoby brak zysku z odsetek.

Pełne wyjaśnienie:

Oprocentowanie 5% w stosunku rocznym oznacza, że po roku kwota na lokacie wzrośnie o 5% w porównaniu z kapitałem początkowym (przy założeniu jednorazowej kapitalizacji po roku i bez dodatkowych potrąceń wskazanych w treści).

Krok 1. Zapisz zależność między kapitałem a kwotą końcową
Jeśli wpłacimy kwotę K, to po roku otrzymamy:
K + 5%·K = K·(1 + 0,05) = 1,05K.

Krok 2. Podstaw kwotę docelową i przekształć
Chcemy uzyskać 4 200 zł, więc:
1,05K = 4 200
K = 4 200 / 1,05 = 4 000.

Wniosek: należy wpłacić 4 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 800 zł – po roku dałoby 3 800·1,05 = 3 990 zł, czyli mniej niż 4 200 zł.
  • 3 600 zł – po roku dałoby 3 600·1,05 = 3 780 zł, również za mało.
  • 4 200 zł – byłoby to równe kwocie docelowej już na początku; przy dodatnim oprocentowaniu po roku wynik przekroczyłby 4 200 zł, więc nie jest to "minimalna wymagana wpłata" do osiągnięcia celu.

W praktyce bankowej na wynik mogą wpływać też elementy takie jak sposób kapitalizacji, podatki czy opłaty, ale w zadaniu należy opierać się wyłącznie na danych podanych w treści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: kwota końcowa = kapitał × (1 + r), gdzie r to oprocentowanie roczne w zapisie dziesiętnym (np. 5% = 0,05). Gdy znasz kwotę końcową, przekształć: kapitał = kwota końcowa / (1 + r).
Oznacza, że w ciągu roku odsetki wyniosą 5% kapitału (przy typowym, uproszczonym założeniu kapitalizacji rocznej). Wtedy kwota po roku to K × 1,05. W realnych ofertach znaczenie mają też szczegóły: kapitalizacja, dni odsetkowe, podatki.
Mnożenie przez 1,05 służy do przejścia z kapitału początkowego na kwotę po roku. Tu znamy kwotę docelową (po roku), więc wykonujemy działanie odwrotne, czyli dzielenie: 4 200 / 1,05. To klasyczny przykład odwracania procentów.
Najczęściej: (1) liczenie 5% od kwoty docelowej zamiast od kapitału, (2) wybór kwoty docelowej jako wpłaty (bez rachunku), (3) pomylenie skali czasu (miesiąc/rok), (4) nieuwzględnianie, że procent dotyczy kapitału początkowego.
Na egzaminie decydują dane z treści. Jeśli nie podano podatku ani opłat, zwykle liczy się "czyste" odsetki według oprocentowania. W praktyce bankowej potrącenia mogą zmienić wynik, więc wtedy trzeba znać warunki produktu i sposób naliczania.
Oceń kierunek zmiany: przy dodatnim oprocentowaniu kwota po roku musi być większa niż wpłata. Jeśli celem jest 4 200 zł, to wpłata powinna być mniejsza niż 4 200 zł. Dodatkowo 5% to niewiele, więc wpłata będzie tylko trochę niższa.
Gdy znasz kapitał K i oprocentowanie roczne r, liczysz kwotę po roku: K × (1 + r). Dla 5% będzie to K × 1,05. To podstawowy schemat wykorzystywany w prostych zadaniach z usług finansowych.
Kapitalizacja mówi, jak często odsetki są dopisywane do kapitału (np. rocznie, miesięcznie). Im częstsza kapitalizacja, tym zwykle większa kwota końcowa przy tym samym nominalnym oprocentowaniu. Jeśli treść nie podaje kapitalizacji, często przyjmuje się roczną.
Dzielisz przez 100: 5% = 5/100 = 0,05. Potem wstawiasz do wzoru: (1 + r), czyli (1 + 0,05) = 1,05. To krok, na którym wiele osób traci punkty przez pomyłkę w zapisie (np. 0,5 zamiast 0,05).
Najpierw ustal, co jest dane (kwota końcowa czy początkowa) i czy r to procent roczny. Potem wybierz właściwe przekształcenie: mnożenie przy liczeniu kwoty końcowej lub dzielenie przy wyznaczaniu wpłaty. Na końcu zrób kontrolę sensu wyniku.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Narodowy Bank Polski – edukacja: hasła i wyjaśnienia dotyczące oprocentowania i odsetek (sekcja edukacyjna NBP), https://www.nbp.pl/home.aspx?f=/edukacja/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Komisja Nadzoru Finansowego – informacje edukacyjne dla klientów o produktach bankowych (ogólne zasady działania depozytów), https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/finanse_dla_kazdego (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki finansowej (oprocentowanie, odsetki, kapitalizacja)
  • Kalkulatory odsetek i lokat (ćwiczenie rozumienia wzoru, nie tylko wyniku)
  • Słownik pojęć bankowych: lokata, oprocentowanie nominalne, kapitalizacja

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego