KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 37.
Analiza organoleptyczna wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi obejmuje oznaczenie między innymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza organoleptyczna polega na ocenie cech odbieranych zmysłami (np. zapachu i smaku). Dlatego w badaniu wody do spożycia zalicza się do niej m.in. oznaczenie zapachu. Parametr pH jest fizykochemiczny, a bakterie grupy coli i ogólna liczba mikroorganizmów należą do badań mikrobiologicznych.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza organoleptyczna (sensoryczna) obejmuje takie cechy próbki, które można ocenić zmysłami: przede wszystkim węchem i smakiem, a często także wzrokiem (np. wrażenie barwy czy przejrzystości) oraz ogólną akceptowalność. W przypadku wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest to ważny etap oceny, bo nawet przy spełnieniu wielu parametrów laboratoryjnych woda o obcym zapachu może być nieakceptowalna dla konsumenta.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest zapach — jest to klasyczny przykład cechy organoleptycznej, którą można opisać i ocenić bez wykonywania oznaczeń instrumentalnych typowych dla chemii analitycznej.

  • pH – to parametr fizykochemiczny, wyznaczany metodą pomiarową (np. elektrodą). Nie jest to cecha organoleptyczna, choć może pośrednio wpływać na odczucia.
  • bakterie grupy coli – to wskaźnik mikrobiologiczny bezpieczeństwa sanitarnego. Wymaga posiewów/technik mikrobiologicznych, nie oceny zmysłami.
  • ogólna liczba mikroorganizmów – również parametr mikrobiologiczny, określany metodami hodowlanymi i zliczaniem kolonii; nie jest elementem organoleptyki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wśród odpowiedzi są jednocześnie cechy zmysłowe (zapach, smak, barwa) oraz liczby/oznaczenia laboratoryjne (pH, bakterie), to pytanie zwykle sprawdza umiejętność przypisania parametru do właściwej grupy: organoleptycznej vs fizykochemicznej vs mikrobiologicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ocena cech wody odbieranych zmysłami, czyli m.in. zapachu, smaku oraz wrażeń wzrokowych (np. wyglądu). Jej celem jest sprawdzenie akceptowalności i wykrycie cech niepożądanych, które mogą sugerować problem jakościowy.
Najczęściej pojawiają się: zapach i smak. Czasem także barwa i ogólna ocena wyglądu. To parametry sensoryczne, więc odróżniaj je od badań fizykochemicznych (np. pH) i mikrobiologicznych (np. coli).
pH jest wielkością fizykochemiczną opisywaną liczbowo i mierzoną aparaturowo. Nie jest bezpośrednio oceniane zmysłami. Może wpływać na odczucia (np. "ostrość" smaku), ale sama wartość pH nie wynika z węchu ani smaku.
Nie. Bakterie grupy coli wykrywa się metodami mikrobiologicznymi (posiew, inkubacja, identyfikacja). Zapach czy smak nie są wiarygodnym wskaźnikiem ich obecności, dlatego organoleptyka nie zastępuje badań mikrobiologicznych.
Organoleptyka = cechy zmysłowe (zapach, smak, wygląd). Mikrobiologia = drobnoustroje i ich liczebność (coli, ogólna liczba mikroorganizmów). Jeśli odpowiedź zawiera nazwy bakterii lub "liczbę mikroorganizmów", to nie jest organoleptyka.
To parametr mikrobiologiczny mówiący o liczbie drobnoustrojów zdolnych do wzrostu w określonych warunkach hodowli. W praktyce wymaga posiewu i zliczania kolonii. Nie jest to ocena zmysłowa, więc nie należy do analizy organoleptycznej.
Gdy trzeba szybko ocenić, czy próbka ma cechy nieakceptowalne (np. obcy zapach) i czy warto uruchomić dodatkowe oznaczenia. Bywa też elementem kontroli jakości procesu uzdatniania oraz wstępnej weryfikacji poprawności próbkowania.
Najczęściej myli się kategorie badań: wybiera parametry "laboratoryjne" (pH, bakterie), bo brzmią bardziej naukowo. Warto zapamiętać: organoleptyka = zmysły. Jeśli odpowiedź wymaga hodowli lub aparatury pomiarowej, to zwykle nie jest organoleptyczna.
Tak. Nietypowy zapach może sugerować zanieczyszczenia organiczne, procesy w instalacji lub problemy technologiczne. Sama organoleptyka nie identyfikuje przyczyny, ale jest sygnałem ostrzegawczym, by wykonać badania fizykochemiczne i mikrobiologiczne.
Uporządkuj podział parametrów: organoleptyczne (zapach, smak), fizykochemiczne (np. pH) i mikrobiologiczne (coli, liczebność). Ćwicz przyporządkowanie przykładów do grup oraz rozumienie, jakie metody badawcze stoją za każdą z nich.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Analiza organoleptyczna polega na ocenie cech odbieranych zmysłami (np. zapachu i smaku)."

Źródła:

  • World Health Organization, "Guidelines for Drinking-water Quality" (WHO), Fourth edition (incorporating the first addendum), section on acceptability aspects (taste, odour, appearance), 2017
  • Codex Alimentarius Commission, "General Standard for Drinking-water (CODEX STAN 108-1981)" – definicje i ogólne podejście do jakości/akceptowalności wody, wersja publikowana przez FAO/WHO (dokument standardu)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z analityki sanitarnej/wody (działy: ocena organoleptyczna i klasyfikacja oznaczeń)
  • Materiały z metodyki oceny sensorycznej (podstawy: zapach, smak, barwa; warunki oceny)
  • Wytyczne jakości wody pitnej (rozdziały o parametrach akceptowalności/cechach sensorycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego