KWALIFIKACJA ROL3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 19.
Analizuj poniższą tabelę, która przedstawia cechy dwóch różnych rodzin pszczół. Wybierz rodzinę, która wykazuje większą wartość hodowlaną.
Rodzina Tempo czerwienia Obfitość czerwienia Długowieczność pszczół Intensywność gromadzenia zapasów Rojliwość Trzymanie się plastrów Wierność kwiatowa Zimotrwałość Odporność na choroby
A Wysokie Średnia Niska Wysoka Wysoka Niska Wysoka Niska Średnia
B Średnia Wysoka Wysoka Średnia Niska Wysoka Średnia Wysoka Wysoka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rodzina o większej wartości hodowlanej zwykle łączy cechy pożądane: wysoką długowieczność, zimotrwałość i odporność na choroby oraz niską rojliwość, a także dobre trzymanie się plastrów.
W tabeli zestaw ten najpełniej spełnia "Rodzina B", dlatego jest właściwym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

"Wartość hodowlana" rodziny pszczelej w typowym ujęciu praktycznym oznacza przydatność do dalszej selekcji i rozmnażania. Ocenia się ją przez zestaw cech użytkowych, które przekładają się na opłacalność, bezpieczeństwo pracy w pasiece oraz przeżywalność rodzin.

W przedstawionej tabeli "Rodzina B" ma jednocześnie wysoką długowieczność pszczół, wysoką zimotrwałość oraz wysoką odporność na choroby. To cechy silnie pożądane, bo zmniejszają ryzyko strat i poprawiają stabilność rodziny w sezonie. Dodatkowo ma niską rojliwość, co zwykle jest zaletą hodowlaną: ogranicza ucieczkę pszczół z pasieki i straty w produkcji.

Równie ważne jest wysokie trzymanie się plastrów, ułatwiające przeglądy i pracę przy ulu. "Rodzina B" ma też wysoką obfitość czerwienia, co sprzyja budowaniu siły rodziny, choć samo tempo/obfitość czerwienia nie powinno przesłaniać zdrowotności i zimowli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne? "Rodzina A" ma co prawda wysokie tempo czerwienia i wysoką intensywność gromadzenia zapasów, ale jednocześnie ma wysoką rojliwość oraz niską zimotrwałość i niską długowieczność. W typowych celach selekcji są to cechy niekorzystne, mogące prowadzić do większych strat i trudniejszego prowadzenia pasieki. Odpowiedź "Obie rodziny mają taką samą wartość hodowlaną" nie pasuje, bo profile cech są wyraźnie różne, a "Rodzina B" łączy więcej cech uznawanych powszechnie za pożądane. "Nie można określić na podstawie dostarczonych danych" byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdyby brakowało kluczowych cech lub nie dało się przyjąć typowych założeń hodowlanych; tutaj tabela dostarcza wystarczająco dużo informacji do porównania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich tabelach najpierw rozdziel cechy na zwykle pożądane (np. zimotrwałość, odporność, łagodność/praca na plastrach) i niepożądane (np. rojliwość), a dopiero potem porównuj natężenie tych cech.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość hodowlana to ocena, na ile dana rodzina nadaje się do dalszej selekcji i rozmnażania. Uwzględnia się zestaw cech użytkowych, np. zdrowotność, zimotrwałość, rojliwość, cechy ułatwiające pracę w pasiece oraz produkcyjność.
Najczęściej pożądane są: wysoka odporność na choroby, dobra zimotrwałość, długowieczność pszczół, spokojne zachowanie i dobre trzymanie się plastrów oraz stabilny rozwój. W praktyce dąży się też do ograniczenia rojliwości, bo rojenie obniża produkcję.
Niska rojliwość oznacza mniejszą skłonność rodziny do wyjścia roju. To zwykle ogranicza straty pszczół i miodu, ułatwia prowadzenie pasieki oraz zmniejsza liczbę interwencji w sezonie. Dzięki temu rodzina częściej utrzymuje siłę na pożytkach.
"Trzymanie się plastrów" opisuje, czy pszczoły pozostają na plastrach podczas przeglądu. Wysoka wartość jest zwykle korzystna, bo ułatwia pracę, zmniejsza ryzyko gniecenia pszczół i pomaga w ocenie czerwiu. Niska wartość utrudnia przeglądy.
Nie zawsze. Szybkie czerwienie pomaga budować siłę rodziny, ale musi iść w parze ze zdrowotnością, zimotrwałością i dobrą gospodarką zapasami. Bardzo intensywny rozwój może też zwiększać ryzyko rojliwości, jeśli pasieka nie reaguje odpowiednimi zabiegami.
Najpierw rozdziel cechy na zwykle pożądane (np. zimotrwałość, odporność, długowieczność) i niepożądane (np. rojliwość). Potem sprawdź, która rodzina ma więcej korzystnych cech na wysokim poziomie i jednocześnie niższy poziom cech niekorzystnych.
Zimotrwałość to zdolność rodziny do bezpiecznego przezimowania i dobrego startu wiosną. Jest ważna, bo przekłada się na mniejsze straty zimowe, szybszy rozwój na pierwszy pożytek oraz niższe koszty odbudowy pasieki. To jedna z kluczowych cech hodowlanych.
Wysoka odporność ogranicza ryzyko osłabienia i upadków rodzin oraz zmniejsza nakład pracy i kosztów profilaktyki. Rodziny zdrowsze lepiej wykorzystują pożytki, stabilniej zimują i stanowią lepszy materiał do rozmnażania. To także element odpowiedzialnej gospodarki pasiecznej.
Tak, może wpływać na efektywność zbioru. Wierność kwiatowa oznacza, że zbieraczki chętnie trzymają się jednego typu pożytku, co poprawia organizację zbioru i zapylanie konkretnej rośliny. Jednak jej znaczenie zależy od warunków pożytkowych i celów pasieki.
Częsty błąd to liczenie samych "wysokich" ocen bez rozróżnienia, że niektóre cechy (np. rojliwość) są zwykle niepożądane. Inny błąd to skupienie się na jednej kolumnie (np. czerwieniu) i ignorowanie zdrowotności oraz zimotrwałości, które często decydują o opłacalności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ruttner F., "Breeding Techniques and Selection for Breeding of the Honeybee", monografia/opracowanie naukowe z zakresu hodowli i selekcji pszczół (źródło ogólne – brak weryfikacji konkretnego wydania w tej sesji).
  • Laidlaw H.H., Page R.E., "Queen Rearing and Bee Breeding", rozdziały o cechach selekcyjnych i kryteriach doboru rodzin (źródło ogólne – brak weryfikacji konkretnego wydania w tej sesji).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu hodowli i selekcji pszczół (cechy użytkowe, metody oceny)
  • Materiały szkoleniowe z gospodarki pasiecznej dotyczące zimowli i ograniczania rojliwości
  • Notatki z zajęć o zdrowotności rodzin i profilaktyce chorób pszczół

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego