KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 32.
Analizując dane przedstawione w tabeli wskaż, ile wynosi wartość niedoboru niezawinionego przekraczającego zakładową normę ubytków naturalnych.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wartości towaru w kontekście księgowości i norm zakładowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość niedoboru niezawinionego przekraczającego normę ubytków naturalnych ustala się jako różnicę między niedoborem (w wartości) a wartością ubytków mieszczących się w zakładowej normie. Z danych w tabeli wynika, że część ponadnormatywna wynosi 200,00 zł, więc tylko tę kwotę należy wskazać.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba wyodrębnić część niedoboru niezawinionego, która przekracza zakładową normę ubytków naturalnych. To oznacza, że nie wystarczy wskazać całej wartości niedoboru ani samej normy – interesuje nas wyłącznie "nadwyżka" ponad limit dopuszczalnych ubytków.

Ogólny tok postępowania jest następujący:

  • Krok 1: odczytaj z tabeli wielkość niedoboru niezawinionego (w ilości lub w wartości).
  • Krok 2: odczytaj z tabeli zakładową normę ubytków naturalnych (w tej samej jednostce: ilość albo wartość).
  • Krok 3: doprowadź dane do porównywalności. Jeśli norma jest w ilości, a wynik ma być w zł, trzeba przeliczyć ilość na wartość według ceny/wartości jednostkowej wskazanej w tabeli.
  • Krok 4: oblicz część ponadnormatywną: niedobór niezawiniony minus ubytek naturalny w normie. Jeżeli różnica jest dodatnia, to jest to niedobór przekraczający normę. Jeżeli różnica wyniosłaby 0 lub mniej, to przekroczenia nie ma.

W tym zadaniu, po wykonaniu powyższych kroków na danych z tabeli, otrzymuje się wynik 200,00 zł jako wartość przekroczenia normy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? W praktyce odpowiadają typowym pomyłkom rachunkowym:

  • 100,00 zł zwykle wynika z odczytania tylko części danych (np. samej normy albo części niedoboru) albo z błędu w przeliczeniu jednostek.
  • 300,00 zł bywa skutkiem nieuwzględnienia, że pytanie dotyczy wyłącznie przekroczenia normy (np. wskazania większej wartości pośredniej z tabeli zamiast różnicy).
  • 500,00 zł często odpowiada całemu niedoborowi lub innej wielkości globalnej (np. wartości zapasu), a nie nadwyżce ponad normę.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "przekroczeniu normy" zawsze sprawdź, czy na końcu odejmujesz normę od niedoboru i czy oba elementy są w tej samej jednostce (zł albo szt./kg przeliczone na zł).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór niezawiniony to brak składników zapasów ujawniony w inwentaryzacji, którego nie przypisuje się winie konkretnej osoby (np. pracownika). W praktyce może wynikać z właściwości towaru, błędów pomiaru, warunków składowania lub naturalnych strat, ale zawsze wymaga właściwej kwalifikacji i udokumentowania.
To przyjęty w jednostce limit dopuszczalnych strat ilościowych lub wartościowych wynikających z naturalnych właściwości zapasu (np. parowanie, wysychanie, osypywanie). Norma służy do rozdzielenia strat "w normie" od części ponadnormatywnej, która zwykle jest traktowana jako strata wymagająca odrębnego rozliczenia.
Najpierw ustal niedobór niezawiniony (w wartości). Następnie ustal wartość ubytków naturalnych mieszczących się w normie. Wartość przekroczenia to różnica: niedobór niezawiniony − ubytek w normie. Gdy dane są w ilości, przelicz je na wartość według ceny jednostkowej podanej w tabeli.
Pytanie dotyczy nie całego niedoboru, lecz tylko tej części, która jest "ponad" dopuszczalny limit. Norma wyznacza próg akceptowalnych ubytków naturalnych, więc dopiero nadwyżka ponad normę jest poszukiwanym wynikiem. Pominięcie odejmowania prowadzi do wskazania zbyt dużej kwoty.
Gdy niedobór niezawiniony jest mniejszy lub równy wartości ubytków naturalnych w granicach normy. Wtedy cała strata mieści się w dopuszczalnym limicie i nie ma części ponadnormatywnej. W obliczeniach wychodzi różnica równa 0 lub ujemna, którą w praktyce interpretuje się jako brak przekroczenia.
Najczęściej myli się: (1) niedobór z ubytkiem naturalnym, (2) wartość z ilością, (3) całość niedoboru z częścią ponadnormatywną. Częsty jest też błąd przeliczenia jednostek (np. norma w kg, a odpowiedzi w zł) albo nieuwzględnienie właściwej ceny jednostkowej z tabeli.
Nie. Ubytki naturalne to tylko jedna z możliwych przyczyn niedoborów niezawinionych. Mogą też wystąpić inne przyczyny niezależne od osób materialnie odpowiedzialnych (np. błędy w dokumentach, różnice pomiarowe). Dlatego w zadaniach trzeba sprawdzić, co dokładnie podaje tabela i jak rozdzielono przyczyny.
Najpierw zidentyfikuj, jakie kolumny są podane: ilość, cena jednostkowa, wartość, norma ubytków. Potem sprawdź, w jakiej jednostce jest norma (ilość czy wartość). Na końcu upewnij się, że porównujesz wielkości tego samego typu (zł do zł), a dopiero potem liczysz różnicę.
To typowy zabieg w zadaniach testowych: różne kwoty odpowiadają wynikom pośrednim lub typowym błędom (np. wskazaniu samej normy, całego niedoboru albo błędnej różnicy). Na egzaminie warto wykonać rachunek do końca i dopiero wtedy porównać z wariantami, zamiast zgadywać.
Ćwicz schemat: odczyt danych → ujednolicenie jednostek → obliczenie różnicy → interpretacja (w normie/ponad normę). Rozwiązuj zadania z tabelami, gdzie raz norma jest w ilości, a raz w wartości. Ucz się też słownictwa: "niedobór", "nadwyżka", "ubytek", "w normie", "ponadnormatywny".
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wartość niedoboru niezawinionego przekraczającego normę ubytków naturalnych ustala się jako różnicę między niedoborem (w wartości) a wartością ubytków mieszczących się w zakładowej normie.

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z rachunkowości dotyczące inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Zadania rachunkowe z wyceny zapasów (cena ewidencyjna/zakupu) i różnic inwentaryzacyjnych
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE w zakresie EKA.7 (dział: zapasy, inwentaryzacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego