W księgowości różnice inwentaryzacyjne wynikają z porównania stanu rzeczywistego (ze spisu z natury) ze stanem ewidencyjnym. Nadwyżka materiałów oznacza, że faktycznie w magazynie jest więcej materiałów, niż wynika z zapisów księgowych. Taka sytuacja wymaga ujęcia w księgach zwiększenia stanu materiałów oraz rozliczenia skutku tej różnicy zgodnie z przyjętymi zasadami rachunkowości jednostki.
Jeżeli analizowane zapisy na kontach (wskazane w zadaniu) prowadzą do wniosku, że saldo/obroty konta materiałów rosną w następstwie operacji udokumentowanej PK 2, to logicznie odpowiada to ujawnionej nadwyżce materiałów. W praktyce księgowej nadwyżka zapasów jest ujmowana jako przyrost składnika aktywów (materiałów), a równolegle rozlicza się różnicę po stronie konta przeciwstawnego, tak aby zapis był podwójny i bilansował się.
- Odpowiedź "ujawniony w czasie inwentaryzacji niedobór materiałów" jest niezgodna z sytuacją, w której zapisy wskazują na przyrost stanu materiałów. Niedobór oznacza brak, czyli księgowo dąży do wykazania zmniejszenia zapasów.
- Odpowiedź "kompensatę niedoboru z nadwyżką" dotyczy szczególnego przypadku, gdy jednocześnie występują niedobory i nadwyżki, a jednostka dokonuje ich wzajemnego rozliczenia według ustalonych reguł. Sama obecność zapisów związanych z inwentaryzacją nie przesądza o kompensacie; trzeba widzieć jednoczesne ujęcie obu rodzajów różnic w odpowiedniej strukturze.
- Odpowiedź "ujawnioną w czasie inwentaryzacji nadwyżkę wyrobów gotowych" byłaby właściwa tylko wtedy, gdy zapisy dotyczyły kont charakterystycznych dla wyrobów gotowych, a nie materiałów. W tym zadaniu wniosek ma dotyczyć materiałów, więc wybór wyrobów gotowych oznacza pomylenie kategorii zapasów.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o PK i inwentaryzację najpierw ustal, czy stan zapasów rośnie czy maleje, a dopiero potem dobieraj nazwę różnicy (nadwyżka vs niedobór) i jej rodzaj (materiały vs wyroby gotowe).
