KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 19.
Analizujesz dane dotyczące sprzedaży produktów w firmie. Poniżej przedstawiono tabelę z danymi:
Produkt Sprzedaż (szt.)
Produkt A 100
Produkt B 150
Produkt C 200
Jaka forma prezentacji danych statystycznych będzie najbardziej odpowiednia do przedstawienia powyższych informacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W danych są trzy kategorie (Produkty A–C) i ich wielkości sprzedaży. Do pokazania, jaki udział każda kategoria ma w sprzedaży łącznej, najczęściej stosuje się wykres kołowy. Histogram służy do rozkładów danych ciągłych, a wykres liniowy i punktowy nie są tu najbardziej adekwatne.

Pełne wyjaśnienie:

Dane w tabeli opisują sprzedaż trzech produktów (A, B, C) wyrażoną w sztukach. To są dane kategoryczne (nazwa produktu) z przypisaną wartością liczbową (liczba sprzedanych sztuk).

Wykres kołowy jest odpowiedni, gdy chcemy przedstawić strukturę, czyli jaki udział ma każda kategoria w całości. W tym zadaniu naturalnym celem prezentacji jest pokazanie, jak rozkłada się łączna sprzedaż między produkty (np. który produkt "zajmuje największą część" sprzedaży).

  • Dlaczego nie histogram? Histogram służy do prezentacji rozkładu zmiennej liczbowej dla danych ciągłych lub przedziałów (np. wzrost, czas realizacji, ceny w przedziałach). Tutaj nie ma przedziałów ani rozkładu jednej zmiennej ciągłej, tylko trzy odrębne kategorie.
  • Dlaczego nie wykres liniowy? Wykres liniowy jest typowy dla danych uporządkowanych w czasie lub według ciągłej skali, gdy chcemy pokazać trend. Produkty A, B, C nie tworzą osi czasu ani naturalnej kolejności, więc linia może sugerować nieistniejącą ciągłość.
  • Dlaczego nie wykres punktowy? Wykres punktowy (rozrzutu) pokazuje zależność między dwiema zmiennymi liczbowymi (np. cena i popyt). W zadaniu mamy jedną zmienną liczbową (sprzedaż) oraz etykiety kategorii, więc wykres punktowy nie spełnia typowej funkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij cel wizualizacji: struktura (kołowy), trend w czasie (liniowy), rozkład wartości (histogram), zależność dwóch cech liczbowych (punktowy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykres kołowy pokazuje strukturę całości, czyli udziały procentowe kategorii w sumie. W sprzedaży służy np. do przedstawienia, jaki udział mają poszczególne produkty w łącznej liczbie sprzedanych sztuk, co ułatwia szybkie porównanie "kto dominuje".
Jeśli masz kategorie typu "Produkt A, B, C" i jedną wartość dla każdej z nich, zwykle chodzi o porównanie lub strukturę. Trend dotyczy danych w czasie (np. miesiące, kwartały). Brak osi czasu to sygnał, że wykres liniowy często nie będzie najlepszym wyborem.
Histogram służy do prezentacji rozkładu danych liczbowych (najczęściej ciągłych) w przedziałach, np. ile transakcji mieści się w przedziale 0–100 zł. W tabeli są trzy kategorie produktów, a nie przedziały wartości, więc histogram nie pokazuje tu właściwej informacji.
Wykres liniowy stosuje się, gdy dane są uporządkowane w czasie i chcesz pokazać trend (wzrost/spadek), np. sprzedaż w kolejnych miesiącach. Linia ma sens, bo kolejne punkty wynikają z następstwa czasu. Dla samych kategorii produktów wykres liniowy bywa mylący.
Wykres punktowy (rozrzutu) pokazuje zależność między dwiema zmiennymi liczbowymi, np. cena i liczba sprzedanych sztuk. W tym zadaniu masz tylko jedną zmienną liczbową (sprzedaż) i etykiety produktów, więc nie analizujesz relacji dwóch cech liczbowych.
Częsty błąd to wybór wykresu liniowego, bo wartości "rosną", mimo że nie ma czasu. Drugi błąd to mylenie histogramu z wykresem słupkowym dla kategorii. Pomaga prosta reguła: czas→linia, struktura→koło, rozkład→histogram, zależność→punkty.
Najpierw liczysz sumę sprzedaży (100+150+200). Potem dla każdego produktu dzielisz jego sprzedaż przez sumę i mnożysz przez 100%. To daje procent "kawałka koła". Na egzaminie często wystarczy wskazać typ wykresu, ale umiejętność liczenia udziałów pomaga ocenić strukturę.
Nie zawsze. Wykres kołowy jest dobry do pokazania udziałów w całości, ale do bardzo precyzyjnego porównania wartości między kategoriami często lepszy bywa wykres słupkowy. W tym zadaniu jednak wśród podanych opcji wykres kołowy najlepiej odpowiada prezentacji struktury sprzedaży.
Histogramem pokazuje się rozkłady, np. rozkład kwot sprzedaży na fakturach, czas realizacji zamówień, wynagrodzenia w działach (w przedziałach), odchylenia od normy. Kluczowe jest to, że dane są liczbowe i grupowane w przedziały, a nie w nazwy kategorii jak produkty.
Wybierz opcję, która najlepiej pasuje do celu prezentacji i typu danych. Jeśli są kategorie i chodzi o "części całości", wybieraj wykres kołowy. Jeśli byłby czas, wybierałbyś liniowy. Gdy brak idealnej odpowiedzi, szukaj "najbardziej adekwatnej" z dostępnych.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W danych są trzy kategorie (Produkty A–C) i ich wielkości sprzedaży."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wykres kołowy" – opis zastosowań i celu (prezentacja udziałów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykres_ko%C5%82owy - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Histogram" – definicja i zastosowanie do rozkładu danych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Histogram - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Wykres liniowy" – typowe użycie do trendów/czasu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wykres_liniowy - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw statystyki opisowej (dział: prezentacja danych w tabelach i na wykresach)
  • Materiały do arkuszy kalkulacyjnych (tworzenie wykresów i dobór typu wykresu)
  • Krótkie notatki: "Jaki wykres do jakich danych?" (ściąga egzaminacyjna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego