KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
Armaturą zespołów zaporowo-upustowych po stronie wejściowej i wyjściowej tłoczni gazu można sterować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Armaturą zespołów zaporowo-upustowych w tłoczni gazu można sterować na różne sposoby, zależnie od trybu pracy i sytuacji eksploatacyjnej.
Poprawna jest odpowiedź "zdalnie, miejscowo i ręcznie", bo obejmuje zarówno sterowanie z systemu nadzoru, z punktu lokalnego, jak i możliwość ręcznej obsługi (np. w trybie awaryjnym).

Pełne wyjaśnienie:

W obiektach takich jak tłocznia gazu armatura zespołów zaporowo-upustowych (czyli elementy służące do odcinania i do upustu/odciążenia) powinna dawać możliwość działania w kilku trybach sterowania. Wynika to z praktycznych potrzeb eksploatacji: inne wymagania są podczas normalnej pracy z nadzorem dyspozytorskim, a inne podczas prac na obiekcie lub w sytuacjach awaryjnych.

Odpowiedź "zdalnie, miejscowo i ręcznie" jest poprawna, ponieważ obejmuje trzy najczęściej rozróżniane sposoby uruchamiania/oddziaływania na armaturę:

  • zdalnie – gdy armatura jest uruchamiana z systemu nadzoru/sterowania (np. z dyspozytorni), co pozwala szybko reagować bez fizycznej obecności przy zaworze;
  • miejscowo – gdy sterowanie odbywa się z lokalnego pulpitu lub stanowiska na obiekcie, co jest przydatne podczas czynności obsługowych i prób, gdy operator znajduje się w pobliżu urządzeń;
  • ręcznie – gdy możliwe jest wykonanie manewru bez automatyki (np. przy awarii zasilania, uszkodzeniu siłownika lub w działaniach serwisowych), co zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo.

Odpowiedź "jedynie zdalnie" jest nieprawidłowa, bo w praktyce eksploatacyjnej zakłada się możliwość obsługi na obiekcie, a ponadto przewiduje się działania na wypadek niesprawności zdalnego sterowania.

Odpowiedź "tylko zdalnie lub miejscowo" jest również nieprawidłowa, ponieważ pomija ręczny sposób działania, który jest typowy jako rezerwa/obejście w wielu rozwiązaniach technicznych.

Odpowiedź "jedynie ręcznie" nie pasuje do charakteru tłoczni jako obiektu wymagającego nadzoru i szybkiej reakcji; ograniczenie do ręcznego sterowania byłoby zbyt wąskie i nie odpowiadałoby typowym rozwiązaniom obiektowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowa typu "jedynie" i "tylko". W pytaniach o tryby sterowania w obiektach gazowniczych często prawidłowa odpowiedź obejmuje zestaw trybów (normalny, lokalny i awaryjny), a nie pojedynczy sposób.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterowanie zdalne oznacza, że otwarcie lub zamknięcie armatury wykonuje się zdalnie z systemu nadzoru/sterowania (np. z dyspozytorni), bez konieczności podejścia do zaworu. W praktyce skraca czas reakcji i ułatwia prowadzenie ruchu, ale wymaga sprawnej automatyki i łączności.
Sterowanie miejscowe (lokalne) odbywa się na obiekcie, ale zwykle przy użyciu lokalnego pulpitu, przycisków lub przełączników sterowania napędem. Sterowanie ręczne polega na wykonaniu manewru siłą mięśni (np. kołem/kluczem) lub w trybie ręcznym napędu, często jako rezerwa na wypadek awarii.
Sterowanie ręczne bywa wymagane jako rozwiązanie awaryjne i serwisowe. Gdy zawiedzie zasilanie, sterowanie zdalne lub elementy automatyki, możliwość ręcznego manewru pozwala nadal bezpiecznie odciąć odcinek instalacji lub wykonać czynności eksploatacyjne. To podnosi niezawodność i bezpieczeństwo pracy.
W ujęciu ogólnym zespół zaporowo-upustowy obejmuje armaturę do odcięcia przepływu (część zaporowa) oraz elementy umożliwiające upust/odciążenie (część upustowa). Dokładny skład zależy od rozwiązania technicznego obiektu, ale ideą jest możliwość odcięcia i kontrolowanego rozprężenia/odgazowania.
Sterowanie miejscowe stosuje się podczas prac na obiekcie: uruchomień, prób, przeglądów, działań serwisowych i sytuacji, gdy operator musi obserwować urządzenia z bliska. Ułatwia to bezpośrednią kontrolę i ogranicza ryzyko pomyłek komunikacyjnych, które mogą wystąpić przy sterowaniu zdalnym.
Nie. Zdalne sterowanie może być realizowane jako komenda operatora wysłana z systemu nadzoru (człowiek podejmuje decyzję), albo jako część automatyki sekwencyjnej, gdzie decyzję podejmuje układ sterowania. W obu przypadkach kluczowe jest, że manewr nie jest wykonywany bezpośrednio przy armaturze.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "tylko zdalnie", bo kojarzy się z nowoczesnymi obiektami. Drugi błąd to utożsamienie "miejscowo" z "ręcznie" i pominięcie jednego z trybów. Warto też uważać na słowa "jedynie" i "tylko", które często zawężają odpowiedź za bardzo.
Jeśli pytanie dotyczy eksploatacji obiektu (tłocznia, stacja, węzeł) i sposobu sterowania armaturą, często chodzi o pełny zestaw rozwiązań: tryb zdalny do prowadzenia ruchu, tryb miejscowy do działań na obiekcie oraz tryb ręczny jako rezerwa. Odpowiedzi skrajne zwykle są pułapką.
Taką armaturę spotyka się w obiektach i węzłach wymagających odcięcia oraz bezpiecznego odciążenia odcinków instalacji, np. w rejonie agregatów i rurociągów obiektowych, przy urządzeniach wymagających serwisu, a także w miejscach, gdzie prowadzi się prace przełączeniowe i remontowe.
Powtórz nazwy i funkcje armatury (zaporowa, regulacyjna, bezpieczeństwa, upustowa) oraz podstawowe pojęcia sterowania (zdalne, miejscowe, ręczne). Ucz się na schematach obiektów: gdzie jest armatura, po co są upusty i jakie są procedury manewrowe. Pomaga też analiza typowych awarii sterowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z zakresu automatyki i armatury w gazownictwie (rozdziały o napędach i trybach sterowania)
  • Materiały dydaktyczne BUD.16 dotyczące obiektów sieciowych (tłocznie, stacje redukcyjne) i ich wyposażenia
  • Instrukcje eksploatacji obiektów gazowniczych (opis trybów sterowania i pracy awaryjnej) – jeśli dostępne w pracowni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego