KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
Asystent asekurujący podopiecznego z niedowładem lewej kończyny dolnej przed upadkiem, podczas wstawania z krzesła powinien stanąć z boku krzesła po stronie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie lewej kończyny dolnej asystent zabezpiecza stronę słabszą, dlatego ustawia się z boku krzesła po stronie lewej. Bycie zwróconym w tym samym kierunku co podopieczny ułatwia kontrolę ruchu podczas wstawania, pozwala stabilizować miednicę i ogranicza ryzyko skrętu oraz utraty równowagi.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas wstawania z krzesła osoba z niedowładem jednej kończyny dolnej ma zmniejszoną stabilność po stronie osłabionej. To ta strona częściej "ucieka" (np. kolano może się ugiąć, stopa może nie przenieść prawidłowo obciążenia), co zwiększa ryzyko zachwiania i upadku.

Dlatego poprawne jest ustawienie: po stronie lewej i w tym samym kierunku co podopieczny (gdy niedowład dotyczy lewej kończyny). Asystent, stojąc po stronie niedowładnej, może szybciej zareagować na utratę podporu, kontrolować tułów i biodro oraz "zamknąć" przestrzeń, w którą podopieczny mógłby się osunąć. Ustawienie w tym samym kierunku daje lepszą ergonomię: łatwiej pracować ciężarem własnego ciała, a nie siłą rąk, i nie prowokować skrętu tułowia podopiecznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcje z ustawieniem po stronie prawej pomijają fakt, że priorytetem asekuracji jest zabezpieczenie strony osłabionej. Stojąc po stronie silniejszej, asystent ma gorszą kontrolę nad niedowładną nogą i może zareagować z opóźnieniem.
  • Opcje z ustawieniem w przeciwnym kierunku zwiększają ryzyko niekontrolowanego skrętu tułowia i trudniej wtedy prowadzić ruch wstawania płynnie, zgodnie z naturalnym kierunkiem ruchu. Taka pozycja bywa też mniej ergonomiczna dla asystenta.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o asekurację najpierw ustal, która strona jest "słabsza" (niedowładna) i przyjmij zasadę: zabezpieczam stronę niedowładną, a ustawienie w tym samym kierunku zwykle sprzyja kontroli i bezpieczeństwu transferu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład to osłabienie siły mięśniowej i kontroli ruchu. Przy wstawaniu oznacza gorsze przenoszenie ciężaru na osłabioną nogę, ryzyko ugięcia kolana lub utraty równowagi oraz wolniejszą reakcję obronną. Asekuracja ma ograniczyć te skutki i zapobiec upadkowi.
Upadek najczęściej zaczyna się od strony słabszej: noga niedowładna może nie utrzymać obciążenia albo "zawinąć się" w trakcie pionizacji. Stojąc po stronie niedowładnej, asystent ma krótszą drogę reakcji i łatwiej stabilizuje tułów oraz biodro, zanim dojdzie do osunięcia.
Zwykle bezpieczne jest ustawienie z boku, blisko podopiecznego, na stronie wymagającej zabezpieczenia, z ugiętymi kolanami i stabilnym rozkrokiem. Kierunek ustawienia zgodny z kierunkiem ruchu podopiecznego poprawia kontrolę i ergonomię pracy, zmniejszając ryzyko szarpnięć i skrętów.
Gdy asystent i podopieczny są zwróceni przeciwnie, łatwiej o skręt tułowia podopiecznego i nieplanowane pociągnięcie za bark lub ramię. To może nasilić utratę równowagi, zwiększyć ryzyko bólu barku/kręgosłupa oraz utrudnić płynne powstanie z krzesła, zwłaszcza przy niedowładzie.
Częste błędy to stanie za daleko (brak kontroli), asekuracja po stronie silniejszej, chwytanie za rękę zamiast stabilizacji tułowia, brak przygotowania otoczenia (śliska podłoga, przeszkody) oraz wymuszanie wstawania "siłą". Takie działania zwiększają ryzyko upadku i przeciążenia asystenta.
Najpierw odnieś stronę do ciała podopiecznego (nie do obserwatora). Można poprosić o uniesienie lub przesunięcie stopy i ocenić, która noga reaguje słabiej. Pomaga też zasada: "zabezpieczam stronę, która gorzej pracuje", a dopiero potem dopasowuję ustawienie asystenta.
Co do zasady priorytetem jest zabezpieczenie strony słabszej, bo tam ryzyko utraty podporu jest większe. Jeśli warunki są trudne (np. znaczna niestabilność), należy rozważyć dodatkową asekurację, pomoc drugiej osoby lub użycie sprzętu wspomagającego, zamiast przenosić asekurację na stronę silniejszą.
Ustaw krzesło stabilnie, najlepiej bez kółek, na nieśliskim podłożu. Usuń przeszkody z drogi, zapewnij dobre oświetlenie i miejsce na stopy. Jeśli używany jest balkonik lub laska, ustaw je w zasięgu. Drobne przygotowanie środowiska często zmniejsza ryzyko bardziej niż sama siła asekuracji.
Typowe sygnały to nagłe ugięcie kolana po stronie słabszej, odchylenie tułowia na bok, chwytanie chaotycznie za oparcie lub ubranie asystenta, przyspieszony oddech i zatrzymanie ruchu w połowie wstawania. Wtedy asystent powinien wzmocnić stabilizację i przerwać próbę, jeśli to konieczne.
Ucz się schematem: (1) zidentyfikuj ograniczenie funkcjonalne (np. niedowład lewej nogi), (2) określ ryzyko (utrata podporu po stronie słabszej), (3) wybierz działanie minimalizujące ryzyko (asekuracja strony niedowładnej, ergonomia, przygotowanie otoczenia). To pomaga unikać zgadywania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy niedowładzie lewej kończyny dolnej asystent zabezpiecza stronę słabszą, dlatego ustawia się z boku krzesła po stronie lewej.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (procedury transferu/manual handling) stosowanych w kształceniu i praktyce opiekuńczej.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące transferu i asekuracji osoby z niepełnosprawnością
  • Szkolenia z profilaktyki upadków i bezpiecznego przemieszczania (manual handling)
  • Skrypty z podstaw rehabilitacji i pielęgnowania: techniki wstawania, pionizacji i chodzenia z asekuracją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego