KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 7.
Asystent oceniając możliwości i ograniczenia podopiecznej z afazją czuciową (sensoryczną), będącej następstwem udaru mózgu, powinien wnioskować, że osoba ta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja czuciowa (sensoryczna) wiąże się przede wszystkim z zaburzeniem rozumienia mowy: osoba może słyszeć, ale nie rozumie pytań, poleceń ani znaczenia słów. Opcje o zaniku głosu lub "niechęci do mówienia" opisują inne problemy (głosowe lub motywacyjne), a nie typowy obraz afazji czuciowej po udarze.

Pełne wyjaśnienie:

W afazji czuciowej (sensorycznej) kluczowym ograniczeniem jest zaburzone rozumienie mowy. Osoba zwykle słyszy dźwięki, ale ma trudność z nadaniem im znaczenia: nie rozumie pytań, poleceń, zdań i pojedynczych słów. Z perspektywy asystenta oznacza to, że standardowe instrukcje słowne mogą być nieskuteczne, a ocena współpracy podopiecznego nie może opierać się wyłącznie na reakcji na komunikaty werbalne.

Stwierdzenie "nie rozumie pytań, poleceń, wypowiadanych zdań i słów" najlepiej oddaje istotę tego typu afazji i pomaga zaplanować wsparcie: krótsze komunikaty, proste słownictwo, weryfikowanie zrozumienia, korzystanie z gestów, obrazków i komunikacji wspomagającej.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne zjawiska. "Ma zanik głosu wywołany niedowładem mięśni krtani" wskazuje na problem aparatu głosu (np. dysfonia), a nie na językowe następstwa uszkodzenia mózgu; osoba z afazją może mieć prawidłowy głos, ale problem leży w przetwarzaniu języka. "Odczuwa, że nie jest w stanie nic powiedzieć" bardziej pasuje do sytuacji, gdy dominują trudności ekspresji (np. afazja ruchowa) lub gdy osoba jest świadoma blokady mowy; w afazji czuciowej często większym problemem jest rozumienie. "Nie chce mówić pomimo, że umie i rozumie" przenosi przyczynę na motywację i może prowadzić do błędnej oceny jako "upór" zamiast objawu neurologicznego.

Dla praktyki opiekuńczej najważniejsze jest, by nie mylić zaburzeń językowych z brakiem chęci współpracy i dobrać takie formy komunikacji, które realnie zwiększą zrozumienie i bezpieczeństwo podopiecznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja czuciowa to zaburzenie językowe, w którym głównym problemem jest rozumienie mowy. Osoba może słyszeć dźwięki, ale nie rozumie znaczenia słów, zdań i poleceń. Często występuje po udarze mózgu i wymaga dostosowania komunikacji w opiece.
Wskazówką jest brak adekwatnej reakcji mimo powtarzania komunikatu, mylenie sensu pytań, odpowiadanie "obok tematu" lub trudność w wykonaniu prostych poleceń. Pomaga weryfikacja zrozumienia: prośba o pokazanie, wybór obrazka, demonstracja czynności zamiast samej instrukcji słownej.
Zanik głosu (dysfonia) wynika zwykle z problemów aparatu głosu (krtań, mięśnie, nerwy obwodowe). Afazja jest skutkiem uszkodzenia ośrodków językowych w mózgu: osoba może mieć prawidłowy głos, ale nie rozumie lub nie potrafi prawidłowo używać języka. To inne przyczyny i inne wsparcie.
Najczęstsze trudności to niezrozumienie instrukcji dotyczących higieny, jedzenia czy bezpieczeństwa, problemy z rozmową i interpretacją pytań oraz frustracja obu stron. Skuteczne bywa upraszczanie komunikatów, używanie gestów i stałych rutyn oraz spokojne tempo rozmowy.
Najlepiej używać krótkich zdań, jednego polecenia naraz i prostych słów, mówić wolniej oraz wspierać się gestem lub pokazaniem czynności. Warto unikać pytań złożonych i metafor. Po komunikacie dobrze jest sprawdzić zrozumienie, np. przez wskazanie lub wykonanie pierwszego kroku razem.
Nie zawsze. W afazji czuciowej sednem problemu jest rozumienie, a mowa może brzmieć płynnie, choć bywa niezrozumiała lub nieadekwatna do sytuacji. Dlatego sama "płynność mowy" nie przesądza o tym, czy podopieczny rozumie. W opiece kluczowe jest testowanie rozumienia prostych komunikatów.
Dzieje się tak, gdy osoba nie rozumie pytania lub wyłapuje tylko fragmenty wypowiedzi. Wtedy buduje odpowiedź na podstawie domysłów, skojarzeń albo pojedynczych słów. To nie musi oznaczać braku współpracy. Pomagają pytania zamknięte, wybór z dwóch opcji oraz komunikacja wsparta obrazem.
Częste błędy to mówienie zbyt szybko, używanie długich zdań, zadawanie wielu pytań naraz, poprawianie w sposób oceniający oraz uznawanie trudności za "niechęć". Lepsze jest spokojne tempo, proste słowa, cierpliwe powtórzenia i alternatywne kanały komunikacji (gest, pokaz, obrazki).
Warto ją włączyć, gdy podopieczny nie rozumie poleceń lub rozmowa nie prowadzi do porozumienia. Przykłady to tablice z piktogramami, kartki z podstawowymi potrzebami, pokazywanie przedmiotów, gesty oraz rutynowe schematy działania. Najlepiej dobrać je wspólnie z logopedą/neurologopedą.
Skup się na różnicach między typami afazji: co dotyczy rozumienia, a co ekspresji. Ćwicz rozpoznawanie, czy opis mówi o problemie językowym, głosowym czy motywacyjnym. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze łącz objaw z konsekwencją dla opieki: jak mówić, jak sprawdzać zrozumienie i jak wspierać bezpieczeństwo.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Afazja czuciowa (sensoryczna) wiąże się przede wszystkim z zaburzeniem rozumienia mowy: osoba może słyszeć, ale nie rozumie pytań, poleceń ani znaczenia słów."

Źródła:

  • MSD Manuals (wersja dla pacjentów), strona: "Afazja" (opis objawów i istoty zaburzenia) - https://www.msdmanuals.com/pl/dom/zaburzenia-m%C3%B3zgu-rdzenia-kr%C4%99gowego-i-nerw%C3%B3w/zaburzenia-mowy/afazja - dostęp 2026-02-27
  • Merck Manual Professional Version, topic: "Aphasia" (kliniczny opis zaburzeń rozumienia i ekspresji) - https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders/neurologic-history-and-examination/aphasia - accessed 2026-02-27
  • NINDS (National Institute of Neurological Disorders and Stroke), page: "Aphasia Information Page" - https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/aphasia - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z neurologopedii (rozdziały o afazji) dostępne w bibliotekach medycznych
  • Materiały edukacyjne szpitali/oddziałów rehabilitacji o komunikacji po udarze
  • Rzetelne serwisy medyczne (np. MSD/Merck Manual) opisujące afazję i jej typy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego