KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 8.
Asystując podczas zabiegu założenia wypełnienia kompozytowego, do etapu wytrawienia szkliwa należy podać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytrawianie szkliwa w technice adhezyjnej wykonuje się najczęściej żelem/roztworem kwasu ortofosforowego o stężeniu ok. 35–37%.
Zapewnia to mikroporowatość i lepszą retencję dla systemu wiążącego. Pozostałe preparaty służą głównie do antyseptyki lub innych wskazań, nie do trawienia szkliwa.

Pełne wyjaśnienie:

Etap wytrawiania szkliwa przed założeniem wypełnienia kompozytowego ma na celu wytworzenie kontrolowanej mikroszorstkości (mikroporowatości) w powierzchni szkliwa. Dzięki temu system łączący (bond) może wniknąć w nierówności i po polimeryzacji uzyskać stabilne połączenie mechaniczne, co poprawia szczelność brzeżną i trwałość wypełnienia.

W klasycznej technice "etch-and-rinse" (często nazywanej total-etch dla szkliwa) standardowo stosuje się kwas ortofosforowy w stężeniu około 35–37%, zwykle w formie żelu. To właśnie taki preparat należy podać do etapu wytrawienia szkliwa.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do tego etapu?

  • 10% kwas cytrynowy nie jest typowym, standardowym wytrawiaczem szkliwa w nowoczesnych protokołach adhezyjnych dla kompozytów; w praktyce gabinetowej w tym wskazaniu dominuje kwas ortofosforowy.
  • 30% nadtlenek wodoru jest kojarzony głównie z procedurami wybielania lub zastosowaniami wymagającymi utleniania; nie służy do wytwarzania wzoru wytrawiania szkliwa jak kwas.
  • 0,2% chlorheksydyna to środek antyseptyczny do płukania/odkażania, a nie preparat do trawienia tkanek twardych zęba.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "wytrawienie szkliwa" przy kompozycie, najczęściej chodzi o kwas ortofosforowy ~37%. Warto jednocześnie kojarzyć, że w gabinetach spotyka się różne systemy wiążące (także samowytrawiające), ale gdy jest wyraźnie nazwany etap wytrawiania, wybór dotyczy klasycznego wytrawiacza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wytrawianie szkliwa to kontrolowane "zmatowienie" jego powierzchni kwasem, aby powstały mikropory zwiększające retencję. Dzięki temu system wiążący (bond) lepiej przylega, a wypełnienie kompozytowe jest szczelniejsze i trwalsze.
Stężenie ok. 35–37% kwasu ortofosforowego daje przewidywalny wzór wytrawiania szkliwa i poprawia adhezję w technice etch-and-rinse. Jest to najczęściej spotykany preparat gabinetowy do tego konkretnego etapu pracy przy kompozycie.
Wytrawiacz to zwykle żel w strzykawce z cienką końcówką aplikacyjną, opisywany jako "etch" i zawierający kwas. Chlorheksydyna jest płynem/żelem antyseptycznym do odkażania, a nie do trawienia szkliwa. Zawsze sprawdzaj etykietę i stężenie.
Nie. Chlorheksydyna działa antyseptycznie (ogranicza liczbę drobnoustrojów), ale nie wytwarza mikroporowatości szkliwa potrzebnej do wiązania adhezyjnego. Etap wytrawiania wymaga preparatu kwasowego przeznaczonego do szkliwa.
Wytrawianie wykonuje się po przygotowaniu ubytku i izolacji pola zabiegowego, a przed aplikacją systemu łączącego (bondu). Po wytrawianiu w technice etch-and-rinse następuje dokładne spłukanie i osuszenie zgodnie z protokołem producenta.
Częste błędy to podanie niewłaściwego preparatu (np. antyseptyku zamiast wytrawiacza), brak izolacji tkanek miękkich przed kwasem, zbyt krótki lub zbyt długi czas działania oraz niedokładne spłukanie. Skutkiem może być słabsza adhezja i nieszczelność.
Nadtlenek wodoru 30% to silny utleniacz, kojarzony głównie z wybielaniem i innymi wskazaniami, ale nie tworzy typowego wzoru wytrawiania szkliwa jak kwas. W adhezji kompozytów wytrawianie dotyczy działania kwasu na szkliwo, nie utleniania.
Kontakt kwasu z tkankami miękkimi może powodować białe przebarwienie, pieczenie i podrażnienie. Zapobiega się temu przez dobrą izolację (koferdam, wałeczki, ślinociąg), precyzyjną aplikację żelu i szybkie usunięcie preparatu w razie kontaktu.
Nie zawsze, bo istnieją systemy adhezyjne o różnych protokołach (w tym samowytrawiające). Jednak jeśli procedura przewiduje osobny etap "wytrawiania szkliwa", to standardowo wykonuje się go preparatem na bazie kwasu ortofosforowego o stężeniu ok. 35–37%.
Ucz się procedury etapami: izolacja, opracowanie ubytku, wytrawianie, spłukanie/osuszenie, bond, kompozyt, polimeryzacja, opracowanie i kontrola zwarcia. Dodatkowo kojarz preparaty z ich funkcją: wytrawiacz (kwas), antyseptyk (chlorheksydyna), wybielacz (H2O2).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wytrawianie szkliwa w technice adhezyjnej wykonuje się najczęściej żelem/roztworem kwasu ortofosforowego o stężeniu ok. 35–37%.Zapewnia to mikroporowatość i lepszą retencję dla systemu wiążącego."

Źródła:

  • Pashley DH, Tay FR. "Aggressiveness of contemporary self-etching adhesives. Part II: etching effects on unground enamel." Dental Materials, 2001;17(5):430–444.
  • Perdigão J. "Current perspectives on dental adhesion." Dental Clinics of North America, 2007;51(4):747–771.

Materiały:

  • Instrukcje użycia (IFU) producentów systemów adhezyjnych i wytrawiaczy do szkliwa
  • Podręczniki z zakresu stomatologii zachowawczej (działy: adhezja, wytrawianie, systemy łączące)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla higienistek/asystentek (procedury wypełnień kompozytowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego