KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 25.
Badanie metodą powielania wybranych sekwencji DNA przy zastosowaniu łańcuchowej reakcji polimerazy DNA określa się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda opisana w pytaniu polega na powielaniu (amplifikacji) wybranych fragmentów DNA dzięki cyklicznym zmianom temperatury i działaniu polimerazy DNA. Tę technikę nazywa się PCR. Pozostałe odpowiedzi dotyczą metod immunologicznych/serologicznych wykrywających antygeny lub przeciwciała, a nie amplifikujących DNA.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy metody powielania (amplifikacji) wybranych sekwencji DNA z użyciem łańcuchowej reakcji polimerazy. Taka procedura jest definicją techniki nazywanej PCR (polymerase chain reaction). W praktyce diagnostycznej PCR umożliwia wykrywanie materiału genetycznego patogenu (DNA, a po etapie odwrotnej transkrypcji także RNA) w próbce klinicznej.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "PCR."?
W PCR zachodzi cykliczne: rozdzielenie nici DNA, przyłączanie starterów oraz synteza nowej nici przez polimerazę. Efektem jest wielokrotne zwiększenie liczby kopii wybranego fragmentu DNA, co ułatwia jego detekcję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "ELISA." – to test immunoenzymatyczny. Służy do wykrywania antygenów lub przeciwciał, czyli białek/reakcji immunologicznej, a nie do powielania sekwencji DNA.
  • "seroneutralizacja." – to metoda serologiczna oparta na neutralizacji (np. wirusa) przez przeciwciała w surowicy. Nie jest to technika amplifikacji DNA.
  • "immunofluorescencja." – to metoda immunologiczna wykorzystująca przeciwciała znakowane fluorochromem do wykrywania antygenu w preparacie. Również nie prowadzi do powielania DNA.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "powielanie sekwencji DNA", "amplifikacja" albo "polimeraza DNA", niemal zawsze chodzi o diagnostykę molekularną i PCR (lub jego odmiany). Gdy mowa o "przeciwciałach", "antygenach", "surowicy" – częściej są to metody serologiczne/immunologiczne, takie jak ELISA czy immunofluorescencja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PCR to metoda diagnostyki molekularnej polegająca na amplifikacji (namnażaniu) wybranego fragmentu DNA, aby można go było wykryć w próbce. W weterynarii PCR wykorzystuje się m.in. do potwierdzania obecności patogenu w materiale od zwierzęcia.
W skrócie PCR przebiega cyklicznie: rozdziela się nici DNA, startery przyłączają się do matrycy, a polimeraza DNA dobudowuje nowe nici. Powtarzanie cykli powoduje szybkie zwiększanie liczby kopii badanego fragmentu.
ELISA jest testem immunoenzymatycznym, który wykrywa antygeny lub przeciwciała (białka) poprzez reakcję immunologiczną i sygnał enzymatyczny. Nie namnaża materiału genetycznego, więc nie spełnia kryterium "powielania sekwencji DNA".
PCR wykrywa materiał genetyczny (DNA; po odpowiednim przygotowaniu także RNA), bo go amplifikuje. Immunofluorescencja wykrywa antygeny w preparacie za pomocą przeciwciał znakowanych fluorochromem, czyli dotyczy białek/struktur, a nie namnażania DNA.
PCR wybiera się, gdy potrzebne jest bezpośrednie wykrycie patogenu w próbce, zwłaszcza na wczesnym etapie zakażenia, zanim pojawią się przeciwciała. Serologia (np. ELISA, seroneutralizacja) ocenia odpowiedź immunologiczną, która może rozwijać się później.
To zależy od choroby, ale często są to wymazy (np. z nosa, gardła), krew, kał, mleko lub tkanki. Kluczowe jest prawidłowe pobranie, opisanie i zabezpieczenie próbki, bo zanieczyszczenie może zafałszować wynik.
Tak. PCR może być dodatni, gdy patogen jest obecny, ale przeciwciała jeszcze nie powstały. Z kolei serologia może być dodatnia po przebyciu zakażenia lub szczepieniu, nawet gdy patogen nie jest już wykrywalny w próbce PCR.
Najczęściej myli się metody molekularne z immunologicznymi, bo wszystkie są "testami laboratoryjnymi". Pomaga zasada: jeśli w treści jest "powielanie DNA" lub "polimeraza" – to PCR; jeśli są "przeciwciała/antygen" – to ELISA lub immunofluorescencja.
PCR jest bardzo czuły: nawet śladowa ilość obcego DNA może zostać namnożona i dać fałszywie dodatni wynik. Dlatego stosuje się rozdzielenie stref pracy, jednorazowe końcówki z filtrem, kontrolę ujemną i rygorystyczną higienę laboratoryjną.
Ucz się porównawczo: co wykrywa metoda (DNA/RNA vs antygen/przeciwciało), jaki jest materiał (wymaz/krew/surowica) i kiedy w zakażeniu jest najbardziej przydatna. Twórz fiszki: nazwa metody → cel → przykładowe zastosowanie.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda opisana w pytaniu polega na powielaniu (amplifikacji) wybranych fragmentów DNA dzięki cyklicznym zmianom temperatury i działaniu polimerazy DNA."

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Polymerase Chain Reaction (PCR)", https://www.cdc.gov/labtraining/training-courses/molecular-training/pcr.html - accessed 2026-03-01
  • Nature Education (Scitable), "Polymerase Chain Reaction (PCR)", https://www.nature.com/scitable/definition/polymerase-chain-reaction-pcr-110/ - accessed 2026-03-01
  • Alberts B. i in., "Molecular Biology of the Cell", 6th ed., Garland Science, rozdział/sekcja dotycząca PCR (amplifikacja DNA)

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z diagnostyki laboratoryjnej weterynaryjnej: metody serologiczne vs molekularne
  • Podstawowe podręczniki biologii molekularnej (rozdział o PCR i jego odmianach)
  • Materiały dydaktyczne o testach ELISA, immunofluorescencji i seroneutralizacji (porównanie zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego