KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Które badanie u dziecka wymaga podania środka porażającego akomodację?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Środek porażający akomodację (cykloplegia) podaje się po to, aby wyłączyć wpływ akomodacji na wynik pomiaru wady refrakcji u dziecka. Dlatego jest potrzebny przy badaniu refrakcji metodą skiaskopii (np. w kierunku nadwzroczności). Test Hirschberga i ocena reakcji źrenic nie wymagają porażenia akomodacji.

Pełne wyjaśnienie:

Akomodacja to zdolność oka do zmiany mocy optycznej w celu ostrego widzenia z różnych odległości. U dzieci mechanizm ten jest zwykle bardzo sprawny, co może maskować nadwzroczność lub zmieniać wynik pomiaru refrakcji, jeśli badanie wykonuje się bez wyłączenia akomodacji.

Dlatego badanie wady refrakcji u dziecka często wykonuje się po podaniu środka porażającego akomodację (czyli wywołującego cykloplegię). W praktyce pozwala to uzyskać bardziej wiarygodny wynik refrakcji i dobrać korekcję okularową adekwatnie do rzeczywistej wady.

Odpowiedź "Badanie nadwzroczności metodą skiaskopii." jest poprawna, ponieważ skiaskopia jest metodą oceny refrakcji, a w pediatrii wiarygodność pomiaru wymaga ograniczenia wpływu akomodacji, zwłaszcza przy podejrzeniu nadwzroczności.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują, bo dotyczą innych obszarów badania:

  • "Badanie kąta zeza testem Hirschberga." – jest testem oceniającym ustawienie gałek ocznych na podstawie odblasków rogówkowych; nie jest to pomiar wady refrakcji, więc cykloplegia nie jest warunkiem wykonania testu.
  • "Badanie reakcji źrenic na światło." – sprawdza odruchy źreniczne i drogi nerwowe; porażenie akomodacji nie jest potrzebne do samej oceny reakcji na światło (to inny mechanizm niż akomodacja).
  • "Badanie astygmatyzmu przy użyciu oftalmometru." – oftalmometr mierzy krzywiznę rogówki (astygmatyzm rogówkowy). Choć jest to pomiar parametrów optycznych, nie jest to pełne badanie refrakcji zależne od akomodacji w takim stopniu jak ocena całkowitej wady refrakcji metodami typu skiaskopia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "porażenie akomodacji", najczęściej chodzi o badanie refrakcji u dziecka (wiarygodny pomiar wady), a nie o testy zeza czy odruchów źrenicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cykloplegia to czasowe wyłączenie akomodacji po podaniu kropli, dzięki czemu oko nie "dostraja" mocy do patrzenia z bliska. Ułatwia to wiarygodną ocenę wady refrakcji, szczególnie gdy dziecko silnie akomoduje i może maskować nadwzroczność.
U dzieci akomodacja jest bardzo aktywna, więc wynik refrakcji bez cykloplegii bywa zaniżony (np. nadwzroczność może "wyjść" mniejsza). Porażenie akomodacji zmniejsza ryzyko błędnego doboru okularów i poprawia interpretację wyników.
Najczęściej dotyczy to metod oceny refrakcji, takich jak skiaskopia (retinoskopia) lub obiektywna refrakcja wykonywana w warunkach wymagających wyłączenia akomodacji. Celem jest uzyskanie wyniku niezależnego od "dostrajań" oka dziecka.
Nie. Test Hirschberga służy do oceny ustawienia gałek ocznych na podstawie położenia odblasków rogówkowych. To badanie orientacyjne kąta zeza, a nie pomiar wady refrakcji, więc cykloplegia nie jest warunkiem jego wykonania.
Test Hirschberga ocenia ustawienie oczu i obecność zeza na podstawie symetrii odblasków światła na rogówkach. Pozwala w przybliżeniu ocenić kierunek i wielkość odchylenia, ale nie zastępuje pomiaru refrakcji ani badań w cykloplegii.
Reakcja źrenic na światło ocenia odruch źreniczny i drogi nerwowe związane z dopływem bodźca świetlnego. To inny mechanizm niż akomodacja. Porażenie akomodacji stosuje się głównie po to, by nie fałszować wyników refrakcji.
Oftalmometr mierzy krzywiznę rogówki, czyli informację o astygmatyzmie rogówkowym. Nie daje jednak kompletnej wartości wady refrakcji całego układu optycznego oka (rogówka + soczewka). Dlatego nie zastępuje badania refrakcji metodą skiaskopii.
Badania zeza dotyczą ustawienia oczu (np. odblaski rogówkowe, zasłanianie), a badania refrakcji dotyczą mocy optycznej oka (krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm). Jeśli w pytaniu pojawia się cykloplegia, zwykle chodzi o badanie refrakcji u dziecka.
Częsty błąd to utożsamianie każdej procedury okulistycznej z koniecznością kropli lub mylenie mydriazy z cykloplegią. Inny błąd to wybór testu zeza, bo kojarzy się z ortoptyką, mimo że cykloplegia dotyczy głównie wiarygodnego pomiaru refrakcji.
Najczęściej u dzieci i młodych osób, które łatwo akomodują podczas badania. Wtedy oko może "ukryć" część nadwzroczności lub zmienić wynik w kierunku bardziej krótkowzrocznym. Zastosowanie cykloplegii pomaga ograniczyć ten wpływ i poprawić wiarygodność pomiaru.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Środek porażający akomodację (cykloplegia) podaje się po to, aby wyłączyć wpływ akomodacji na wynik pomiaru wady refrakcji u dziecka."

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu ortoptyki i diagnostyki refrakcji u dzieci (rozdziały: refrakcja, cykloplegia, skiaskopia)
  • Skrypty dydaktyczne szkół policealnych/uczelni medycznych: badania ortoptyczne i refrakcja
  • Materiały kliniczne/wytyczne szkoleniowe z okulistyki dziecięcej dotyczące cykloplegicznej refrakcji (sekcje edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego