Badanie zeza ukrytego (heteroforii) przy użyciu krzyża i pałeczki Maddoxa jest testem dysocjacyjnym: rozdziela bodźce docierające do obu oczu, dzięki czemu ujawnia odchylenie, które w normalnych warunkach może być kompensowane przez fuzję.
Wariant "z krzyżem i pałeczką" jest klasycznie wykonywany w warunkach fiksacji do dali. Z tego powodu w zadaniach egzaminacyjnych jako prawidłową odległość podaje się 5,0 m – ma to odtwarzać warunki dali i ułatwiać standaryzację pomiaru oraz porównywanie wyników między badaniami.
Dlaczego pozostałe odległości nie są właściwe w tym ujęciu:
- 1,5 m oraz 0,5 m są odległościami znacznie bliższymi; w takich warunkach rośnie znaczenie konwergencji i akomodacji, co może zmienić wielkość i charakter odchylenia oraz przestać odpowiadać badaniu "do dali".
- 3,0 m bywa spotykane jako kompromis gabinetowy, ale w pytaniu egzaminacyjnym o standard dla krzyża i pałeczki Maddoxa wskazuje się 5,0 m. Wybór 3,0 m często wynika z intuicji ("średnia odległość"), a nie z wiedzy o warunkach testu.
Wskazówka do nauki: zapamiętaj, że procedury oceniane jako "do dali" w ortoptyce/okulistyce wymagają możliwie dużej odległości fiksacji; dzięki temu zmniejsza się wpływ konwergencji i łatwiej porównywać wyniki w czasie.
