KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Barwienie różnicujące drobnoustroje, w którym wykorzystuje się płyn Lugola, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płyn Lugola (jod w jodku potasu) jest zaprawą stosowaną w barwieniu metodą Grama, które jest barwieniem złożonym i różnicującym. W barwieniach prostych zwykle używa się jednego barwnika, a metoda Ziehla‑Neelsena dotyczy głównie wykrywania prątków kwasoopornych.

Pełne wyjaśnienie:

Barwienie różnicujące to takie, które pozwala podzielić drobnoustroje na grupy na podstawie cech ich budowy lub właściwości chemicznych. Klasycznym przykładem w diagnostyce mikrobiologicznej jest barwienie metodą Grama, zaliczane do barwień złożonych (wieloetapowych).

W metodzie Grama płyn Lugola (roztwór jodu w obecności jodku potasu) pełni rolę zaprawy (mordantu). Jego zadaniem jest wzmocnienie i "utrwalenie" kompleksu barwnika podstawowego w komórce. Dzięki temu, po etapie odbarwiania i barwienia kontrastowego, możliwe jest rozróżnienie bakterii na te, które pozostają zabarwione barwnikiem podstawowym, oraz na te, które ulegają odbarwieniu i przyjmują barwnik kontrastowy.

Odpowiedź "złożone Grama." jest więc właściwa, bo to właśnie w tej metodzie standardowo wykorzystuje się płyn Lugola jako odczynnik niezbędny do uzyskania efektu różnicującego.

  • Odpowiedzi "proste pozytywne" oraz "proste negatywne" są nieprawidłowe, ponieważ barwienia proste z definicji nie opierają się na kilku odczynnikach i nie wykorzystują zaprawy typu Lugol do uzyskania klasycznego podziału Gram+/Gram-.
  • Odpowiedź "barwienie złożone Ziehl‑Neelsena" jest nieprawidłowa, bo ta metoda ma inny cel diagnostyczny (najczęściej wykrywanie drobnoustrojów kwasoopornych) i inny zestaw odczynników oraz mechanizm różnicowania.

W praktyce technika weterynarii znajomość odczynników i etapów metody Grama pomaga w poprawnym przygotowaniu preparatu, unikaniu błędów (zbyt długie odbarwianie, stary odczynnik Lugola) oraz wstępnej interpretacji obrazu mikroskopowego materiału klinicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płyn Lugola to roztwór jodu w jodku potasu, używany w mikrobiologii jako zaprawa (mordant). W praktyce laboratoryjnej wzmacnia wiązanie barwnika podstawowego w komórkach, co jest kluczowe m.in. w barwieniu metodą Grama.
W metodzie Grama płyn Lugola działa jako zaprawa: tworzy kompleks z barwnikiem podstawowym i zwiększa jego utrzymanie w komórkach. To umożliwia późniejsze różnicowanie bakterii po etapie odbarwiania i barwienia kontrastowego.
Barwienie różnicujące pozwala podzielić drobnoustroje na grupy na podstawie ich cech (np. budowy ściany komórkowej). Wynik nie jest tylko "zabarwione/niezabarwione", ale daje informację klasyfikującą, np. rozróżnia bakterie na dwie podstawowe grupy.
Barwienie proste zwykle wykorzystuje jeden barwnik i służy głównie uwidocznieniu kształtu/układu komórek. Barwienie złożone jest wieloetapowe (kilka odczynników) i często ma charakter różnicujący, dając dodatkową informację diagnostyczną.
Pozwala szybko ocenić materiał kliniczny zwierzęcia (np. wymaz, wysięk) i wstępnie rozróżnić typ bakterii. Ułatwia to decyzję o dalszych badaniach (posiew, identyfikacja) oraz wspiera interpretację, czy w preparacie mogą dominować określone grupy bakterii.
Nie jest to odczynnik charakterystyczny dla metody Ziehla‑Neelsena. To barwienie ma inny cel (najczęściej wykrywanie drobnoustrojów kwasoopornych) i wykorzystuje inny zestaw odczynników oraz inny mechanizm różnicowania niż metoda Grama.
Typowe błędy to: zbyt długie lub zbyt krótkie odbarwianie, zbyt gruby rozmaz, nieprawidłowe utrwalenie preparatu oraz użycie starych/źle przechowywanych odczynników (w tym płynu Lugola). Każdy z nich może dać wynik fałszywie dodatni lub fałszywie ujemny.
Wskazówką są odczynniki typowe dla metody (np. płyn Lugola jako zaprawa) oraz sformułowanie "barwienie różnicujące". Jeśli w treści pojawia się Lugol, to najczęściej chodzi o barwienie złożone metodą Grama, a nie o barwienie proste.
Barwienia wykonuje się, gdy trzeba szybko ocenić obecność i typ drobnoustrojów w materiale od zwierzęcia, np. przy infekcjach skóry, ucha, dróg oddechowych czy w diagnostyce ran. To etap wstępny przed posiewem lub równolegle do innych badań.
Ucz się metodami skojarzeń: odczynnik → metoda → cel diagnostyczny. Zrób krótką tabelę: barwienie proste (1 barwnik), Gram (Lugol jako zaprawa, różnicowanie), Ziehl‑Neelsen (kwasooporność). Ćwicz też interpretację, co oznacza "różnicujące" w pytaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Płyn Lugola (jod w jodku potasu) jest zaprawą stosowaną w barwieniu metodą Grama, które jest barwieniem złożonym i różnicującym."

Źródła:

  • CDC – DPDx (Laboratory Identification of Parasites of Public Health Concern): opis barwienia metodą Grama i roli jodu/Lugola jako zaprawy (mordantu), https://www.cdc.gov/dpdx/diagnosticprocedures/stool/microbiologic.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Microbe Notes – "Gram Staining: Principle, Reagents, Procedure and Results" (wymieniony iodine/Lugol’s iodine jako reagent), https://microbenotes.com/gram-staining-principle-reagents-procedure-result/ (dostęp: 2026-02-28)
  • MSD Manual (Merck Manual) – dział o barwieniu metodą Grama i diagnostyce bakteriologicznej (opis ogólny procedury), https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/diagnosis-of-infectious-diseases/microscopy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik mikrobiologii (dział: barwienia bakterii i mikroskopia)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni diagnostyki mikrobiologicznej dla technika weterynarii
  • Instrukcje laboratoryjne do wykonania barwienia metodą Grama (procedura, odczynniki, interpretacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego