KWALIFIKACJA SPO2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 12.
Bezpośrednia pomoc w przypadku wystąpienia drgawek toniczno-klonicznych polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezpośrednia pomoc przy drgawkach toniczno-klonicznych polega głównie na ochronie chorego przed urazem: usuwa się niebezpieczne przedmioty z otoczenia i zabezpiecza głowę. Nie wolno unieruchamiać kończyn ani wkładać czegokolwiek do ust, bo grozi to obrażeniami. Po napadzie ocenia się oddech i w razie potrzeby wzywa pomoc.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie drgawkowym toniczno-klonicznym celem opiekuna nie jest "zatrzymanie" drgawek, tylko zapewnienie bezpieczeństwa i ograniczenie ryzyka urazów. Dlatego poprawne jest działanie: "zabezpieczeniu osoby chorej przed urazem". W praktyce oznacza to m.in. odsunięcie twardych lub ostrych przedmiotów, podłożenie czegoś miękkiego pod głowę, rozluźnienie uciskającej odzieży oraz zapewnienie przestrzeni.

Odpowiedź "podtrzymaniu osoby chorej za rękę do czasu przyjazdu pogotowia" jest błędna, bo w trakcie drgawek nie da się skutecznie "podtrzymać" chorego w sposób bezpieczny; grozi to upadkiem, urazem opiekuna lub chorego oraz nie ogranicza napadu. Właściwsze jest zabezpieczenie otoczenia i spokojna obserwacja.

Odpowiedź "zabezpieczeniu języka przed ugryzieniem" jest nieprawidłowa, ponieważ wkładanie palców lub przedmiotów do ust może doprowadzić do poważnych obrażeń zębów, jamy ustnej lub dłoni opiekuna oraz do zadławienia. W pierwszej pomocy nie zaleca się wkładania czegokolwiek do ust osoby w drgawkach.

Odpowiedź "unieruchomieniu kończyn osoby chorej" także jest błędna: powstrzymywanie drgawek siłą może spowodować zwichnięcia, złamania i dodatkowe urazy. Zamiast tego należy pozwolić drgawkom ustąpić samoistnie, jednocześnie chroniąc chorego przed uderzeniami.

Dodatkowo w opiece nad osobą starszą ważne jest: mierzenie czasu napadu, ocena urazów po jego zakończeniu, a następnie kontrola oddechu i świadomości. Jeśli pojawiają się niepokojące objawy (np. brak prawidłowego oddechu po napadzie, uraz głowy, długotrwały lub nawracający napad), należy wezwać pomoc medyczną i postępować zgodnie z zasadami pierwszej pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest zabezpieczenie przed urazem: odsuń twarde/ostre przedmioty, chroń głowę (np. coś miękkiego pod nią) i zapewnij miejsce. Obserwuj czas trwania napadu. Nie próbuj powstrzymywać drgawek siłą.
Unieruchamianie nie przerywa napadu, a może spowodować zwichnięcia, złamania i urazy tkanek. Dodatkowo zwiększa ryzyko urazu u opiekuna. Bezpieczniejsze jest zabezpieczenie otoczenia i ochrona głowy.
Nie. Wkładanie czegokolwiek do ust może doprowadzić do uszkodzenia zębów, jamy ustnej, ugryzienia dłoni opiekuna albo zadławienia. W pierwszej pomocy skup się na ochronie przed urazem i kontroli oddechu po napadzie.
Wezwij pomoc, gdy napad trwa długo, powtarza się, doszło do urazu (np. głowy), po napadzie nie wraca prawidłowy oddech lub stan chorego budzi niepokój. W opiece nad seniorem próg ostrożności bywa niższy ze względu na choroby współistniejące.
Spójrz na zegarek i zanotuj orientacyjny czas początku oraz końca drgawek. Czas trwania pomaga w ocenie ciężkości zdarzenia i w przekazaniu informacji dyspozytorowi lub ratownikom. To ważny element obserwacji opiekuna.
Po napadzie sprawdź, czy chory prawidłowo oddycha i czy nie ma urazów. Zapewnij spokój, zostań przy nim i monitoruj stan. Jeśli jest senny i oddycha prawidłowo, zwykle wymaga obserwacji; przy niepokojących objawach wzywaj pomoc.
Usuń z okolicy głowy twarde przedmioty i podłóż coś miękkiego (np. złożoną odzież, koc) tak, aby ograniczyć uderzenia o podłogę. Nie przytrzymuj głowy na siłę. Celem jest zmniejszenie ryzyka urazu, a nie unieruchomienie.
Podczas drgawek ruchy są silne i mimowolne, więc trzymanie za rękę nie zapewnia kontroli ani bezpieczeństwa. Może doprowadzić do upadku, skręcenia lub uderzenia. Lepsze jest odsunięcie przeszkód i czuwanie do czasu ustąpienia napadu.
Typowe błędy to: wkładanie przedmiotów do ust, unieruchamianie kończyn, próby "na siłę" otwierania szczęk oraz panika i brak kontroli czasu napadu. Prawidłowo opiekun skupia się na bezpieczeństwie, obserwacji i wezwaniu pomocy w razie potrzeby.
Nie zawsze, ale seniorzy częściej mają choroby współistniejące i ryzyko urazów, więc decyzja zależy od okoliczności (czas napadu, urazy, oddech po napadzie, nietypowy przebieg). W razie wątpliwości bezpieczniej skonsultować zdarzenie z personelem medycznym.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Bezpośrednia pomoc przy drgawkach toniczno-klonicznych polega głównie na ochronie chorego przed urazem: usuwa się niebezpieczne przedmioty z otoczenia i zabezpiecza głowę."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid (rozdział/sekcja dotycząca napadów drgawkowych), https://cprguidelines.eu/ - dostęp 2026-03-04
  • NHS (UK) – "Epilepsy: What to do if someone has a seizure", https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/what-to-do-if-someone-has-a-seizure/ - dostęp 2026-03-04
  • Epilepsy Foundation – "Seizure First Aid", https://www.epilepsy.com/recognition/seizure-first-aid - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (sekcja dotycząca napadów drgawkowych) w materiałach organizacji resuscytacyjnych
  • Materiały edukacyjne organizacji epileptologicznych (pierwsza pomoc przy napadzie)
  • Szkolenia BLS/Pierwsza pomoc przedmedyczna dla opiekunów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego