Białka można dzielić m.in. według funkcji na: strukturalne (budulcowe), transportowe/magazynujące oraz uczestniczące w procesach fizjologicznych (np. krzepnięciu). W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "białko strukturalne, wykorzystywane do budowy oraz regeneracji komórek i tkanek". Najlepiej pasuje do tego kolagen.
Dlaczego "kolagen" jest poprawny?
Kolagen jest podstawowym białkiem strukturalnym organizmów zwierzęcych, szczególnie obfitym w tkance łącznej. W praktyce oznacza to udział w budowie i "rusztowaniu" wielu tkanek (np. skóra, ścięgna, chrząstki). Z perspektywy żywienia i gastronomii kolagen ma też znaczenie technologiczne: podczas długiej obróbki cieplnej może przechodzić w żelatynę, wpływając na kleistość wywaru i zdolność do tworzenia galaret.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "fibrynogen" – to białko osocza krwi związane z procesem krzepnięcia. Jego podstawową rolą nie jest budowa tkanek, lecz udział w tworzeniu skrzepu (po przekształceniach w procesie krzepnięcia).
- "mioglobina" – to białko obecne w mięśniach, które wiąże i magazynuje tlen, ułatwiając jego wykorzystanie w pracy mięśni. Nie jest typowym białkiem strukturalnym tkanki łącznej.
- "hemoglobina" – to białko krwinek czerwonych odpowiedzialne za transport tlenu i częściowo dwutlenku węgla. Ma funkcję transportową, a nie budulcową.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "budowa tkanek", szukaj białek strukturalnych (kolagen, elastyna). Gdy pojawia się "tlen", zwykle chodzi o hemoglobinę lub mioglobinę. Gdy pojawia się "krzepnięcie", kojarz fibrynogen.
