Transport przez błonę komórkową dzieli się na bierny i aktywny. Kluczową cechą transportu biernego jest to, że zachodzi bez nakładu energii z ATP i przebiega zgodnie z gradientem stężeń, czyli z miejsca o wyższym stężeniu do miejsca o niższym stężeniu. W praktyce odbywa się to m.in. przez kanały jonowe, które po otwarciu umożliwiają dyfuzję jonów.
W stanie spoczynku typowy rozkład stężeń jest taki, że Na+ występuje w większym stężeniu na zewnątrz komórki niż w jej wnętrzu, a K+ w większym stężeniu wewnątrz niż na zewnątrz. Dlatego w warunkach sprzyjających dyfuzji (np. otwarcie odpowiednich kanałów) Na+ ma tendencję do napływu do wnętrza komórki, a K+ do wypływu na zewnątrz. Taki kierunek ruchu jest zgodny z gradientami stężeń.
Odpowiedź "jonów sodu do wnętrza komórki, a jonów potasu na zewnątrz komórki" pasuje do definicji transportu biernego: nie opisuje użycia ATP i odzwierciedla dyfuzję zgodnie z gradientami. Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo sugerują kierunki sprzeczne z typowym gradientem lub sugerują jednoczesny ruch obu jonów w tę samą stronę, co nie wynika z ich fizjologicznego rozkładu.
- "jonów sodu i potasu na zewnątrz komórki" – dla Na+ nie jest to typowy kierunek dyfuzji, bo jego stężenie jest wyższe na zewnątrz.
- "jonów sodu i potasu do wnętrza komórki" – K+ zwykle nie dyfunduje do wnętrza, ponieważ ma tam już wyższe stężenie.
- "jonów potasu do wnętrza komórki, a jonów sodu na zewnątrz komórki" – ten układ kojarzy się z działaniem mechanizmów aktywnych, a nie z dyfuzją zgodnie z gradientem.
W nauce do egzaminu pomaga prosta reguła: biernie jony "idą z górki" (z wyższego do niższego stężenia), a pompa działa "pod górkę" (przeciw gradientom) i wymaga ATP.
