KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 9.
Ból w okolicy pięty nasilający się podczas pierwszych kroków po przebudzeniu może być wynikiem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ból pięty najsilniejszy przy pierwszych krokach po przebudzeniu jest typowy dla zapalenia rozcięgna (powięzi) podeszwowego. Po nocnym spoczynku powięź jest skrócona, a nagłe obciążenie stopy rano rozciąga ją i drażni przyczep do kości piętowej. Urazy łydki, biodra lub szyjki kości udowej nie dają takiego "bólu startowego".

Pełne wyjaśnienie:

Opis "ból w okolicy pięty nasilający się podczas pierwszych kroków po przebudzeniu" odpowiada typowemu obrazowi zapalenia rozcięgna (powięzi) podeszwowego. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn bólu pięty u dorosłych.

Mechanizm dolegliwości wiąże się z tym, że podczas snu stopa często pozostaje w ustawieniu sprzyjającym skróceniu powięzi podeszwowej. Gdy pacjent wstaje i wykonuje pierwsze kroki, dochodzi do nagłego rozciągnięcia tej struktury oraz przeciążenia miejsca jej przyczepu do kości piętowej. Powoduje to mikrourazy i ból, który zwykle zmniejsza się po "rozchodzeniu" w ciągu kilku minut.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Zerwanie włókien mięśnia brzuchatego łydki" ma zwykle charakter urazowy (nagły ból w łydce), a dominują dolegliwości w obrębie łydki, często z trudnością w chodzeniu i bólem przy napinaniu mięśnia, a nie typowy poranny ból startowy pięty.
  • "Zwichnięcie stawu biodrowego" dotyczy innej okolicy anatomicznej i jest ciężkim urazem; spodziewane są silne objawy w obrębie biodra i znaczne ograniczenie funkcji, a nie izolowany ból pięty po spoczynku.
  • "Złamanie szyjki kości udowej" występuje najczęściej po urazie (zwłaszcza u osób starszych) i wiąże się z bólem biodra/pachwiny oraz niemożnością obciążenia kończyny. Nie pasuje do wzorca bólu, który jest największy rano i maleje po kilku minutach ruchu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że czas pojawiania się bólu (rano po spoczynku) jest kluczową wskazówką różnicującą przeciążeniowe zapalenie rozcięgna od urazów i schorzeń w innych lokalizacjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapalenie rozcięgna (powięzi) podeszwowego to przeciążeniowa dolegliwość tkanek miękkich stopy, w której bolesne jest miejsce przyczepu powięzi do kości piętowej. Objawia się najczęściej bólem pięty, szczególnie po okresie spoczynku, np. rano.
Po spoczynku powięź podeszwowa bywa skrócona i mniej "rozgrzana". Pierwsze obciążenie stopy powoduje jej gwałtowne rozciągnięcie oraz podrażnienie przyczepu do kości piętowej, co daje tzw. ból startowy. Po kilku minutach chodzenia ból zwykle słabnie.
Najczęściej występuje ból w okolicy pięty (często po stronie przyśrodkowej), nasilony po wstaniu z łóżka lub po dłuższym siedzeniu. Dolegliwości mogą zmniejszać się po "rozchodzeniu", a nasilać po długim staniu lub dużym obciążeniu treningowym.
Ból przeciążeniowy zwykle narasta stopniowo i ma charakter poranny lub po spoczynku, często zmniejsza się po krótkim ruchu. Uraz lub złamanie częściej wiąże się z nagłym zdarzeniem, silnym bólem od razu, obrzękiem, krwiakiem i trudnością w obciążaniu kończyny.
Często znaczenie mają: długotrwałe stanie w pracy, zwiększona masa ciała, intensywna aktywność (np. bieganie), nieprawidłowe obuwie i niekorzystna biomechanika stopy. Dla masażysty ważne jest zebranie wywiadu o obciążeniach i nawykach pacjenta.
W praktyce często stosuje się delikatną pracę na tkankach miękkich podeszwy stopy oraz mięśniach łydki, aby zmniejszyć napięcie i poprawić elastyczność. Intensywność należy dobierać ostrożnie, a przy silnym bólu lub podejrzeniu urazu pacjenta kierować do specjalisty.
Tak, bo napięte mięśnie łydki i ograniczenie zgięcia grzbietowego stopy mogą zwiększać obciążenie powięzi podeszwowej. W terapii często wykorzystuje się ćwiczenia rozciągające łydkę i podeszwę stopy, wykonywane regularnie i bez wywoływania ostrego bólu.
Gdy ból jest nagły po urazie, występuje znaczny obrzęk, zasinienie, gorączka, drętwienie, rana, albo pacjent nie jest w stanie obciążyć stopy. Takie objawy mogą wskazywać na złamanie, infekcję lub ucisk nerwu i wymagają diagnostyki medycznej.
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi "urazowej" bez analizy czasu pojawiania się objawu oraz ignorowanie informacji o porannych pierwszych krokach. Warto ćwiczyć łączenie wzorców: ból po spoczynku → przeciążenie powięzi, a nagły ból po urazie → uszkodzenie tkanek lub kości.
Poza zapaleniem powięzi podeszwowej bierze się pod uwagę m.in. przeciążenia tkanek okołopiętowych, podrażnienie nerwów w obrębie stępu czy zmiany kostne. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie przyczyny do charakteru bólu (czas, okoliczności, reakcja na ruch).
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ból pięty najsilniejszy przy pierwszych krokach po przebudzeniu jest typowy dla zapalenia rozcięgna (powięzi) podeszwowego."

Źródła:

  • OrthoInfo (American Academy of Orthopaedic Surgeons), "Plantar Fasciitis", https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/plantar-fasciitis/ (dostęp: 2026-03-05)
  • NHS (UK), "Plantar fasciitis", https://www.nhs.uk/conditions/plantar-fasciitis/ (dostęp: 2026-03-05)
  • Mayo Clinic, "Plantar fasciitis", https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/plantar-fasciitis/symptoms-causes/syc-20354846 (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej (stopa, powięzi)
  • Materiały edukacyjne z medycyny sportowej dotyczące bólu pięty i przeciążeń
  • Skrypty/atlas technik pracy na tkankach miękkich stopy i łydki dla masażystów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego