KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 18.
Jak brzmi treść operacji gospodarczej, której ewidencji dokonano na przedstawionych kontach księgowych?
Ilustracja przedstawia dwa konta księgowe, które są częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić treść operacji, analizuje się zapisy po stronie Wn i Ma na kontach z ilustracji. Układ księgowań wskazuje na rozliczenie (przeksięgowanie) odchyleń debetowych odnoszących się do wyrobów już sprzedanych, co ujmuje się dowodem PK.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu nie "zgaduje się" treści operacji z samych słów w odpowiedziach, tylko odtwarza zdarzenie gospodarcze na podstawie tego, co widać na kontach (strona Wn i Ma, kierunek przeksięgowania oraz to, czego dotyczy rozliczenie).

Dlaczego poprawne jest "PK przeksięgowanie odchyleń debetowych od cen ewidencyjnych sprzedanych wyrobów"?
Jeżeli jednostka prowadzi ewidencję wyrobów w cenach ewidencyjnych, to różnice pomiędzy kosztem rzeczywistym a ceną ewidencyjną ujmuje jako odchylenia od cen ewidencyjnych. Przy sprzedaży wyrobów część tych odchyleń powinna zostać przeniesiona (rozliczona) na wynik dotyczący sprzedaży. Sam fakt, że chodzi o przeksięgowanie, wskazuje na dowód typu PK, a nie np. fakturę sprzedaży.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z odchyleniami kredytowymi jest błędny, gdy zapisy na kontach wskazują na rozliczanie odchyleń o znaku przeciwnym. To typowa pomyłka, gdy ktoś utożsamia "kredyt" z każdą korektą wartości bez sprawdzenia, czy odchylenia zwiększają czy zmniejszają koszt względem ceny ewidencyjnej.
  • Warianty dotyczące wytworzonych wyrobów odnoszą się do etapu produkcji/przyjęcia wyrobów, a nie do etapu rozliczenia związanego ze sprzedażą. Wytworzenie wyrobów powoduje ujęcie ich w zapasach (wyroby gotowe), natomiast pytanie dotyczy operacji rozliczeniowej, która przenosi odchylenia na część sprzedaną.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy zapisy wskazują na etap "powstanie zapasu" czy "sprzedaż/rozchód", a dopiero potem rozstrzygaj, czy odchylenia są debetowe czy kredytowe. Słowa "sprzedanych" i "wytworzonych" w odpowiedziach są blisko znaczeniowo, dlatego kluczowa jest analiza kierunku przeksięgowania na kontach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdź, po której stronie (Wn czy Ma) ujmowane są odchylenia oraz jaki jest ekonomiczny sens konta "odchylenia". Debetowe zwykle oznaczają, że koszt rzeczywisty jest wyższy od ceny ewidencyjnej, a kredytowe odwrotnie. Zawsze weryfikuj to z kierunkiem przeksięgowania.
PK (polecenie księgowania) stosuje się do księgowań wewnętrznych, np. przeksięgowań i rozliczeń między kontami bez zewnętrznego dowodu (jak faktura). Rozliczenie odchyleń od cen ewidencyjnych przy sprzedaży wyrobów jest typowym przykładem operacji ujmowanej PK.
Cena ewidencyjna to stała, przyjęta w jednostce wartość, po której prowadzi się bieżącą ewidencję zapasów (np. wyrobów). Różnice między kosztem rzeczywistym a ceną ewidencyjną nie znikają — ujmuje się je jako odchylenia, które potem się rozlicza.
Wytworzenie dotyczy momentu przyjęcia wyrobów do magazynu (zwiększenie zapasu). Sprzedaż dotyczy rozchodu i ujęcia kosztu własnego sprzedaży. Jeśli na kontach widać przeniesienie odchyleń "na wynik sprzedaży" lub rozliczenie z rozchodem, chodzi o odchylenia sprzedanych wyrobów.
W praktyce spotyka się konta wyrobów (ewidencja w cenach ewidencyjnych) oraz konto odchyleń od tych cen. Przy rozchodzie/sprzedaży część odchyleń przypisana do sprzedanych wyrobów jest przenoszona odpowiednim zapisem księgowym, aby koszt sprzedaży był prawidłowy.
Nie w sposób pewny. Sformułowania w odpowiedziach są podobne, dlatego o poprawności decyduje układ zapisów na kontach (kierunek przeksięgowania i znak odchyleń). Na egzaminie najpierw odczytaj zapisy, dopiero potem dopasuj opis operacji do tego, co wynika z dekretu.
To efekt podobieństwa pojęć i uczenia się schematów. Słowo "wyroby" uruchamia skojarzenie z produkcją, a nie ze sprzedażą. Pomaga prosta kontrola: jeśli zapis wpływa na rozliczenie kosztu własnego sprzedaży (rozchód), to nie jest to etap wytworzenia.
Najczęściej: wybór złego znaku odchylenia (debet/kredyt), rozliczenie odchyleń w niewłaściwym momencie (np. przy wytworzeniu zamiast przy sprzedaży) oraz nieuwzględnienie, że rozlicza się tylko część odchyleń przypadającą na rozchód/sprzedaż, a nie całość salda.
Najczęściej przy rozchodzie zapasów (sprzedaży, wydaniu do zużycia) oraz na koniec okresu sprawozdawczego, gdy ustala się prawidłowy koszt własny sprzedaży i wartość zapasów. W zadaniach egzaminacyjnych sygnałem jest przeksięgowanie odchyleń na część dotyczącą sprzedaży.
Ćwicz odtwarzanie treści operacji z kont T: ustal, które konto jest obciążane (Wn), które uznawane (Ma) i co to oznacza ekonomicznie. Warto robić krótkie notatki: "co rośnie/maleje" oraz "czy to etap zapasu czy sprzedaży". Potem porównuj z opisami typu PK.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby ustalić treść operacji, analizuje się zapisy po stronie Wn i Ma na kontach z ilustracji.

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: zapasy, wyroby gotowe, ewidencja w cenach ewidencyjnych, odchylenia)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące kont zespołu 5/6 oraz rozliczania odchyleń
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z dekretowania operacji gospodarczych i interpretacji kont T

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego