Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 26.
BZT5w ściekach dopływających do oczyszczalni wynosiło 320 mgO2/dm3, a w ściekach oczyszczonych BZT5 = 20 mg02/dm3. Stopień redukcji BZT5 wynosi około
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień redukcji liczy się ze wzoru: (Cin − Cout)/Cin · 100%. Dla BZT5: (320 − 20)/320 · 100% = 300/320 · 100% = 93,75%, czyli w przybliżeniu 94%.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień redukcji (usunięcia) danego wskaźnika zanieczyszczeń w oczyszczalni wyraża, jaka część stężenia na dopływie została usunięta w procesie oczyszczania. Dlatego zawsze odnosimy "ubytek" do wartości początkowej.

Stosuje się wzór:

η = (Cin − Cout) / Cin · 100%

gdzie Cin to stężenie na dopływie, a Cout to stężenie na odpływie (po oczyszczeniu).

W zadaniu dla BZT5:

  • Cin = 320 mg O2/dm3
  • Cout = 20 mg O2/dm3

Obliczamy ubytek: 320 − 20 = 300 mg O2/dm3.

Następnie odnosimy do dopływu: 300/320 = 0,9375.

Po zamianie na procenty: 0,9375 · 100% = 93,75%, czyli po zaokrągleniu około 94%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 100% oznaczałoby, że na odpływie BZT5 wynosi 0, a tu wynosi 20, więc redukcja nie jest całkowita.
  • 60% byłoby zaniżone; taka redukcja odpowiadałaby odpływowi rzędu 128 mg O2/dm3 (bo 40% z 320 to 128), a nie 20.
  • 20% wynika z typowego błędu: potraktowania wartości odpływu jako "20%", mimo że 20 mg O2/dm3 to nie 20% z 320. W rzeczywistości 20/320 = 6,25% (tyle pozostaje), a redukcja to 100% − 6,25% = 93,75%.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "około", policz dokładnie, a potem zaokrąglij do najbliższej odpowiedzi. Najczęściej pojawiają się wyniki typu 93,75% → 94%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest BZT5 i co mierzy w ściekach?
BZT5 to biochemiczne zapotrzebowanie tlenu w czasie 5 dób. Określa ilość tlenu potrzebną mikroorganizmom do rozkładu biodegradowalnych zanieczyszczeń organicznych w próbce ścieków. Im wyższe BZT5, tym większe zanieczyszczenie substancjami organicznymi.
Jak obliczyć stopień redukcji BZT5 w oczyszczalni?
Najczęściej liczy się go jako sprawność usuwania: (Cin − Cout)/Cin · 100%, gdzie Cin to stężenie na dopływie, a Cout na odpływie. Wynik mówi, jaki procent ładunku/stężenia został usunięty.
Dlaczego w mianowniku jest wartość na dopływie, a nie na odpływie?
Redukcja ma pokazać, jaka część zanieczyszczenia "zniknęła" w stosunku do tego, co dopływało do oczyszczalni. Dlatego punktem odniesienia jest stan początkowy (dopływ). Użycie odpływu w mianowniku zmieniałoby sens wskaźnika i zawyżałoby wynik.
Czy wynik 93,75% można zaokrąglić do 94% na egzaminie?
Tak, jeśli w treści jest "około" lub odpowiedzi są podane w przybliżeniu, standardowo zaokrągla się do najbliższej wartości z podanych. Warto jednak zawsze pokazać (choćby w brudnopisie) krok: 300/320 = 0,9375, żeby uniknąć pomyłki.
Jakie są typowe błędy w zadaniach o redukcji BZT5?
Najczęstsze błędy to: zamiana redukcji z pozostałością (liczenie Cout/Cin), pominięcie mnożenia przez 100%, oraz traktowanie wartości odpływu (np. 20) jako "20%". Pomaga kontrola: gdy odpływ jest mały, redukcja powinna być bliska 100%.
Co oznacza, że na odpływie BZT5 wynosi 20 mg O2/dm3?
Oznacza to, że w oczyszczonych ściekach pozostaje pewna ilość biodegradowalnej materii organicznej, ale znacznie mniej niż na dopływie. Samo "20" nie jest procentem — to stężenie. Żeby ocenić skuteczność oczyszczania, trzeba porównać je z dopływem.
Jak sprawdzić sensowność wyniku redukcji bez kalkulatora?
Użyj szybkiej kontroli: jeśli Cout jest dużo mniejsze od Cin, redukcja powinna być bardzo wysoka (np. >90%). Możesz też policzyć pozostałość: 20/320 ≈ 1/16 ≈ 6,25%, więc redukcja ≈ 100% − 6,25% ≈ 93,75%.
Czy stopień redukcji zależy od jednostek, np. mg/L czy mg/dm3?
Nie, o ile jednostki są takie same dla dopływu i odpływu. mg/L i mg/dm3 są równoważne, więc w praktyce wynik procentowy się nie zmieni. Kluczowe jest, aby nie mieszać różnych jednostek w jednym obliczeniu.
Kiedy w praktyce analizuje się redukcję BZT5 w oczyszczalni?
Redukcję BZT5 analizuje się podczas kontroli pracy oczyszczalni (monitoring dopływ/odpływ), przy ocenie skuteczności procesów biologicznych oraz przy diagnozowaniu problemów technologicznych. Jest to też typowy wskaźnik w raportach z badań jakości ścieków.
Jakie inne wskaźniki podobnie liczy się jako redukcję procentową?
Podobnie oblicza się redukcję m.in. ChZT, zawiesiny ogólnej czy stężeń form azotu i fosforu (zawsze jako (in−out)/in · 100%). Trzeba jednak pamiętać, że dla niektórych parametrów liczy się też ładunki (z uwzględnieniem przepływu), nie tylko stężenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Stopień redukcji liczy się ze wzoru: (Cin − Cout)/Cin · 100%."

Źródła:

  • Metcalf & Eddy (Tchobanoglous, Stensel, Tsuchihashi, Burton), "Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery", 5th edition, McGraw-Hill Education, 2014 (definicje i obliczanie sprawności usuwania zanieczyszczeń jako (in−out)/in).
  • Henze, van Loosdrecht, Ekama, Brdjanovic, "Biological Wastewater Treatment: Principles, Modelling and Design", IWA Publishing, 2008 (podstawowe wskaźniki jakości ścieków i interpretacja redukcji/efektywności).

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii i technologii oczyszczania ścieków (rozdziały o wskaźnikach jakości ścieków i sprawności usuwania)
  • Materiały dydaktyczne z laboratoriów analizy ścieków (interpretacja BZT<sub>5</sub>)
  • Zestawy zadań z obliczeń w ochronie środowiska (procentowe redukcje, sprawność, stężenia/ładunki)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego